Tabak

Als de rook om je hoofd is verdwenen…, zong Boudewijn de Groot ooit. Rook en roken… Wanneer je tegenwoordig een sigaret opsteekt ben je een paria. Toen je rookte in de tijd dat Boudewijn de Groot dit lied zong hoorde je er juist bij, met een paffie in je mond. Tijden veranderen, maar zeker ook de mentaliteit.

Persoonlijk ben ik een stevige roker. Nog steeds, dus ik val onder de paria’s. Maar tegen de jeugd wend ik mij met grote felheid hen te zeggen: begin alsjeblieft niet met roken! Dat meen ik uit de grond van mijn hart.

Zelf zie ik mij als een verloren zoon, die nog steeds rookt en blijft roken. Ruim 46 jaar inmiddels. Een hopeloos geval, waarbij acties tot stoppen alleen maar tot frustraties hebben geleid. Het spijt me, maar zo ben ik nu eenmaal. Een hele zwakke plek bij mij, maar wellicht mijn enige echte zonde. Misschien daardoor dat ik mij ook zo opwind over de publieke opinie inzake rookgedrag. De anti-rook-lobby is een sterke lobby, maar ook een fanatieke lobby, die sterk overdrijft. Vanuit, in mijn ogen, valse sentimenten. Zoals nu in Nijmegen, waar men niet meer mag roken op buitenspeelplaatsen met/van kinderen. Typisch Hollands ook om de verantwoordelijkheid van de individu over te nemen en alles in regels te gieten. Maar, het is in feite ook zo inconsequent. Ook in Nederlandse pretparken, zoals de Efteling, is het niet meer toegestaan om in de wachtrij (in de buitenlucht) te roken. Dit alles ter bescherming van het kind.

Vanuit twee visies vind ik deze maatregelen belachelijk. Als eerste gaan wij er prat op te leven in vrijheid. Wel, mijn vrijheid wordt sterk beperkt! Dat ik niet mag roken in gesloten ruimtes, of binnen, lijkt mij uitermate reëel. Roken in de buitenlucht is een verbod dat ik niet accepteer! Wanneer ik dat niet doe (bijvoorbeeld in de wachtrij op de Efteling) is dat mijn beslissing! En, als stevige roker kan ik een ieder melden dat ik zo iets uit eigen beweging ook meestal niet doe. Ja, ik houd wel degelijk rekening met mijn omgeving.

Enige jaren geleden werd het roken op stations verboden. Hier en daar kwamen “rookpalen”. Daar stond een meute omheen snel te inhaleren. In mijn optiek het verplaatsen (en concentreren) van een probleem. Het was Amsterdam Centraal. Ik liep tot een redelijke afstand van de overkapping en stak, in de buitenlucht, mijn sigaret op. Twee heren van de spoorwegpolitie kwamen naar mij toe met de mededeling dat ik daar niet mocht roken. Dat mondde uit op een stevige discussie. De dreiging van de boete werd ingetrokken en ik dreigde het justitieel voor te laten komen. De heren bonden duidelijk in. Ik heb rechten en plichten en mijn recht is in de open lucht te roken, wanneer en waar ik wil.

Een ander voorbeeld, een ziekenhuis in Haarlem. Vlak voor de ingang was een soort rookhok. Goor, dus ik ging een vijftig meter verder van mijn tabakje genieten. Komt er een handhaver op mij af: u mag binnen drie meter van het gebouw niet roken. Pardon? Ook deze man droop af, zonder verdere consequenties voor mij. Hij bleef er wel mee dreigen, maar daar hield het dan ook bij op.

Ja, belachelijk dat men het roken in de open lucht verbiedt en nog belachelijker roken te centreren op locaties binnen een verbodsgebied. Meten met twee maten, maar daar is men goed in.

Een ander wel opvallend detail is Facebook. Op mijn profielfoto’s met een peuk wordt nauwelijks gereageerd. Op profielfoto’s zonder peuk vrij veel. Verloochend de mens zichzelf, wil men zichzelf zo goed voordoen? Geen idee, maar de dwang en drang rond bepaalde onderwerpen is naar mijn mening buiten proporties en veelal inconsequent. Roken is hier een uitstekend voorbeeld van.

