Tabak

Als de rook om je hoofd is verdwenen…, zong Boudewijn de Groot ooit. Rook en roken… Wanneer je tegenwoordig een sigaret opsteekt ben je een paria. Toen je rookte in de tijd dat Boudewijn de Groot dit lied zong hoorde je er juist bij, met een paffie in je mond. Tijden veranderen, maar zeker ook de mentaliteit.

Persoonlijk ben ik een stevige roker. Nog steeds, dus ik val onder de paria’s. Maar tegen de jeugd wend ik mij met grote felheid hen te zeggen: begin alsjeblieft niet met roken! Dat meen ik uit de grond van mijn hart.

Zelf zie ik mij als een verloren zoon, die nog steeds rookt en blijft roken. Ruim 46 jaar inmiddels. Een hopeloos geval, waarbij acties tot stoppen alleen maar tot frustraties hebben geleid. Het spijt me, maar zo ben ik nu eenmaal. Een hele zwakke plek bij mij, maar wellicht mijn enige echte zonde. Misschien daardoor dat ik mij ook zo opwind over de publieke opinie inzake rookgedrag. De anti-rook-lobby is een sterke lobby, maar ook een fanatieke lobby, die sterk overdrijft. Vanuit, in mijn ogen, valse sentimenten. Zoals nu in Nijmegen, waar men niet meer mag roken op buitenspeelplaatsen met/van kinderen. Typisch Hollands ook om de verantwoordelijkheid van de individu over te nemen en alles in regels te gieten. Maar, het is in feite ook zo inconsequent. Ook in Nederlandse pretparken, zoals de Efteling, is het niet meer toegestaan om in de wachtrij (in de buitenlucht) te roken. Dit alles ter bescherming van het kind.

Vanuit twee visies vind ik deze maatregelen belachelijk. Als eerste gaan wij er prat op te leven in vrijheid. Wel, mijn vrijheid wordt sterk beperkt! Dat ik niet mag roken in gesloten ruimtes, of binnen, lijkt mij uitermate reëel. Roken in de buitenlucht is een verbod dat ik niet accepteer! Wanneer ik dat niet doe (bijvoorbeeld in de wachtrij op de Efteling) is dat mijn beslissing! En, als stevige roker kan ik een ieder melden dat ik zo iets uit eigen beweging ook meestal niet doe. Ja, ik houd wel degelijk rekening met mijn omgeving.

Enige jaren geleden werd het roken op stations verboden. Hier en daar kwamen “rookpalen”. Daar stond een meute omheen snel te inhaleren. In mijn optiek het verplaatsen (en concentreren) van een probleem. Het was Amsterdam Centraal. Ik liep tot een redelijke afstand van de overkapping en stak, in de buitenlucht, mijn sigaret op. Twee heren van de spoorwegpolitie kwamen naar mij toe met de mededeling dat ik daar niet mocht roken. Dat mondde uit op een stevige discussie. De dreiging van de boete werd ingetrokken en ik dreigde het justitieel voor te laten komen. De heren bonden duidelijk in. Ik heb rechten en plichten en mijn recht is in de open lucht te roken, wanneer en waar ik wil.

Een ander voorbeeld, een ziekenhuis in Haarlem. Vlak voor de ingang was een soort rookhok. Goor, dus ik ging een vijftig meter verder van mijn tabakje genieten. Komt er een handhaver op mij af: u mag binnen drie meter van het gebouw niet roken. Pardon? Ook deze man droop af, zonder verdere consequenties voor mij. Hij bleef er wel mee dreigen, maar daar hield het dan ook bij op.

Ja, belachelijk dat men het roken in de open lucht verbiedt en nog belachelijker roken te centreren op locaties binnen een verbodsgebied. Meten met twee maten, maar daar is men goed in.

Een ander wel opvallend detail is Facebook. Op mijn profielfoto’s met een peuk wordt nauwelijks gereageerd. Op profielfoto’s zonder peuk vrij veel. Verloochend de mens zichzelf, wil men zichzelf zo goed voordoen? Geen idee, maar de dwang en drang rond bepaalde onderwerpen is naar mijn mening buiten proporties en veelal inconsequent. Roken is hier een uitstekend voorbeeld van.

Vooral inconsequent. Terug naar Nijmegen. Niet roken op de kinderspeelplaats, maar het fijnstof dwarrelt er rustig neer. We moeten eens weten wat voor vuiligheid wij de wereld in helpen. De rooklucht is werkelijk minder dan een druppel op de gloeiende plaat. En daar waar het echt om gaat komt men er niet uit, of heel moeizaam, of economische belangen zijn belangrijker. Eindelijk is er zicht op het sluiten, dan wel ombouwen, van de kolencentrales. Eindelijk… En hoe vervuilend blijft onze infrastructuur, de industrie? Maar vergeet ook ons huishouden niet. In de jaren tachtig werden huizen dermate geïsoleerd dat er puur ongezonde binnenklimaten ontstonden. Na iedere regenbui in Nederland, wanneer ik mijn vinger buiten over de vensterbank haal is deze grijs! Het verwarmen van onze huizen, ons levenscomfort, is bekend hoe vervuilend dat is? Ons goedkope stukje vlees is vervuilender en gevaarlijker dan alle rokers bij elkaar. Maar, dat wordt met de mantel der liefde afgedaan. Alhoewel, heel langzaam begint men te beseffen hoe vervuilend wij mensen bezig zijn. Toch zie je de gadget winkels en koffiecorners als paddenstoelen uit de grond schieten. Het uiterlijk belang blijft opwegen tegen echt milieu besef.

En inderdaad, veel individuen nemen zelf te weinig verantwoordelijkheid. Spreek hen dan daar op aan! Maar nee, de overheid neemt liever die verantwoordelijkheid af door regeltjes te stellen. Maar de bedrijven…, die worden het meest ontzien, terwijl daar de grootste vervuilers zitten. Luchtvaart, scheepvaart, industrie, noem maar op. We willen blijven vliegen, we willen containers rotzooi uit China kopen en allemaal de nieuwste en beste mobieltjes. Er moet wat veranderen, maar het werkt, in mijn optiek, niet anders dan juist de bedrijven eerst aan te pakken. Het bedrijf als voorbeeld en dan neemt de individu vaak de verantwoordelijkheid van zelf wel over, iets wat ook regelmatig blijkt. Neem alleen al het simpele voorbeeld van de plastic tasjes.

