dood en leven

Wat zo zonde is, wanneer je dood bent, is dat je niet meer weet dat je ooit geleefd hebt. Alles is weg, je herinneringen, de gedachten, de beelden in je hoofd, evenals gevoel. Er is totaal niets meer. Eigenlijk zijn we iedere nacht dood. Wanneer we slapen. Soms droom je, maar een groot deel van de nacht ontgaat volledig. Dan leef je in feite even niet, ondanks dat je lichaam met van alles bezig is, lijkt je geest zich van je te hebben ontdaan. Onderzoekers hebben de slaap onderzocht en uit analyses is gebleken dat je meerdere soorten/niveaus van slaap hebt. En al die ongelofelijke en integrerende dromen spelen zich in super korte tijd af. De dood is niet veel anders, voor het besef dat men heeft. Alleen de dromen ontbreken..., er blijft dus niets over.

Wanneer je geboren wordt en je ontwikkeld besef je niets van de tijd van voor de geboorte. Je bestond niet, er was niets. Gelukkig dat een baby, en peuter, zich ontwikkelen en het leven "eigen" maken. Dat maakt het "gat" van voor de geboorte acceptabel en draagbaar. Maar in feite is er geen verschil tussen de periode van voor het leven en de periode er na.

Natuurlijk zijn dat enge gedachten. Immers de enige echte conclusie die je kan trekken is dat het leven volkomen zinloos is. Een moeilijke realiteit waar niet altijd eenvoudig mee te leven is. Dat is dan ook een van de redenen dat de mens "gelovig" is geworden en religies zich ontwikkeld hebben. De religies die een "Hemels" leven beloven, na het overlijden. In een hemel of hel, of met 72 maagden. Een leven met of zonder inhoud, maar een leven! Niemand die het weet, niemand die terug gekomen is om het te vertellen. Uitgezonderd de "bijna dood" ervaringen van mensen. Vaak staat daar een tunnel van licht in centraal. Naar mijn idee is dat een gevolg van chemische processen in lichaam en geest. Nee, dood is dood. Morsdood.

Anderen "verzinnen" een leven voor de dood. Een vorm van reïncarnatie. Mensen die beweren dat ze een ridder waren, een edelvrouwe of iets anders in vroegere tijden. Het leven voor en na de dood neemt een deel van de angst weg, waardoor het een zekere rust geeft te geloven. Alleen klote, dat de religies daar veelal een loopje mee nemen. Het katholicisme in de Middeleeuwen, het Calvinisme later en tegenwoordig vooral de Islam. Men realiseert niet eens meer dat het "geloof" is, maar ervaart het geloof als een waarheid. Een waarheid waar van uit oorlogen gevoerd worden, mensen vermoord en barbaarse gedragingen voort komen. Mensen die weigeren te geloven dat er niets meer is dan dít leven laten zich niet overtuigen, maar (vanuit hun persoonlijke angsten) de anderen dwingen hun geloof aan te nemen. Vaak gaat het helemaal niet om het geloof, maar puur over macht, met de religie als perfect instrument. IS is daar een actueel voorbeeld van.

Voor mij is het leven dus feitelijk volkomen zinloos. Een droom, die straks voorbij is. Tja, dan wil je wel een mooie droom hebben. Daardoor heb ik zelf een zekere "zin" aan mijn eigen leven gegeven. Het moet een mooie droom zijn en worden. Op het moment dat ik sterf en nog eenmaal achterom mag kijken moet ik kunnen zeggen: ik heb geleefd en ik heb een mooi leven gehad. Op dit moment kan ik dat. Ik zou dus kunnen sterven. Toch wil ik nog blijven dromen, blijven leven, omdat er nog genoeg is om het leven nog meer te verrijken. Om een nog mooiere terugblik te hebben, du moment ik zal overlijden.

Ik probeer een mooi en goed leven te leiden. Daardoor maak ik mij druk over tal van zaken, als gerechtigheid. Ook eerlijkheid is voor mij essentieel, evenals gelijkwaardigheid. Alleen, wanneer je kijkt naar het leven wat ik leid, blijk ik niet te kiezen voor de weg van de minste weerstand. In tegendeel. Soms lijkt het wel of ik tegenstand en noodlot op zoek. Ik doe dat niet bewust, maar het is het gevolg van de keuze hoe ik met het leven om wil gaan. Omdat alles zo zinloos is, wil ik het goed doen. Goed voor mijzelf, wat inhoudt, goed ook voor anderen. Attent, alert, hulpvaardig, meelevend. Doe een ander niet wat u niet wilt dat u geschiedt...., een van de meest waardevolle uitspraken om het zinloze leven nog enige inhoud te geven.