Vooral inconsequent. Terug naar Nijmegen. Niet roken op de kinderspeelplaats, maar het fijnstof dwarrelt er rustig neer. We moeten eens weten wat voor vuiligheid wij de wereld in helpen. De rooklucht is werkelijk minder dan een druppel op de gloeiende plaat. En daar waar het echt om gaat komt men er niet uit, of heel moeizaam, of economische belangen zijn belangrijker. Eindelijk is er zicht op het sluiten, dan wel ombouwen, van de kolencentrales. Eindelijk… En hoe vervuilend blijft onze infrastructuur, de industrie? Maar vergeet ook ons huishouden niet. In de jaren tachtig werden huizen dermate geïsoleerd dat er puur ongezonde binnenklimaten ontstonden. Na iedere regenbui in Nederland, wanneer ik mijn vinger buiten over de vensterbank haal is deze grijs! Het verwarmen van onze huizen, ons levenscomfort, is bekend hoe vervuilend dat is? Ons goedkope stukje vlees is vervuilender en gevaarlijker dan alle rokers bij elkaar. Maar, dat wordt met de mantel der liefde afgedaan. Alhoewel, heel langzaam begint men te beseffen hoe vervuilend wij mensen bezig zijn. Toch zie je de gadget winkels en koffiecorners als paddenstoelen uit de grond schieten. Het uiterlijk belang blijft opwegen tegen echt milieu besef.

En inderdaad, veel individuen nemen zelf te weinig verantwoordelijkheid. Spreek hen dan daar op aan! Maar nee, de overheid neemt liever die verantwoordelijkheid af door regeltjes te stellen. Maar de bedrijven…, die worden het meest ontzien, terwijl daar de grootste vervuilers zitten. Luchtvaart, scheepvaart, industrie, noem maar op. We willen blijven vliegen, we willen containers rotzooi uit China kopen en allemaal de nieuwste en beste mobieltjes. Er moet wat veranderen, maar het werkt, in mijn optiek, niet anders dan juist de bedrijven eerst aan te pakken. Het bedrijf als voorbeeld en dan neemt de individu vaak de verantwoordelijkheid van zelf wel over, iets wat ook regelmatig blijkt. Neem alleen al het simpele voorbeeld van de plastic tasjes.

Roken is ongezond. Dat weten we. Ik realiseer mij dat ook dondersgoed. Daarom ook dat ik de jeugd zo sterk aangeef: begin er niet aan. Roken is verslavend, al weten velen toch van het roken af te komen. Maar wat het roken vooral verslavend maakt is alle rommel in de sigaret! De industrie die de roker extra verslavend maakt. Tegenwoordig rook ik pure tabak, zonder toevoegingen. Ik blijf roken, maar relatief minder en ik kan veel beter mijn peuk laten. Rook ik weer eens een pakje…, dan vliegt dat er doorheen. Ik ben niet meer te “helpen”. Tenminste vooralsnog niet. Ook realiseer ik mij het slechte van roken. Absoluut. Maar dat neemt niet weg, dat ik zelf verantwoordelijk ben voor mijn gedrag. En in principe rook ik ook niet binnen, omdat roken vies is. Alles wordt geel. Maar niemand bepaalt dat ik in de buitenlucht niet mag roken. Waar dan ook. Dat gaat mij veel te ver, tast mijn identiteit en vrijheid aan. Het tast mijn rechten aan, en ken mijn plichten. Ook daar houd ik mij aan. Straks is het weer 5 mei, dan vieren wij onze vrijheid. Maar, en ik heb dat al eerder gemeld, er is steeds minder over van onze vrijheid. Onze vrijheden worden steeds verder ingeperkt en verantwoordelijkheden afgenomen. Ik weet niet of ik 5 mei nog wil vieren. Ik vier de “betutteling” wel, op 4 mei. De wereld is triest en scheef. Ondertussen zijn er rijke en belangrijke jongens, die lachen in hun vuistje. Zij blijven buiten schot. Zij kunnen de boef uit blijven hangen, ons in een economische crisis storten of ons zelfs in oorlogen brengen. Doe daar eens wat aan, dan die zielige rookverboden op speelplaatsen.