Roken is ongezond. Dat weten we. Ik realiseer mij dat ook dondersgoed. Daarom ook dat ik de jeugd zo sterk aangeef: begin er niet aan. Roken is verslavend, al weten velen toch van het roken af te komen. Maar wat het roken vooral verslavend maakt is alle rommel in de sigaret! De industrie die de roker extra verslavend maakt. Tegenwoordig rook ik pure tabak, zonder toevoegingen. Ik blijf roken, maar relatief minder en ik kan veel beter mijn peuk laten. Rook ik weer eens een pakje…, dan vliegt dat er doorheen. Ik ben niet meer te “helpen”. Tenminste vooralsnog niet. Ook realiseer ik mij het slechte van roken. Absoluut. Maar dat neemt niet weg, dat ik zelf verantwoordelijk ben voor mijn gedrag. En in principe rook ik ook niet binnen, omdat roken vies is. Alles wordt geel. Maar niemand bepaalt dat ik in de buitenlucht niet mag roken. Waar dan ook. Dat gaat mij veel te ver, tast mijn identiteit en vrijheid aan. Het tast mijn rechten aan, en ken mijn plichten. Ook daar houd ik mij aan. Straks is het weer 5 mei, dan vieren wij onze vrijheid. Maar, en ik heb dat al eerder gemeld, er is steeds minder over van onze vrijheid. Onze vrijheden worden steeds verder ingeperkt en verantwoordelijkheden afgenomen. Ik weet niet of ik 5 mei nog wil vieren. Ik vier de “betutteling” wel, op 4 mei. De wereld is triest en scheef. Ondertussen zijn er rijke en belangrijke jongens, die lachen in hun vuistje. Zij blijven buiten schot. Zij kunnen de boef uit blijven hangen, ons in een economische crisis storten of ons zelfs in oorlogen brengen. Doe daar eens wat aan, dan die zielige rookverboden op speelplaatsen.

Dan nog wat anders. Dat roken slecht is staat buiten kijf. Maar dat we onze kinderen zo willen beveiligen is ook erg slecht. Kinderen horen te leren leven, en dat betekent ook risico’s lopen, gevaar aangaan, etc. Nee, tegenwoordig liggen er rubberen tegels in de speeltuinen…, dan vallen ze niet zo hard. Ze wassen tig keer per dag hun handen, want stel je voor dat ze vies worden. Ondertussen nemen de allergieën hand over hand toe, kinderen worden broos en ziekelijk. Wat is nu het beste? Wat is beter? In ieder geval niet onszelf belazeren met valse voorwendselen! En ik wil mijn vrijheid behouden en zelf in staat zijn rekening te houden met mijn omgeving!

Herhalingen

Wordt u ook zo "ziek" van al die herhalingen op de televisie? Het gaat er niet eens om dat er iets gemist wordt, als wel een soort dwangmatigheid bepaalde programma's hoe dan ook te zien. Of iedere keer weg te zappen, maar dan wel met de wetenschap dat dit programma er is en eigenlijk bekeken moet worden.

Herhaling is ook commercieel een belangrijk instrument. Een van de redenen dat we reclames eindeloos aan ons voorbij zien gaan, maar ook politieke statements herhaald en herhaald worden. Herhaling is de basis van ons gebruik en denken.

Alleen, moet die herhaling zich ook op eigen initiatief en on(der)bewust in de persoon zelf afspelen! Een boodschaploze herhaling welke tergt, zweet ontwikkelt dan wel een omgedraaide maag en soms sentimentele gevoelens. Ik heb het over herhaling van dromen.

Als kind had ik dat heel sterk. Een "herhalingsdroom" speelde af in de gang van mijn lagere school. De gang was altijd zeer donker, donkerder dan in de realiteit en links (tegen de geglazuurde tegelwand) stonden altijd dikke stapels oude ingezamelde kranten. Dat was het begin, waarna de droom telkens een andere wending kreeg. Een andere droom speelde zich af in het bos van het dorp alwaar ik getogen ben. Als peuter moest ik door dat bos naar de kleuterschool. In mijn jeugd werd je nog niet gehaald en gebracht. Je mocht de wereld nog zelf ontdekken, de gevaren tegemoet treden en je uit netelige situaties redden onder het motto: van een goede val (of klap) word je sterk. In mijn droom liep ik altijd een vaste route door dat bos en bij het veld met de muziektent werd het donker en begon onweer gevolgd door, per keer verschillende, enge zaken. Bij deze droom zou ik nog in staat zijn redelijke verklaringen te vinden. Net als een droom, welke ik veel herhaald heb tijdens vakanties. Sterker, jarenlang droomde ik deze droom wel een keer per vakantie. Dan was er een berg, een soort toren van Babel. Via een langzaam smaller worden rondgang reisde ik naar de top. Iedere keer kwam ik dezelfde zaken en onderwerpen tegen. Een droom, welke zich bijna compleet herhaalde, telkens wanneer deze in mijn slaap naar binnen drong.

Tegenwoordig heb ik minder last van de "herhalingsdroom". De dromen zijn anders. De herhaling ervaar ik tijdens de slaap, maar kan mij na het ontwaken de inhoud zelden herinneren. Wel zijn het dromen die "vast lopen". Het betreft niet alleen nachtelijke avonturen, welke eerder de revue gepasseerd zijn, het zijn ook dromen waarin ik op de een of andere manier in de war raak, telkens ga herhalen, zonder verder te komen, blijkbaar iets wat mij doet ontwaken. Veelal met een niet al te prettig gevoel.

Wat de betekenis van herhaling in dromen is weet ik niet. Ik herken er ook geheel geen functie in, geheel anders dan de herhalingen in het dagelijkse leven. Daar kan ik prima een functie bij bedenken, zoals een duidelijke vorm van indoctrinatie en het onbewust kweken van behoeften. Dat gaat overigens niet altijd op. Het eerste. Mijn vrouw droomt nog frequent over haar verleden; ouders en ouderlijke woning. In haar dromen zit ook een zeer repeterend effect. Hier lijkt het duidelijk dat er sprake is van een verwerkingsproces. Dat komt bij meerdere mensen voor. Bij mij zelf kan ik daar echter niets in ontdekken.

Herhalen in het dagelijkse leven is natuurlijk aan de orde van de dag. Neem alleen al ons dagelijkse ritme wat veelal een aaneenschakeling van herhalingen is. Ons neurotische gedrag (waar velen in meer of mindere mate last van hebben) en natuurlijk de structuur welke vrijwel ieder mens heeft. Het barst in ons leven van de herhalingen. De maatschappij springt daar handig op in. Ook de overheid. Door het repeterende karakter staan onze wegen vol verkeersborden. Met name met snelheidsbeperkingen wordt je om je oren geslagen. Op veel autosnelwegen zelfs om de honderd meter! Het vreemde van de overheid is dat wanneer zaken niet structureel herhaald worden en het ontgaat je word je haast als een crimineel bejegend. Maar goed, dat daar gelaten.

De topper van herhaling zijn politiek en commercie. De politiek die eindeloos haar idealen uit en aan de man brengt, vooral in verkiezingstijd. Tel überhaupt maar eens hoe vaak Rutte het woord "liberalisme" gebruikt, Wilders "leugenaars" en "moslims" en bijvoorbeeld Pechtold "links liberaal". Een topje van de politieke retoriek.