Ja, ik ben tevreden met mijn leven en hoop het nog lang vol te houden. Wel koester ik de wens dat het leven, in een aantal opzichten, wat makkelijker wordt, wat minder complex. Dat zal de leeftijd wel zijn.

Angst voor de dood is enigszins paradoxaal bij mij. Aan de ene kant de angst straks niet eens meer te weten dat ik ooit geleefd zou hebben, anderzijds juist de rust dit niet te weten. In feite ben ik niet bang voor de dood. Niet dat ik zeg: laat maar komen, maar als de man met de sijs komt zei het zo. Toch heb ik een grote angst voor de dood. In feite een irreële angst, maar vanuit mijn bewustzijn wel een sterke angst. De angst van het moment te overlijden. Het ene moment het bewustzijn, en het volgende moment de totale leegte. Stilte, zwart, niks. Dat moment van overgang is mijn grootste angst. Ik zal geen zelfmoord kunnen plegen, maar ook euthanasie of actieve levens beëindiging bij een afgerond leven lijken niet bij mij te passen. Mensen die dat wel kunnen..., daar heb ik zelfs bewondering voor. Vooral wanneer zij in het leven staan, zoals ik in het leven sta. Nee, de dood moet intreden op een wijze dat ik het mij niet realiseer. Maar goed, je hebt het nooit voor het zeggen.

Mijn hele leven ben ik al bezig met de dood. Rond mijn 25e was ik er bang voor. Ik was al bijna op 1/3 van mijn leven, wat eigenlijk met begon. Nu ik zestig ben merk ik dat het leven (gelukkig) best lang is. Toen mijn moeder stierf, op haar zestigste, had ik het gevoel dat zij nauwelijks geleefd heb. Nu ik zelf die leeftijd heb realiseer ik mij hoe lang het leven duurt. Ik geniet daar van. En hoop er nog lang van te genieten. Ik zeg niet dat ik 100, of zelfs 130, wil worden. Ik zie wel... Nou ja, ik merk het niet, wanneer het mijn tijd is. In ieder geval wil ik nog wel even door. Geef mij maar een stukje verlenging..., als ik maar met een goed gevoel kan terug kijken. In principe kan ik dat, alhoewel de maatschappij om ons heen het er soms niet eenvoudiger op maakt. Machtswellustelingen, politiek, regels, geld, allemaal remmende factoren. Raar eigenlijk. Ik ervaar het leven als iets zinloos, eigenlijk niets meer dan een nogal realistische droom, en toch maak ik mij druk om van alles. Wat dat betreft is het leven toch heerlijk. Is onze aarde toch geweldig. Ben ik toch een tevreden mens. Uit kleine dingen kan ik mijn blijheid halen. Gebroken van de pijn lig ik op de bank, maar tevreden, want vandaag heb ik toch maar weer een paar mooie dingen gedaan! Maar, ik moet ook weer op zoek naar een "doel", voorlopig leef ik nog..., hoop ik natuurlijk.

Grote treinen

Als kind al was ik verzot van treinen en treintjes. Het ligt niet in mijn aard super fanatiek te zijn, maar het trok mijn aandacht en bleef trekken. Bij een passerende stoomtrein bleef, en blijf ik nog, even kijken. Ik ben vooral geïnteresseerd in de periode van ná de stoomlocomotief tot begin jaren zeventig. De oude NS treinen in Madurodam staan beter in mijn geheugen gegrift, dan wat daar tegenwoordig aan modern materieel rond dendert.

Als eerste kreeg ik een Fleischmann trein. Op zolder bouwde ik een baan, die dagelijks op te ruimen was. Een trein in de schaal H0, 1:57. Daar ik meer wilde ben ik overgestapt naar schaal N (1:162), van Arnold Rapido. Je kan er meer, op een beperktere ruimte. Zo bouwde ik een echte treinbaan op zolder. Nou ja, vooral mijn vader hield zich bezig met de bouw en zelf mocht ik soms de Travo bedienen.