Dan nog wat anders. Dat roken slecht is staat buiten kijf. Maar dat we onze kinderen zo willen beveiligen is ook erg slecht. Kinderen horen te leren leven, en dat betekent ook risico’s lopen, gevaar aangaan, etc. Nee, tegenwoordig liggen er rubberen tegels in de speeltuinen…, dan vallen ze niet zo hard. Ze wassen tig keer per dag hun handen, want stel je voor dat ze vies worden. Ondertussen nemen de allergieën hand over hand toe, kinderen worden broos en ziekelijk. Wat is nu het beste? Wat is beter? In ieder geval niet onszelf belazeren met valse voorwendselen! En ik wil mijn vrijheid behouden en zelf in staat zijn rekening te houden met mijn omgeving!

Grote treinen

Als kind al was ik verzot van treinen en treintjes. Het ligt niet in mijn aard super fanatiek te zijn, maar het trok mijn aandacht en bleef trekken. Bij een passerende stoomtrein bleef, en blijf ik nog, even kijken. Ik ben vooral geïnteresseerd in de periode van ná de stoomlocomotief tot begin jaren zeventig. De oude NS treinen in Madurodam staan beter in mijn geheugen gegrift, dan wat daar tegenwoordig aan modern materieel rond dendert.

Als eerste kreeg ik een Fleischmann trein. Op zolder bouwde ik een baan, die dagelijks op te ruimen was. Een trein in de schaal H0, 1:57. Daar ik meer wilde ben ik overgestapt naar schaal N (1:162), van Arnold Rapido. Je kan er meer, op een beperktere ruimte. Zo bouwde ik een echte treinbaan op zolder. Nou ja, vooral mijn vader hield zich bezig met de bouw en zelf mocht ik soms de Travo bedienen.

Nadat ik het huis uit ging kwam de spoorbaan in dozen terecht en werd verkocht.

Later, op mijn werk, kreeg ik de beschikking over een grote hoeveelheid materieel. En jawel, ik bouwde een schitterende baan en de patiënten (waar ik destijds mee werkte) waren er groots mee. Het had zelfs, in diverse opzichten,meen heel positief effect op hun behandeling. Nadat deze baan min of meer klaar was heb ik het hele zooitje weer afgebroken en in een belendende ruimte weer opgebouwd. Daar mijn werk verhuisde is die, nog grotere, baan nooit echt afgebouwd. Ondertussen werd ik gevraagd de treinbaan in het museum (zij ons op het werk, museum van de psychiatrie) te bouwen. En zo zat ik er weer helemaal middenin. Speciaal voor de kinderen van de museumbezoekers.bij de verhuizing heb ik die baan achter moeten laten, omdat het museum nog bleef op de betreffende locatie.

Einde tijdperk miniatuurtreintjes. Tot ik, rond 2005 een plastic Kerstboom aanschafte. Vanwege de lelijke voet propte ik er wat watten omheen (sneeuw) en er stonden een paar van die kitscherige huisjes. Dat was dus eigenlijk niks. De zomer daarom besloot ik een Kerstbaan te bouwen. Een meter bij 2,30. Schaal H0, wederom. Op zich een simpele baan, zelfs met een Faller autootje, die (langs een ingebouwde draad en met een magneet) over de baan reed. Het werd een schitteren winterlandschap met veel huisjes, autootjes, lichtjes en noem maar op. En midden in de plaat kon mij plastic Kerstboom staan. Een ieder begrijpt hoe ik hier van genoot, alhoewel het bouwen natuurlijk de grootste uitdaging én lust was. Ik creëer het liefst. Wanneer iets afgerond is, is in feite de lol er voor een groot deel al vanaf. Maar na de Kerst wilde ik de baan toch niet afbreken. Twee jaar heb ik de baan opgeslagen in een container bij een verhuisbedrijf. Drie Kerstmissen heb ik er plezier aan beleefd, maar daar ik wederom ging verhuizen werd de baan afgebroken en wachten de onderdelen alweer tien jaar in dozen. Op ooit hergebruik....

Laatst zat ik op You Tube en zag een filmpje van een LGB baan (volgens mij schaal 1:32, de schaal die ook op Madurodam gehanteerd wordt). Prachtig vond ik dat en vele uren passeerden diverse filmpjes van de meest uiteenlopende LGB banen. Het leuke hier van is dat deze trein niet binnen loopt, maar buiten aangelegd wordt.