Maar, de commercie is de absolute winnaar. Eindeloze herhaling, om te beginnen al van het beeldmerk. Grappig, laatst zag ik een groep mensen, die het logo van de NS moesten tekenen. Van de vijftig was er maar eentje die het echt goed deed. Toch kent iedereen..., nee herkent (!) iedereen het logo. En een logo maakt ook vaak dat je "erbij wil horen". Merken als Nike zijn goed in een dergelijke strategie. Ook andere producten worden tactisch in de merkt gezet. Zó tactisch, dat een grote meerderheid inderdaad toe hapt. Die gore Senseo is naar een mooi voorbeeld van. De eindeloze herhaling van de reclame dat twee topmerken samen gingen waardoor kwaliteit en gemak samen kwamen. Over dat laatste verschillen de meningen enorm. Persoonlijk vind ik Senseo niks, toch staat er zo een apparaat bij ons in huis...

Herhaling. Het leven is een aaneenschakeling van herhalingen. Herhalingen op alle mogelijke gebieden en de mens is daar uitermate gevoelig voor. Heeft Pavlov effe een fijne snaar geraakt...

Heel soms denkt een enkeling uit de herhaling te stappen. Figuren die veelal vergruist worden door de maatschappij en weggezet worden als "buitenbeentje". Toch ontwikkelen al die buitenbeentje weer hun eigen herhalingen, eigen ritmes, eigen structuren. Goed, de structuren en ritmes kunnen wat vaker veranderen, maar het blijft in feite het zelfde leven als dat van de grijze massa.

En zo kom ik weer terug op die dromen. Zelfs daarin herhalen we... Eigenlijk moeten we niet zeuren. Niet klagen over de vele herhalingen op tv, de reclame en de terugkerende boodschappen.

Rest nog een vraag: zal het leven zelf zich ook herhalen? Of is dat het enige eenmalige? Wanneer dat zo is moeten we toch echt meer genieten van het leven. Ik doe in ieder geval mijn best. Ik val dan ook in de categorie buitenbeentjes. Niet altijd eenvoudig, maar het bevalt me best. Er was ooit een liedje met de tekst; "Mensch durf te leven!" Ja, maar dat is wel heel moeilijk hoor! We doen ons best.....

de blog

Sinds enkele jaren schrijf ik blogs. Een tijdje zeer regelmatig, en periodes juist zeer onregelmatig. Inmiddels hebben bijna 80000 mensen mijn blogs gelezen. Dat is leuk, dat streelt ook. In eerste instantie schrijf ik voor mij zelf, van mij af. Het doet goed dat je daar toch een aantal mensen mee bereikt. Grappig is ook de stistieken. Op dit moment heb ik opvallend veel lezers uit Rusland. Een aantal dat ver uit steekt boven het aantal lezers uit Nederland.Het is sowieso leuk te zien hoe wereldwijd het internet inderdaad is, want op de vreemdste plekken worden mijn blogs gelezen. Vooral soms ook op geheel onverwachte plaatsen. Een oude blog, over Velserend, wordt nog steeds zeer regelmatig gelezen. Een blog waar ik ook al veel reacties op heb gekregen, natuurlijk van oud inwoners van Santpoort en Bloemendaal, maar ook van mensen die daar nog steeds wonen en het verhaal veel herinnerngen naar boven halen.
Een serie over mijn verblijf in Turkije heb ik vooral voor geinteresseerde achterblijvers geschreven. Een serie die ook veel gelezen is en met name van vrienden en bekenden waardering ontving hen zo te informeren over het andere leven.

De blog is ook een uitlaatklep. Voor gevoelens van verdriet en boosheid. Het laatste heb ik in 2014 nadrukkelijk de wereld in geschopt. Niet altijd even genuanceerd, maar wel gemeend. Mijn teleurstelling in de maatschappij heb ik meer proberen te nuanceren en is ook zeker iets wat ik meen. De blog is ook een instrument meningen te verkondigen in de hoop dat er soms iemand is, waarbij een lichtje aan gaat en het idee ontstaat dat hier niet altijd onzn wordt verkocht, maar soms hele zinnige prikkels aan ons denkvermogen.
Literair zijn de blogs over het algemeen niet, wel zeer divers. Zelf sta ik versteld van het grote aantal wat ik inmiddels geschreven heb. En ondertussen ben ik ook nog druk bezig met mijn politieke manifest, het Sokatisme. Veel werk, maar het begint vorm te krijgen. In de blogs heb ik hier al een enkele keer een beetje aandacht aan geschonken, maar ik werk er naar om het gehele verhaal af te ronden.

Ik schrijf, als ik schilder. Ik bedoel dat ik schrijf en schilder, omdat ik dat "moet". Ik heb een soort onbedwingbare uitingsdrang in woord en beeld. Mijn hele leven schrijf ik al. Verhalen, ooit is het gelukt een echte roman te schrijven. Slecht en nooit uitgegeven, maar het was een roman. Ik heb journelatsieke stukken geschreven, artikelen over specifieke onderwerpen, waaronder mijn werk en filmanimatie. Verhalen, fictie en non-fictie. Ik geniet er van en wil mijn vingers over die toetsen laten glijden. Die stuiterende gedachtenstromen van mij in banen leiden. Op papier, op doek.

Woorden en beelden zijn mooi. Kwalitatief is mijn schrijfwerk niet iets van topniveau, maar dat interesseert mij weinig. Het is leesbaar en ik kan het kwijt. In feite gaat dit ook op voor mijn schilderijen. Het plaatje moet "mijn" plaatje zijn, goed of niet goed, en ieder moet daar het eigen verhaal bij kunnen maken.

De blogs, het schrijven en het schilderen..., het is mij nog niet genoeg. Ik zou veel meer willen. Mij op meer manieren uiten, of je het nu kunst noemt of niet. Helaas word ik getart door de beperkingen van het leven; tijd, conditie, geld, ruimte..., noem maar op. Wie weet komt het nog. Zo ben en blijf ik niet alleen iemand die wil uiten, ik wil ook creeren. Zoals laatste dat ik schreef over een treinbaan in de tuin. Lijkt me geweldig! En zo zijn er zo veel zaken die prikkelen.Dat is wat ook ook met de blogs wil. Het heet "Prikkers", omdat ik met wat ik van mij afschrijf anderen wil prikkelen. En soms prikkel ik nauwelijks iemand, de andere keer blijkbaar velen. Dat is juist het boeiende van de blogs. Het is lekker laagdrempelig, en toetsen zijn tegenwoordig overal binnen handbereik. Wat dat betreft hoop ik nog vele blogs te kunnen schrijven.

Ondertussen (ik dwaal soms ook graag af) zit al enkele uren een man in de verte te zingen. Of het een trouwerij is, begrafenis of ander feestje, geen idee. Het klinkt monotoon en afschuwelijk en het gaat maar door. Door ook wat andere muziek denk ik aan een "feestelijk" iets. En dat brengt mij er op, dat men hier in Turkije eigenlijk niet weet hoe je een feestje moet bouwen. Ga ik binnenkort in nederland dus maar weer eens doen. Met deze dwaalgang geef ik wel aan hoe ik ook op gedachten kom tot een blog. Feestvierende Turken, ik kan er een blog over schrijven. Komt vast ook nog wel.