Nadat ik het huis uit ging kwam de spoorbaan in dozen terecht en werd verkocht.

Later, op mijn werk, kreeg ik de beschikking over een grote hoeveelheid materieel. En jawel, ik bouwde een schitterende baan en de patiënten (waar ik destijds mee werkte) waren er groots mee. Het had zelfs, in diverse opzichten,meen heel positief effect op hun behandeling. Nadat deze baan min of meer klaar was heb ik het hele zooitje weer afgebroken en in een belendende ruimte weer opgebouwd. Daar mijn werk verhuisde is die, nog grotere, baan nooit echt afgebouwd. Ondertussen werd ik gevraagd de treinbaan in het museum (zij ons op het werk, museum van de psychiatrie) te bouwen. En zo zat ik er weer helemaal middenin. Speciaal voor de kinderen van de museumbezoekers.bij de verhuizing heb ik die baan achter moeten laten, omdat het museum nog bleef op de betreffende locatie.

Einde tijdperk miniatuurtreintjes. Tot ik, rond 2005 een plastic Kerstboom aanschafte. Vanwege de lelijke voet propte ik er wat watten omheen (sneeuw) en er stonden een paar van die kitscherige huisjes. Dat was dus eigenlijk niks. De zomer daarom besloot ik een Kerstbaan te bouwen. Een meter bij 2,30. Schaal H0, wederom. Op zich een simpele baan, zelfs met een Faller autootje, die (langs een ingebouwde draad en met een magneet) over de baan reed. Het werd een schitteren winterlandschap met veel huisjes, autootjes, lichtjes en noem maar op. En midden in de plaat kon mij plastic Kerstboom staan. Een ieder begrijpt hoe ik hier van genoot, alhoewel het bouwen natuurlijk de grootste uitdaging én lust was. Ik creëer het liefst. Wanneer iets afgerond is, is in feite de lol er voor een groot deel al vanaf. Maar na de Kerst wilde ik de baan toch niet afbreken. Twee jaar heb ik de baan opgeslagen in een container bij een verhuisbedrijf. Drie Kerstmissen heb ik er plezier aan beleefd, maar daar ik wederom ging verhuizen werd de baan afgebroken en wachten de onderdelen alweer tien jaar in dozen. Op ooit hergebruik....

Laatst zat ik op You Tube en zag een filmpje van een LGB baan (volgens mij schaal 1:32, de schaal die ook op Madurodam gehanteerd wordt). Prachtig vond ik dat en vele uren passeerden diverse filmpjes van de meest uiteenlopende LGB banen. Het leuke hier van is dat deze trein niet binnen loopt, maar buiten aangelegd wordt.

Nu valt mij op dat al die hobbyisten veel te veel op een veel te klein oppervlak willen. Soms zijn de banen echt mooi, maar veelal is het 't net niet. Als eerste wordt er veel te veel gebruik gemaakt van onnatuurlijk scherpe/ krappe bochten. Heb je een tuin, kan je de realiteit wat beter nabootsen, maken ze het toch allemaal weer te krap en teveel als een schaalmodel op een tafel, in huis. Heb je buiten een treinbaan, maak daar dan ook gebruik van! Het andere is dat men op het beschikbare grondgebied zoveel mogelijk rails en dergelijke wil. En dat doen ze dan ook. Daardoor is het snel rommelig en mist het iets natuurlijks. Bouw dan een leuke baan binnen. Nee, op de meest vreemde plaatsen, soms zelfs door het huis. Over dat laatste gesproken, je had ooit een (ik meen een Australische) film, waarin een autistische man een enorme treinbaan door het huis had en door zijn zwager overgehaald werd een bankroof te plegen door een miniatuur auto op afstandsbediening en met camera te bouwen. Schitterend..., alleen de naam van de film is mij ontschoten...

Maar goed, aangestoken door You Tube ben ik aan het denken, fantaseren en tekenen geslagen. Meer dan een natte droom is het niet, daar geld en middelen mij ontbreken. Maar, het is een schitterend ontwerp. De afgelopen jaren heb ik ook treinbanen getekend voor binnen, maar een echte goede buitengaan is natuurlijk de ultieme droom. En het is een echte pracht baan, die in mijn kop zit.