Nu valt mij op dat al die hobbyisten veel te veel op een veel te klein oppervlak willen. Soms zijn de banen echt mooi, maar veelal is het 't net niet. Als eerste wordt er veel te veel gebruik gemaakt van onnatuurlijk scherpe/ krappe bochten. Heb je een tuin, kan je de realiteit wat beter nabootsen, maken ze het toch allemaal weer te krap en teveel als een schaalmodel op een tafel, in huis. Heb je buiten een treinbaan, maak daar dan ook gebruik van! Het andere is dat men op het beschikbare grondgebied zoveel mogelijk rails en dergelijke wil. En dat doen ze dan ook. Daardoor is het snel rommelig en mist het iets natuurlijks. Bouw dan een leuke baan binnen. Nee, op de meest vreemde plaatsen, soms zelfs door het huis. Over dat laatste gesproken, je had ooit een (ik meen een Australische) film, waarin een autistische man een enorme treinbaan door het huis had en door zijn zwager overgehaald werd een bankroof te plegen door een miniatuur auto op afstandsbediening en met camera te bouwen. Schitterend..., alleen de naam van de film is mij ontschoten...

Maar goed, aangestoken door You Tube ben ik aan het denken, fantaseren en tekenen geslagen. Meer dan een natte droom is het niet, daar geld en middelen mij ontbreken. Maar, het is een schitterend ontwerp. De afgelopen jaren heb ik ook treinbanen getekend voor binnen, maar een echte goede buitengaan is natuurlijk de ultieme droom. En het is een echte pracht baan, die in mijn kop zit.

Centraal is een grote vijver, een beetje in de vorm van een rivier, de Rijn, bijvoorbeeld. Laag meandert een treinbaan langs de oevers en steekt via een lange brug over. Hoog doorkruist een baan de bergen met tunnels en bruggen en steekt de vijver over op wel twee meter hoogte. En verder... Eigenlijk vooral een mooie rotspartij, watervalletje, wat vetplantjes en in de vijver goudvissen. Je moet er immers wel een knipoog bij houden.

Maar mijn fantasie gaat verder. De baan wordt uitermate lang, want alleen kan je dan een natuurlijke habitat neerzetten. Een bescheiden hoeveelheid, en vooral subtiel aangebrachte, schaalobjecten als huisjes, mensen en diversen.

En vanuit die schaalmodellen ga ik dan weer verder.... Een soort (heel ruim opgezette) Madurodam. Dus wel geheel anders. Ik zie het ook helemaal voor me. Een voordeel dat ik heel beeldend denk. De baan is prominent aanwezig, doch tevens zo verwerkt dat je hem af en toe ook moet "ontdekken".

Twee hoofdsporen zijn geheel dubbel en voorzien van bovenleidingen. Daar rijden de elektrische locomotieven. Die rijden niet op stukken zonder bovenleiding, wat je in de miniatuurwereld veel te veel wel ziet. Daar doe ik niet aan mee. Over de enkelsporen rijden diesellocomotieven. Stroomtreinen weer ik van de baan. Ook is er een tandradbaantje. Moet mooi weggewerkt worden. Misschien wel iets als de Drachenfeldbahn, aan de Rijn, niet ver van het Duitse Bonn. Wat mij ook leuk lijkt is zo'n oude kabelbaan. Maar veel meer wil ik er niet bij. Uitgezonderd een uitgebalanceerde goede sfeer verlichting.

Het "Madurodam" effect mag soms dicht bij het spoor gesitueerd zijn, maar in veel gevallen ook juist wat meer los, waardoor je een wat meer spannende omgeving creëert.

Nog leuker wordt het om daarom heen een soort sprookjesbos te situeren..., maar nu moet ik maar even stoppen. Fantasie genoeg. Ideetjes genoeg, maar laat ik mijn fantasie eerst maar eens beperken tot een echt mooie en goed opgezette treinbaan. En zelfs dat blijft voorlopig een fantasie. Maar wat is het leven zonder dit soort fantasieën? Heerlijk toch om ergens over te kunnen dromen. Toegegeven, mocht ik het ooit kunnen realiseren... Dan ben ik een wel heel gelukkig man. Nog gelukkiger dan alleen met mijn fantasie, mijn dagdromerij.....