Deze blogs is weer eens wat anders en dat is omdat ik gewoon even kwijt wil hoe fijn het is om blogs te kunnen schrijven. Toch een van de mooie dingen, die de moderne wereld met zich mee brengt. Maar, ik ga d'r even een eind aanbreien. Mijn nieuwsgierigheid kriebelt..., ik ga eens even in het dorp kijken, om welke reden wij met al die jammerklanken geplaagd worden. Heerlijk, binnenkort gewoon weer eens een kerkklok te horen. Een misschien wel bij de Bevrijdingsfeesten aanwezig te zijn. Ik begin alweer helemaal te dromen. Tot ziens dus maar!

het verdriet van kunst

De rente op de banken is nul..., of bijna nul. Er wordt geadviseerd te investeren in andere zaken, waaronder vastgoed, en..., KUNST!

Volgens deskundige economen is Kunst momenteel een van de betere beleggingen, en zeker beter dan sparen. Dus, alle Nederlandse kunstenaars zijn blij!..., of toch niet?

Sommige kunstenaars doen het "goed". Natuurlijk speelt kwaliteit een rol, maar meer en stevigere sleutels tot succes zijn vermogen en goede marketing. Over het laatste is veel te doen, omdat de verkoop van het werk bijna letterlijk uit handen gegeven wordt aan derden. Andere kunstenaars hebben succes vanwege vermogen. Of zij verkopen hun werk voor veel geld, waardoor zij wellicht (in eerste instantie) minder verkopen, maar wel zo veel overhouden, dat zij (letterlijk) verder kunnen, of zij bezitten over een basisvermogen, waarmee zij de markt op kunnen. Dat kan een vast inkomen zijn, familiebedrijf, of wat dan ook.

Tot nu toe spreken we over een zeer klein gezelschap en niet persé de besten..., nee het hoeven zelfs geen kwalitatief goede kunstenaars te zijn.

De meerderheid van de kunstenaars zijn "Arme sloebers", veelal afhankelijk van een uitkering en zonder vermogen. En in die groep zien we veel kwaliteit! Natuurlijk ook rommel en matig werk, maar het scala is breed en op zich zeer interssant. Waarom blijven zij dan in die eeuwige verdomhoek zitten? Wel, dat is simpel; exposeren (en verkopen) kost geld. Lokale exposities zijn soms nog te betalen, evenals lokale manifestaties, zoals de Haarlemse Kunstlijn. Toch ben je voor een weekendje Kunstlijn al snel een paar honderd euro kwijt, en doe je heel zuinig ruim meer dan honderd euro. Maar goed, een manifestatie is dan nog op te brengen, maar met vijf van dit soort manifestaties zit je al boven het gemiddelde maandinkomen van de kunstenaars, dus dat is bijna niet te doen. Vooral ook, omdat de verkoop van dergelijke manifestaties niet in te schatten is, prijzen veelal wat lager liggen en überhaupt op dit soort manifestaties moeilijker verkocht wordt, en veelal dan nog binnen de kring van kennissen, vrienden, familie, of een enkele fan.

Daarnaast zijn er ook wel enkele galeries, of locaties, die redelijke prijzen vragen om te exposeren. Ik heb het dan over kosten onder de twee honderd vijftig euro. Punt is wel, dat hier de verkoop soms nóg beroerder is.

Wil je in een echte galerie exposeren, breng dan maar flink geld mee. Bedragen tot ver boven de duizend euro zijn normaal... Om te beginnen moet je dan je prijzen enorm omhoog gooien, dat wanneer je iets verkoopt er ook daadwerkelijk nog iets aan over houdt. Voor mijn perceptie moet ik dat irreële bedragen vragen. Los van het feit dat ik gewoon niet over de financiele mogelijkheden beschik tot een expositie te besluiten. Wel vreemd, want met enige regelmaat word ik benaderd, zelfs door gerenommeerde galeries in het buitenland (USA, Italië, Turkije, etc.). Blijkbaar maak ik iets waarvan men verwacht dat er markt voor is en/of dat mijn werk wel degelijk iets voorstelt, kwalitatief. Alleen, het blijft buiten mijn bereik, zoals dat voor collega kunstenaars geldt. De afgelopen twee jaar heb ik ruim meer uitgegeven aan exposities, dan ik met verkoop binnen heb gehaald.

Daarbij wil ik mijn prijzen reëel houden en enigszins bereikbaar voor mensen die het aan willen schaffen. En geen rijke lui zijn. Wanneer ik op basis van formaat en uurtarief een prijs moet vaststellen, zit ik al snel op zo'n drie duizend euro. Ik vraag eigenlijk nooit meer dan duizend en de meeste prijzen van mij liggen rond de vijfhonderd euro.

Laatst ben ik gestart met een "aanbieding"... Met maximale prijzen van 250 euro. Met moeite heb ik drie werken verkocht. Blijkbaar wil men geld op de bank houden en vooral niet investeren in kunst. Wat dat betreft begrijp ik dus niks van de wereld. Vooral niet omdat de reacties op mijn werk veelal positief zijn. Ja, zelfs enthousiaste reacties..., maar is dat dan lucht..., gebakken lucht? Het lijkt er op. Of vertikt men geld aan kunst uit te geven, behalve wanneer een kunstenaar het al "gemaakt" heeft? Of koopt men op de naam? Zo zijn de werken van Herman Brood enorm populair. Best aardig werk, maar hoe kwalitatief is dit kunst te noemen? Speelt de naam niet veel meer een primaire rol, daarna pas de kunst? "Ik heb thuis een Brood", hoor ik wel eens. Wel, dat zegt mij eigenlijk vrij weinig.

Ja, men moet meer investeren in Kunst. Maar men moet de kunst ook bereikbaar maken voor de kopers. Hier zitten enorme hiaten. Kunst wordt ondergewaardeerd in deze maatschappij. Het is geen investeringsmiddel. Dan ga je er verkeerd mee om. Kunst koop je, omdat je het mooi vindt, omdat het aanspreekt. Misschien daarom wel dat men massaal afhaakt en de wanden vol hangen met Ikea "kunst", of kitsch werken van internet shops.

Wat dat betreft stelt de maatschappij weer eens teleur, en vele kunstenaars zullen met mij dit gevoel delen. Juist nu is er een atmosfeer kunst aan te schaffen. Er gebeurt veel op dat vlak, en toch kan de meerderheid van de kunstenaars er totaal niet van leven, zelfs nauwelijks de eigen investeringen terug verdienen. Wat is de wereld toch triest... Terwijl Kunst zo mooi kan zijn... 

dood en leven

Wat zo zonde is, wanneer je dood bent, is dat je niet meer weet dat je ooit geleefd hebt. Alles is weg, je herinneringen, de gedachten, de beelden in je hoofd, evenals gevoel. Er is totaal niets meer. Eigenlijk zijn we iedere nacht dood. Wanneer we slapen. Soms droom je, maar een groot deel van de nacht ontgaat volledig. Dan leef je in feite even niet, ondanks dat je lichaam met van alles bezig is, lijkt je geest zich van je te hebben ontdaan. Onderzoekers hebben de slaap onderzocht en uit analyses is gebleken dat je meerdere soorten/niveaus van slaap hebt. En al die ongelofelijke en integrerende dromen spelen zich in super korte tijd af. De dood is niet veel anders, voor het besef dat men heeft. Alleen de dromen ontbreken..., er blijft dus niets over.