Centraal is een grote vijver, een beetje in de vorm van een rivier, de Rijn, bijvoorbeeld. Laag meandert een treinbaan langs de oevers en steekt via een lange brug over. Hoog doorkruist een baan de bergen met tunnels en bruggen en steekt de vijver over op wel twee meter hoogte. En verder... Eigenlijk vooral een mooie rotspartij, watervalletje, wat vetplantjes en in de vijver goudvissen. Je moet er immers wel een knipoog bij houden.

Maar mijn fantasie gaat verder. De baan wordt uitermate lang, want alleen kan je dan een natuurlijke habitat neerzetten. Een bescheiden hoeveelheid, en vooral subtiel aangebrachte, schaalobjecten als huisjes, mensen en diversen.

En vanuit die schaalmodellen ga ik dan weer verder.... Een soort (heel ruim opgezette) Madurodam. Dus wel geheel anders. Ik zie het ook helemaal voor me. Een voordeel dat ik heel beeldend denk. De baan is prominent aanwezig, doch tevens zo verwerkt dat je hem af en toe ook moet "ontdekken".

Twee hoofdsporen zijn geheel dubbel en voorzien van bovenleidingen. Daar rijden de elektrische locomotieven. Die rijden niet op stukken zonder bovenleiding, wat je in de miniatuurwereld veel te veel wel ziet. Daar doe ik niet aan mee. Over de enkelsporen rijden diesellocomotieven. Stroomtreinen weer ik van de baan. Ook is er een tandradbaantje. Moet mooi weggewerkt worden. Misschien wel iets als de Drachenfeldbahn, aan de Rijn, niet ver van het Duitse Bonn. Wat mij ook leuk lijkt is zo'n oude kabelbaan. Maar veel meer wil ik er niet bij. Uitgezonderd een uitgebalanceerde goede sfeer verlichting.

Het "Madurodam" effect mag soms dicht bij het spoor gesitueerd zijn, maar in veel gevallen ook juist wat meer los, waardoor je een wat meer spannende omgeving creëert.

Nog leuker wordt het om daarom heen een soort sprookjesbos te situeren..., maar nu moet ik maar even stoppen. Fantasie genoeg. Ideetjes genoeg, maar laat ik mijn fantasie eerst maar eens beperken tot een echt mooie en goed opgezette treinbaan. En zelfs dat blijft voorlopig een fantasie. Maar wat is het leven zonder dit soort fantasieën? Heerlijk toch om ergens over te kunnen dromen. Toegegeven, mocht ik het ooit kunnen realiseren... Dan ben ik een wel heel gelukkig man. Nog gelukkiger dan alleen met mijn fantasie, mijn dagdromerij.....

Hoezo, fatsoen... Hoezo, identiteit?

De verkiezingen komen er aan en ik word dagelijks geconfronteerd met de grote wensen van het Nederlandse "volk". Fatsoen staat vrijwel op nummer één, naast de "Nederlandse identiteit". Mijn broek zakt af..., een van de minst fatsoenlijke volken die ik ken zijn de Nederlanders wel. En wat de Nederlandse identiteit is... Geen idee. Bij DWDD, de aflevering van "het Lagerhuis", kreeg ik de indruk dat die Nederlandse identiteit onder meer het Carnaval is. Nou, dan ben ik geen Nederlander, want ik heb de pest aan Carnaval.

Wel vreemd dat fatsoen zo hoog genoteerd staat. Een blik op de sociale media zegt al genoeg over de hufterigheid en grove beledigingen. Maar ook in de praktijk is het niet veel anders. Hooguit iets milder, want face-to-face contact is altijd iets enger, dan wanneer je de gore beledigingen opschrijft. Toch word je op straat ook al snel voor alles en iedereen uitgemaakt op het moment dat je iets doet wat in de ogen van de ander net even niet volgens zijn, of haar, wens verloopt. Een ondoordacht "foutje" kan je tegenwoordig bijna niet meer maken. Ach, en in de politiek is het fatsoen er ook niet beter op geworden. Met name het taalgebruik van Wilders en Rutte is nogal eens onwaardig aan hun rol en daarbij soms vrij infantiel. Wat dat betreft passen ze goed bij Trump. En dan de jeugd nog. Wat die allemaal naar je hoofd slingeren... Zelfs bij mij staat soms het schaamrood op de kaken. Het geldt niet voor alle jeugd. Je hebt natuurlijk een grote groep welopgevoede beleefde kinderen..., maar die hoor ik niet zo veel. Die hockeyen of zitten op pianoles. De kinderen die je veel op straat ziet, daar komt de rottigheid uit de strot. En opvallend..., vooral bij de Nederlandse autochtone jeugd. Kinderen met een immigratie achtergrond zijn veelal veel meer beleefd. Maar goed, ook hier is generalisatie een gevaarlijk statement.

Verder maak ik mij niet zo druk over het fatsoen, behalve mijn verbazing dat fatsoen in het politieke getrokken wordt. Nee, die identiteit interesseert mij veel meer. Om te beginnen is Nederland een van de oudste multiculturele samenlevingen, na onze expansiedrift ten tijde van de VOC. Wanneer wij spreken over buitenlanders en minderheden die ons nu overvallen, slaan we toch echt een stuk geschiedenis over. Dat de "nieuwe" Nederlander zich aan moet passen is in zekere mate gelul. Moet iedere nieuwe Turk, Marokkaan en Syriër boerenkool eten, Sinterklaas vieren en naar dat domme Carnaval gaan? Nee, dat is echt geen aanpassen. In mijn optiek is de enige aanpassing, welke je echt mag verwachten is dat de nieuwkomers onze waarden en normen respecteren en accepteren. Dat zij daarnaast hun eigen waarden en normen er op na houden zal mij een biet zijn. Kijk eens naar de vele Nederlanders die in het buitenland leven, en dan vooral buiten Europa. Die gaan ook hun gang, storen zich soms ook aan de cultuur van het betreffende land en gedragen zich in feite niet anders dan wat wij van de nieuwe Nederlanders ervaren. En natuurlijk, ga naar de moskee, wanneer je de behoefte hebt, ga naar de kerk, of de synagoge. Mij om het even, want daar gaat het niet om. Maar accepteer dat de een hier naar toe gaat, en de ander ergens anders, en jij misschien nergens naar toe. Laat de ander in zijn, en haar waarde! Dát is volgens mij die Nederlandse identiteit. En verder zijn de Randstedelingen, Limburger en Fries net zo verschillend als een Antiliaan, Marokkaan, of iemand uit Iran. Het is niet de kleur of het uiterlijk die de identiteit bepaald van het land. Absoluut niet, want zelfs binnen ieder land, iedere natie zijn onderling grote verschillen. Nederland is daar geen uitzondering op.

Dat het fatsoen en de identiteit zo hoog zitten kan niet anders dan dat het te maken heeft met onzekerheid. Een van de redenen van onzekerheid is te weinig nuance hebben. En dat is wat je ziet. Populistische politiek kent vrijwel geen nuance en brengt de meeste onderwerpen dan ook vrij zwart/wit. Maar ook de bestaande politieke (de "oude" politiek... Hoe te noemen?) is in feite niet anders. Ook daar zie je vormen van populisme, want is niet ieder verkiezingsprogramma in feite populisme. En ontbreekt het daardoor veelal aan de nuance? En wanneer de nuance er wel is, moet je er diep naar graven.

In deze tijd van "overinformatie" krijgen wij juist minder informatie die tot ons door dringt. Daardoor zoeken we zekerheden, hoe onzinnig dit ook is of de onzekerheden ook zijn. Op alle gebieden worden wij over alles geïnformeerd, maar dat wil nog niet zeggen dat we daardoor alles weten of ons een genuanceerde mening kunnen vormen. We moeten vooral niet denken dat we tegenwoordig alles weten.

Toch stelt men zich zo op en het Lagerhuis was daar een mooi voorbeeld van. Het is een leuk en onderhoudend programma, maar in het kader van de verkiezingen brengt het geen enkele meerwaarde. De gespeelde boosheid van Krol en de vermeende onschuld van Asscher. Mooi gespeeld, maar het brengt niets!