Wanneer je geboren wordt en je ontwikkeld besef je niets van de tijd van voor de geboorte. Je bestond niet, er was niets. Gelukkig dat een baby, en peuter, zich ontwikkelen en het leven "eigen" maken. Dat maakt het "gat" van voor de geboorte acceptabel en draagbaar. Maar in feite is er geen verschil tussen de periode van voor het leven en de periode er na.

Natuurlijk zijn dat enge gedachten. Immers de enige echte conclusie die je kan trekken is dat het leven volkomen zinloos is. Een moeilijke realiteit waar niet altijd eenvoudig mee te leven is. Dat is dan ook een van de redenen dat de mens "gelovig" is geworden en religies zich ontwikkeld hebben. De religies die een "Hemels" leven beloven, na het overlijden. In een hemel of hel, of met 72 maagden. Een leven met of zonder inhoud, maar een leven! Niemand die het weet, niemand die terug gekomen is om het te vertellen. Uitgezonderd de "bijna dood" ervaringen van mensen. Vaak staat daar een tunnel van licht in centraal. Naar mijn idee is dat een gevolg van chemische processen in lichaam en geest. Nee, dood is dood. Morsdood.

Anderen "verzinnen" een leven voor de dood. Een vorm van reïncarnatie. Mensen die beweren dat ze een ridder waren, een edelvrouwe of iets anders in vroegere tijden. Het leven voor en na de dood neemt een deel van de angst weg, waardoor het een zekere rust geeft te geloven. Alleen klote, dat de religies daar veelal een loopje mee nemen. Het katholicisme in de Middeleeuwen, het Calvinisme later en tegenwoordig vooral de Islam. Men realiseert niet eens meer dat het "geloof" is, maar ervaart het geloof als een waarheid. Een waarheid waar van uit oorlogen gevoerd worden, mensen vermoord en barbaarse gedragingen voort komen. Mensen die weigeren te geloven dat er niets meer is dan dít leven laten zich niet overtuigen, maar (vanuit hun persoonlijke angsten) de anderen dwingen hun geloof aan te nemen. Vaak gaat het helemaal niet om het geloof, maar puur over macht, met de religie als perfect instrument. IS is daar een actueel voorbeeld van.

Voor mij is het leven dus feitelijk volkomen zinloos. Een droom, die straks voorbij is. Tja, dan wil je wel een mooie droom hebben. Daardoor heb ik zelf een zekere "zin" aan mijn eigen leven gegeven. Het moet een mooie droom zijn en worden. Op het moment dat ik sterf en nog eenmaal achterom mag kijken moet ik kunnen zeggen: ik heb geleefd en ik heb een mooi leven gehad. Op dit moment kan ik dat. Ik zou dus kunnen sterven. Toch wil ik nog blijven dromen, blijven leven, omdat er nog genoeg is om het leven nog meer te verrijken. Om een nog mooiere terugblik te hebben, du moment ik zal overlijden.

Ik probeer een mooi en goed leven te leiden. Daardoor maak ik mij druk over tal van zaken, als gerechtigheid. Ook eerlijkheid is voor mij essentieel, evenals gelijkwaardigheid. Alleen, wanneer je kijkt naar het leven wat ik leid, blijk ik niet te kiezen voor de weg van de minste weerstand. In tegendeel. Soms lijkt het wel of ik tegenstand en noodlot op zoek. Ik doe dat niet bewust, maar het is het gevolg van de keuze hoe ik met het leven om wil gaan. Omdat alles zo zinloos is, wil ik het goed doen. Goed voor mijzelf, wat inhoudt, goed ook voor anderen. Attent, alert, hulpvaardig, meelevend. Doe een ander niet wat u niet wilt dat u geschiedt...., een van de meest waardevolle uitspraken om het zinloze leven nog enige inhoud te geven.

Ja, ik ben tevreden met mijn leven en hoop het nog lang vol te houden. Wel koester ik de wens dat het leven, in een aantal opzichten, wat makkelijker wordt, wat minder complex. Dat zal de leeftijd wel zijn.

Angst voor de dood is enigszins paradoxaal bij mij. Aan de ene kant de angst straks niet eens meer te weten dat ik ooit geleefd zou hebben, anderzijds juist de rust dit niet te weten. In feite ben ik niet bang voor de dood. Niet dat ik zeg: laat maar komen, maar als de man met de sijs komt zei het zo. Toch heb ik een grote angst voor de dood. In feite een irreële angst, maar vanuit mijn bewustzijn wel een sterke angst. De angst van het moment te overlijden. Het ene moment het bewustzijn, en het volgende moment de totale leegte. Stilte, zwart, niks. Dat moment van overgang is mijn grootste angst. Ik zal geen zelfmoord kunnen plegen, maar ook euthanasie of actieve levens beëindiging bij een afgerond leven lijken niet bij mij te passen. Mensen die dat wel kunnen..., daar heb ik zelfs bewondering voor. Vooral wanneer zij in het leven staan, zoals ik in het leven sta. Nee, de dood moet intreden op een wijze dat ik het mij niet realiseer. Maar goed, je hebt het nooit voor het zeggen.

Mijn hele leven ben ik al bezig met de dood. Rond mijn 25e was ik er bang voor. Ik was al bijna op 1/3 van mijn leven, wat eigenlijk met begon. Nu ik zestig ben merk ik dat het leven (gelukkig) best lang is. Toen mijn moeder stierf, op haar zestigste, had ik het gevoel dat zij nauwelijks geleefd heb. Nu ik zelf die leeftijd heb realiseer ik mij hoe lang het leven duurt. Ik geniet daar van. En hoop er nog lang van te genieten. Ik zeg niet dat ik 100, of zelfs 130, wil worden. Ik zie wel... Nou ja, ik merk het niet, wanneer het mijn tijd is. In ieder geval wil ik nog wel even door. Geef mij maar een stukje verlenging..., als ik maar met een goed gevoel kan terug kijken. In principe kan ik dat, alhoewel de maatschappij om ons heen het er soms niet eenvoudiger op maakt. Machtswellustelingen, politiek, regels, geld, allemaal remmende factoren. Raar eigenlijk. Ik ervaar het leven als iets zinloos, eigenlijk niets meer dan een nogal realistische droom, en toch maak ik mij druk om van alles. Wat dat betreft is het leven toch heerlijk. Is onze aarde toch geweldig. Ben ik toch een tevreden mens. Uit kleine dingen kan ik mijn blijheid halen. Gebroken van de pijn lig ik op de bank, maar tevreden, want vandaag heb ik toch maar weer een paar mooie dingen gedaan! Maar, ik moet ook weer op zoek naar een "doel", voorlopig leef ik nog..., hoop ik natuurlijk.

Grote treinen

Als kind al was ik verzot van treinen en treintjes. Het ligt niet in mijn aard super fanatiek te zijn, maar het trok mijn aandacht en bleef trekken. Bij een passerende stoomtrein bleef, en blijf ik nog, even kijken. Ik ben vooral geïnteresseerd in de periode van ná de stoomlocomotief tot begin jaren zeventig. De oude NS treinen in Madurodam staan beter in mijn geheugen gegrift, dan wat daar tegenwoordig aan modern materieel rond dendert.

Als eerste kreeg ik een Fleischmann trein. Op zolder bouwde ik een baan, die dagelijks op te ruimen was. Een trein in de schaal H0, 1:57. Daar ik meer wilde ben ik overgestapt naar schaal N (1:162), van Arnold Rapido. Je kan er meer, op een beperktere ruimte. Zo bouwde ik een echte treinbaan op zolder. Nou ja, vooral mijn vader hield zich bezig met de bouw en zelf mocht ik soms de Travo bedienen.

Nadat ik het huis uit ging kwam de spoorbaan in dozen terecht en werd verkocht.

Later, op mijn werk, kreeg ik de beschikking over een grote hoeveelheid materieel. En jawel, ik bouwde een schitterende baan en de patiënten (waar ik destijds mee werkte) waren er groots mee. Het had zelfs, in diverse opzichten,meen heel positief effect op hun behandeling. Nadat deze baan min of meer klaar was heb ik het hele zooitje weer afgebroken en in een belendende ruimte weer opgebouwd. Daar mijn werk verhuisde is die, nog grotere, baan nooit echt afgebouwd. Ondertussen werd ik gevraagd de treinbaan in het museum (zij ons op het werk, museum van de psychiatrie) te bouwen. En zo zat ik er weer helemaal middenin. Speciaal voor de kinderen van de museumbezoekers.bij de verhuizing heb ik die baan achter moeten laten, omdat het museum nog bleef op de betreffende locatie.

Einde tijdperk miniatuurtreintjes. Tot ik, rond 2005 een plastic Kerstboom aanschafte. Vanwege de lelijke voet propte ik er wat watten omheen (sneeuw) en er stonden een paar van die kitscherige huisjes. Dat was dus eigenlijk niks. De zomer daarom besloot ik een Kerstbaan te bouwen. Een meter bij 2,30. Schaal H0, wederom. Op zich een simpele baan, zelfs met een Faller autootje, die (langs een ingebouwde draad en met een magneet) over de baan reed. Het werd een schitteren winterlandschap met veel huisjes, autootjes, lichtjes en noem maar op. En midden in de plaat kon mij plastic Kerstboom staan. Een ieder begrijpt hoe ik hier van genoot, alhoewel het bouwen natuurlijk de grootste uitdaging én lust was. Ik creëer het liefst. Wanneer iets afgerond is, is in feite de lol er voor een groot deel al vanaf. Maar na de Kerst wilde ik de baan toch niet afbreken. Twee jaar heb ik de baan opgeslagen in een container bij een verhuisbedrijf. Drie Kerstmissen heb ik er plezier aan beleefd, maar daar ik wederom ging verhuizen werd de baan afgebroken en wachten de onderdelen alweer tien jaar in dozen. Op ooit hergebruik....

Laatst zat ik op You Tube en zag een filmpje van een LGB baan (volgens mij schaal 1:32, de schaal die ook op Madurodam gehanteerd wordt). Prachtig vond ik dat en vele uren passeerden diverse filmpjes van de meest uiteenlopende LGB banen. Het leuke hier van is dat deze trein niet binnen loopt, maar buiten aangelegd wordt.

Nu valt mij op dat al die hobbyisten veel te veel op een veel te klein oppervlak willen. Soms zijn de banen echt mooi, maar veelal is het 't net niet. Als eerste wordt er veel te veel gebruik gemaakt van onnatuurlijk scherpe/ krappe bochten. Heb je een tuin, kan je de realiteit wat beter nabootsen, maken ze het toch allemaal weer te krap en teveel als een schaalmodel op een tafel, in huis. Heb je buiten een treinbaan, maak daar dan ook gebruik van! Het andere is dat men op het beschikbare grondgebied zoveel mogelijk rails en dergelijke wil. En dat doen ze dan ook. Daardoor is het snel rommelig en mist het iets natuurlijks. Bouw dan een leuke baan binnen. Nee, op de meest vreemde plaatsen, soms zelfs door het huis. Over dat laatste gesproken, je had ooit een (ik meen een Australische) film, waarin een autistische man een enorme treinbaan door het huis had en door zijn zwager overgehaald werd een bankroof te plegen door een miniatuur auto op afstandsbediening en met camera te bouwen. Schitterend..., alleen de naam van de film is mij ontschoten...

Maar goed, aangestoken door You Tube ben ik aan het denken, fantaseren en tekenen geslagen. Meer dan een natte droom is het niet, daar geld en middelen mij ontbreken. Maar, het is een schitterend ontwerp. De afgelopen jaren heb ik ook treinbanen getekend voor binnen, maar een echte goede buitengaan is natuurlijk de ultieme droom. En het is een echte pracht baan, die in mijn kop zit.

Centraal is een grote vijver, een beetje in de vorm van een rivier, de Rijn, bijvoorbeeld. Laag meandert een treinbaan langs de oevers en steekt via een lange brug over. Hoog doorkruist een baan de bergen met tunnels en bruggen en steekt de vijver over op wel twee meter hoogte. En verder... Eigenlijk vooral een mooie rotspartij, watervalletje, wat vetplantjes en in de vijver goudvissen. Je moet er immers wel een knipoog bij houden.

Maar mijn fantasie gaat verder. De baan wordt uitermate lang, want alleen kan je dan een natuurlijke habitat neerzetten. Een bescheiden hoeveelheid, en vooral subtiel aangebrachte, schaalobjecten als huisjes, mensen en diversen.

En vanuit die schaalmodellen ga ik dan weer verder.... Een soort (heel ruim opgezette) Madurodam. Dus wel geheel anders. Ik zie het ook helemaal voor me. Een voordeel dat ik heel beeldend denk. De baan is prominent aanwezig, doch tevens zo verwerkt dat je hem af en toe ook moet "ontdekken".