Verbeter de wereld en begin bij jezelf, werd altijd gezegd. Nu zegt men dat niet eens meer. Het is geen item meer, omdat vrijwel iedereen denkt die wereld voor zichzelf en omgeving al verbeterd te hebben. Fatsoen en identiteit is niet iets waar je zelf aan werkt. Dat is al volbracht, dus leg je het bij de ander; de politiek. Wanneer dát inderdaad je overtuiging is wordt het verdomd lastig, staat de weg naar het populisme open en voorziet men aan voorwaarden tot volledige intolerantie. De meerderheid heeft het té goed. We ontkennen of bagatelliseren onze westerse armoede. Wanneer ik niet de eigen ervaring zou hebben gehad, dacht ik misschien nu net zo. Maar ik heb de ervaring wel. De ervaring van het officieel dakloos zijn, geen inkomen te hebben, te weinig hebben om in de dagelijkse levensbehoeften te voorzien en een overheid die uitgaat van het negatieve en achterdocht. Natuurlijk is die westerse armoede relatief, wanneer je die vergelijkt met vele andere (niet Europese) landen. Alleen gaat zo'n vergelijk niet op. Zo een vergelijk is een dooddoener. En ja, ook hier zien we wederom dat het geheel ontbreekt aan enige nuance. 50+ die het opneemt voor de ouderen en jongeren die zeggen dat alle ouderen het goed genoeg hebben. Ja, veel ouderen zijn welvarend, die hebben een 50+ ook niet nodig, maar velen ook wel, want daar is het helemaal niet goed voor geregeld.

Iedereen heeft evenveel gelijk, als ongelijk. De partijprogramma's tonen allen vele mooie woorden. Een enkeling zet vooral het ongelijk in de etalage, de ander juist het vermeende gelijk. Maar, mij ontbreekt het aan iedere nuance, waardoor ik absoluut geen keuze kan maken op 15 maart... Waarschijnlijk ga ik, voor het eerst, niet stemmen. 

perspectief

Na al die jaren, waarin ik natuurlijk soms kwaad ben geweest, teleurgesteld en zelfs momenten hopeloos, verbaast het mij, zoals ik me nu voel. Toch is het ook wel verklaarbaar. Inmiddels is er eindelijk, en gelukkig, wat rust in mijn leven gekomen. Mijn leven is niet slecht. Acht maanden per jaar woon ik in een mooi land in een schitterend huis. Vier maanden hebben we nu een ”eigen” dak boven ons hoofd in Nederland. Sinds oktober ontvang ik Flex pensioen, dus in feite heb ik niets te klagen. In principe doe ik dat ook niet, alhoewel mijn gevoel toch anders aan geeft.

Wellicht door de balans die is ontstaan merk ik, voel ik, de laatste tijd sterk wat ik allemaal verloren heb. Ja, de afgelopen jaren hebben wij veel verloren, maar er is toch ook veel moois voor terug gekomen. Zeker, maar niets is van ons. De woningen huren wij spaargeld ontbreekt en ondanks het nu dubbele inkomen is het leven erg krap. Krap, maar leefbaar. Het gevoel wat we allemaal verloren hebben komt, denk ik, ergens anders van. Ik mis op de een of andere manier perspectief.

Werken zit er niet meer in. Ik schilder, maar exposeren is meestal te duur, dus onbereikbaar, waardoor ik wel schilder, maar weinig opbouw. Op deze manier verkoop ik ook niet en blijft het aanmodderen, zoals (helaas) bij veel kunstenaars het geval is. We moeten sappelen. Ook dat is niet het ergste. Alleen, het sappelen maakt dat zoveel niet meer mogelijk is. Dingen, die vroeger wel kunnen, die ik wel deed, maar nu bijna, of geheel, niet meer mogelijk zijn. Juist nu je ouder wordt zijn dat dingen die je wel weer wil. Een leuke reis maken, maar ook geen zorgen hoeven hebben, dat de auto kapot gaat, of er extra rekeningen komen. Mijn hele leven voelde ik wel het perspectief, dat ik plannen kon maken, dingen kon ontwikkelen. Veel heb ik ook gedaan en een terugblik op mijn leven laat een positief beeld zien. Zal ik morgen sterven kan ik alleen maar zeggen dat ik een goed en boeiend leven heb gehad. Nergens heb ik spijt van. Zaken zijn zo gelopen, en altijd heb ik gepoogd de beste keuzen te maken en kansen te pakken, die binnen mijn vermogen lagen. In feite is dat ook hoe ik (wij in feite) met onze armoedeval in 2014 om zijn gegaan.