Twee hoofdsporen zijn geheel dubbel en voorzien van bovenleidingen. Daar rijden de elektrische locomotieven. Die rijden niet op stukken zonder bovenleiding, wat je in de miniatuurwereld veel te veel wel ziet. Daar doe ik niet aan mee. Over de enkelsporen rijden diesellocomotieven. Stroomtreinen weer ik van de baan. Ook is er een tandradbaantje. Moet mooi weggewerkt worden. Misschien wel iets als de Drachenfeldbahn, aan de Rijn, niet ver van het Duitse Bonn. Wat mij ook leuk lijkt is zo'n oude kabelbaan. Maar veel meer wil ik er niet bij. Uitgezonderd een uitgebalanceerde goede sfeer verlichting.

Het "Madurodam" effect mag soms dicht bij het spoor gesitueerd zijn, maar in veel gevallen ook juist wat meer los, waardoor je een wat meer spannende omgeving creëert.

Nog leuker wordt het om daarom heen een soort sprookjesbos te situeren..., maar nu moet ik maar even stoppen. Fantasie genoeg. Ideetjes genoeg, maar laat ik mijn fantasie eerst maar eens beperken tot een echt mooie en goed opgezette treinbaan. En zelfs dat blijft voorlopig een fantasie. Maar wat is het leven zonder dit soort fantasieën? Heerlijk toch om ergens over te kunnen dromen. Toegegeven, mocht ik het ooit kunnen realiseren... Dan ben ik een wel heel gelukkig man. Nog gelukkiger dan alleen met mijn fantasie, mijn dagdromerij.....

Hoezo, fatsoen... Hoezo, identiteit?

De verkiezingen komen er aan en ik word dagelijks geconfronteerd met de grote wensen van het Nederlandse "volk". Fatsoen staat vrijwel op nummer één, naast de "Nederlandse identiteit". Mijn broek zakt af..., een van de minst fatsoenlijke volken die ik ken zijn de Nederlanders wel. En wat de Nederlandse identiteit is... Geen idee. Bij DWDD, de aflevering van "het Lagerhuis", kreeg ik de indruk dat die Nederlandse identiteit onder meer het Carnaval is. Nou, dan ben ik geen Nederlander, want ik heb de pest aan Carnaval.

Wel vreemd dat fatsoen zo hoog genoteerd staat. Een blik op de sociale media zegt al genoeg over de hufterigheid en grove beledigingen. Maar ook in de praktijk is het niet veel anders. Hooguit iets milder, want face-to-face contact is altijd iets enger, dan wanneer je de gore beledigingen opschrijft. Toch word je op straat ook al snel voor alles en iedereen uitgemaakt op het moment dat je iets doet wat in de ogen van de ander net even niet volgens zijn, of haar, wens verloopt. Een ondoordacht "foutje" kan je tegenwoordig bijna niet meer maken. Ach, en in de politiek is het fatsoen er ook niet beter op geworden. Met name het taalgebruik van Wilders en Rutte is nogal eens onwaardig aan hun rol en daarbij soms vrij infantiel. Wat dat betreft passen ze goed bij Trump. En dan de jeugd nog. Wat die allemaal naar je hoofd slingeren... Zelfs bij mij staat soms het schaamrood op de kaken. Het geldt niet voor alle jeugd. Je hebt natuurlijk een grote groep welopgevoede beleefde kinderen..., maar die hoor ik niet zo veel. Die hockeyen of zitten op pianoles. De kinderen die je veel op straat ziet, daar komt de rottigheid uit de strot. En opvallend..., vooral bij de Nederlandse autochtone jeugd. Kinderen met een immigratie achtergrond zijn veelal veel meer beleefd. Maar goed, ook hier is generalisatie een gevaarlijk statement.

Verder maak ik mij niet zo druk over het fatsoen, behalve mijn verbazing dat fatsoen in het politieke getrokken wordt. Nee, die identiteit interesseert mij veel meer. Om te beginnen is Nederland een van de oudste multiculturele samenlevingen, na onze expansiedrift ten tijde van de VOC. Wanneer wij spreken over buitenlanders en minderheden die ons nu overvallen, slaan we toch echt een stuk geschiedenis over. Dat de "nieuwe" Nederlander zich aan moet passen is in zekere mate gelul. Moet iedere nieuwe Turk, Marokkaan en Syriër boerenkool eten, Sinterklaas vieren en naar dat domme Carnaval gaan? Nee, dat is echt geen aanpassen. In mijn optiek is de enige aanpassing, welke je echt mag verwachten is dat de nieuwkomers onze waarden en normen respecteren en accepteren. Dat zij daarnaast hun eigen waarden en normen er op na houden zal mij een biet zijn. Kijk eens naar de vele Nederlanders die in het buitenland leven, en dan vooral buiten Europa. Die gaan ook hun gang, storen zich soms ook aan de cultuur van het betreffende land en gedragen zich in feite niet anders dan wat wij van de nieuwe Nederlanders ervaren. En natuurlijk, ga naar de moskee, wanneer je de behoefte hebt, ga naar de kerk, of de synagoge. Mij om het even, want daar gaat het niet om. Maar accepteer dat de een hier naar toe gaat, en de ander ergens anders, en jij misschien nergens naar toe. Laat de ander in zijn, en haar waarde! Dát is volgens mij die Nederlandse identiteit. En verder zijn de Randstedelingen, Limburger en Fries net zo verschillend als een Antiliaan, Marokkaan, of iemand uit Iran. Het is niet de kleur of het uiterlijk die de identiteit bepaald van het land. Absoluut niet, want zelfs binnen ieder land, iedere natie zijn onderling grote verschillen. Nederland is daar geen uitzondering op.

Dat het fatsoen en de identiteit zo hoog zitten kan niet anders dan dat het te maken heeft met onzekerheid. Een van de redenen van onzekerheid is te weinig nuance hebben. En dat is wat je ziet. Populistische politiek kent vrijwel geen nuance en brengt de meeste onderwerpen dan ook vrij zwart/wit. Maar ook de bestaande politieke (de "oude" politiek... Hoe te noemen?) is in feite niet anders. Ook daar zie je vormen van populisme, want is niet ieder verkiezingsprogramma in feite populisme. En ontbreekt het daardoor veelal aan de nuance? En wanneer de nuance er wel is, moet je er diep naar graven.

In deze tijd van "overinformatie" krijgen wij juist minder informatie die tot ons door dringt. Daardoor zoeken we zekerheden, hoe onzinnig dit ook is of de onzekerheden ook zijn. Op alle gebieden worden wij over alles geïnformeerd, maar dat wil nog niet zeggen dat we daardoor alles weten of ons een genuanceerde mening kunnen vormen. We moeten vooral niet denken dat we tegenwoordig alles weten.

Toch stelt men zich zo op en het Lagerhuis was daar een mooi voorbeeld van. Het is een leuk en onderhoudend programma, maar in het kader van de verkiezingen brengt het geen enkele meerwaarde. De gespeelde boosheid van Krol en de vermeende onschuld van Asscher. Mooi gespeeld, maar het brengt niets!

Verbeter de wereld en begin bij jezelf, werd altijd gezegd. Nu zegt men dat niet eens meer. Het is geen item meer, omdat vrijwel iedereen denkt die wereld voor zichzelf en omgeving al verbeterd te hebben. Fatsoen en identiteit is niet iets waar je zelf aan werkt. Dat is al volbracht, dus leg je het bij de ander; de politiek. Wanneer dát inderdaad je overtuiging is wordt het verdomd lastig, staat de weg naar het populisme open en voorziet men aan voorwaarden tot volledige intolerantie. De meerderheid heeft het té goed. We ontkennen of bagatelliseren onze westerse armoede. Wanneer ik niet de eigen ervaring zou hebben gehad, dacht ik misschien nu net zo. Maar ik heb de ervaring wel. De ervaring van het officieel dakloos zijn, geen inkomen te hebben, te weinig hebben om in de dagelijkse levensbehoeften te voorzien en een overheid die uitgaat van het negatieve en achterdocht. Natuurlijk is die westerse armoede relatief, wanneer je die vergelijkt met vele andere (niet Europese) landen. Alleen gaat zo'n vergelijk niet op. Zo een vergelijk is een dooddoener. En ja, ook hier zien we wederom dat het geheel ontbreekt aan enige nuance. 50+ die het opneemt voor de ouderen en jongeren die zeggen dat alle ouderen het goed genoeg hebben. Ja, veel ouderen zijn welvarend, die hebben een 50+ ook niet nodig, maar velen ook wel, want daar is het helemaal niet goed voor geregeld.

Iedereen heeft evenveel gelijk, als ongelijk. De partijprogramma's tonen allen vele mooie woorden. Een enkeling zet vooral het ongelijk in de etalage, de ander juist het vermeende gelijk. Maar, mij ontbreekt het aan iedere nuance, waardoor ik absoluut geen keuze kan maken op 15 maart... Waarschijnlijk ga ik, voor het eerst, niet stemmen. 

perspectief

Na al die jaren, waarin ik natuurlijk soms kwaad ben geweest, teleurgesteld en zelfs momenten hopeloos, verbaast het mij, zoals ik me nu voel. Toch is het ook wel verklaarbaar. Inmiddels is er eindelijk, en gelukkig, wat rust in mijn leven gekomen. Mijn leven is niet slecht. Acht maanden per jaar woon ik in een mooi land in een schitterend huis. Vier maanden hebben we nu een ”eigen” dak boven ons hoofd in Nederland. Sinds oktober ontvang ik Flex pensioen, dus in feite heb ik niets te klagen. In principe doe ik dat ook niet, alhoewel mijn gevoel toch anders aan geeft.

Wellicht door de balans die is ontstaan merk ik, voel ik, de laatste tijd sterk wat ik allemaal verloren heb. Ja, de afgelopen jaren hebben wij veel verloren, maar er is toch ook veel moois voor terug gekomen. Zeker, maar niets is van ons. De woningen huren wij spaargeld ontbreekt en ondanks het nu dubbele inkomen is het leven erg krap. Krap, maar leefbaar. Het gevoel wat we allemaal verloren hebben komt, denk ik, ergens anders van. Ik mis op de een of andere manier perspectief.

Werken zit er niet meer in. Ik schilder, maar exposeren is meestal te duur, dus onbereikbaar, waardoor ik wel schilder, maar weinig opbouw. Op deze manier verkoop ik ook niet en blijft het aanmodderen, zoals (helaas) bij veel kunstenaars het geval is. We moeten sappelen. Ook dat is niet het ergste. Alleen, het sappelen maakt dat zoveel niet meer mogelijk is. Dingen, die vroeger wel kunnen, die ik wel deed, maar nu bijna, of geheel, niet meer mogelijk zijn. Juist nu je ouder wordt zijn dat dingen die je wel weer wil. Een leuke reis maken, maar ook geen zorgen hoeven hebben, dat de auto kapot gaat, of er extra rekeningen komen. Mijn hele leven voelde ik wel het perspectief, dat ik plannen kon maken, dingen kon ontwikkelen. Veel heb ik ook gedaan en een terugblik op mijn leven laat een positief beeld zien. Zal ik morgen sterven kan ik alleen maar zeggen dat ik een goed en boeiend leven heb gehad. Nergens heb ik spijt van. Zaken zijn zo gelopen, en altijd heb ik gepoogd de beste keuzen te maken en kansen te pakken, die binnen mijn vermogen lagen. In feite is dat ook hoe ik (wij in feite) met onze armoedeval in 2014 om zijn gegaan.

Sinds een paar weken, een maand of twee inmiddels misschien, voel ik mij wel anders. Soms zelfs leeg, weinig zin in dingen en vooral heb ik last van het gemis aan perspectief. Ik wil nog zo veel, maar zie niet hoe die dingen te bereiken.

Misschien heb ik, sinds jaren en voor het eerst hier, weer een winterdip. Het is de somberste tijd in Turkije, tot nu toe. Zelfs mijn maanden vorig najaar in Nederland waren voorzien van beter weer en meer zon.  Deze winter is kil, zonder extreem koude dagen, somber, en nat. Een winter, zoals ik deze hier niet ken. Bijna een Hollandse winter, waar ik vroeger ook veel last van najaar depressies had. Niet dat ik nu depressief ben, maar echt lekker zit ik even niet in mijn vel. En ik ben erg bezig met de toekomst, waar ik eigenlijk in een zeker leeg gat kijk. O, er zijn veel leuke dingen, die er aan komen, zeker. De andere kant is het of er geen waarde meer is. Een dubbel gevoel dus. Ik wil weer perspectief hebben. Iets om naar uit te kijken, plannen die ik kan maken, en dingen doen die ik soms zou willen.  De loterij hoef ik niet te winnen, maar wat ruimer in het vel zal wel degelijk helpen. Misschien probeer ik wel iets van een verkoopactie met mijn schilderijen. Het positieve is dat ik het gevoel heb er wel weer uit te komen. Misschien moet toch de zon maar eens goed door komen.

In ieder geval hoop ik niet, en verwacht dat ook niet, dat het te maken heeft met mijn leeftijd. Ik ben 60 nu, maar tegenwoordig is dat toch nog jong? Ja, ik kan nog een hele tijd door. In feite dus alle mogelijkheden plannen te maken en positief naar de toekomst te kijken. Ik ga daar ook maar mijn best voor doen. De komende tijd ga ik op zoek naar nieuw perspectief. Dat gaat lukken, dat moet! Het kan toch niet zijn, dat ik als een oude geranium langzaam uit ga bloeien en het met een minimum aan water moet doen, om maar net mijn blaadjes te behouden? Nee, dat doen we niet. Onder alle omstandigheden  zijn er wel degelijk perspectieven. Alleen soms moet je ze dus zoeken. Ik ga maar eens aan de slag. Op zoek naar nieuw perspectief. Niet alleen zoeken…, ik moet er natuurlijk ook daadwerkelijk iets voor doen. De dingen komen echt niet vanzelf. En, ik moet vooral blijven genieten van wat ik wel, wat we wel hebben. Er is zoveel moois om ons heen. Pluk de dag!