Sinds een paar weken, een maand of twee inmiddels misschien, voel ik mij wel anders. Soms zelfs leeg, weinig zin in dingen en vooral heb ik last van het gemis aan perspectief. Ik wil nog zo veel, maar zie niet hoe die dingen te bereiken.

Misschien heb ik, sinds jaren en voor het eerst hier, weer een winterdip. Het is de somberste tijd in Turkije, tot nu toe. Zelfs mijn maanden vorig najaar in Nederland waren voorzien van beter weer en meer zon.  Deze winter is kil, zonder extreem koude dagen, somber, en nat. Een winter, zoals ik deze hier niet ken. Bijna een Hollandse winter, waar ik vroeger ook veel last van najaar depressies had. Niet dat ik nu depressief ben, maar echt lekker zit ik even niet in mijn vel. En ik ben erg bezig met de toekomst, waar ik eigenlijk in een zeker leeg gat kijk. O, er zijn veel leuke dingen, die er aan komen, zeker. De andere kant is het of er geen waarde meer is. Een dubbel gevoel dus. Ik wil weer perspectief hebben. Iets om naar uit te kijken, plannen die ik kan maken, en dingen doen die ik soms zou willen.  De loterij hoef ik niet te winnen, maar wat ruimer in het vel zal wel degelijk helpen. Misschien probeer ik wel iets van een verkoopactie met mijn schilderijen. Het positieve is dat ik het gevoel heb er wel weer uit te komen. Misschien moet toch de zon maar eens goed door komen.

In ieder geval hoop ik niet, en verwacht dat ook niet, dat het te maken heeft met mijn leeftijd. Ik ben 60 nu, maar tegenwoordig is dat toch nog jong? Ja, ik kan nog een hele tijd door. In feite dus alle mogelijkheden plannen te maken en positief naar de toekomst te kijken. Ik ga daar ook maar mijn best voor doen. De komende tijd ga ik op zoek naar nieuw perspectief. Dat gaat lukken, dat moet! Het kan toch niet zijn, dat ik als een oude geranium langzaam uit ga bloeien en het met een minimum aan water moet doen, om maar net mijn blaadjes te behouden? Nee, dat doen we niet. Onder alle omstandigheden  zijn er wel degelijk perspectieven. Alleen soms moet je ze dus zoeken. Ik ga maar eens aan de slag. Op zoek naar nieuw perspectief. Niet alleen zoeken…, ik moet er natuurlijk ook daadwerkelijk iets voor doen. De dingen komen echt niet vanzelf. En, ik moet vooral blijven genieten van wat ik wel, wat we wel hebben. Er is zoveel moois om ons heen. Pluk de dag!

Trumpomie

Inmiddels is het vast wel duidelijk dat ik geen specifieke Trump aanhanger ben. Sterker, die man boezemt mij angst in. Dagelijks in het nieuws en dagelijks met afschuwelijke zaken. Een ding kan je hem (helaas dit keer) nageven: hij komt zijn verkiezingsbeloften na…

Het is niet gek dat de hele wereld over die kerel valt. Echt een gevaarlijke gek, anders kan ik het niet omschrijven. Bovendien krijg ik de indruk dat hij geen enkele consequentie overziet van zijn acties, noch door heeft in hoeverre de acties überhaupt consequent zijn.

Het plotselinge inreisverbod. Op zich al iets wat je niet kan maken, zeker niet op die manier. Maar, geen Saudi Arabië… geen Pakistan, de landen waar de terroristen vandaag kwamen, die wél actief waren in de States. Inderdaad, hij voert pure discriminatie uit, maar nog inconsequent dus ook.

Mexico moet voor de muur betalen, en Trump wil dit bereiken door de invoerbelasting sterk te verhogen. Begrijpt hij dan echt niet dat hij hiermee zijn eigen economie om zeep gaat helpen? Ach, zo zijn er de afgelopen week al zo veel negatieve onderwerpen de revue gepasseerd. En de effecten blijven niet beperkt tot Amerika, maar tot de hele wereld! Prachtig, dat California zich mogelijk wil afscheiden. Democratie, verkiezingen,… dit gaat toch alle erken te buiten? Welke idioten hebben in hemelsnaam op die gek gestemd? Mensen die net zo min als hij de consequenties overzien? Dat moet haast wel.

In Nederland juicht Geert Wilders de maatregelen van Trump toe. Ik houd mijn hart vast. De verkiezingen in Nederland komen mogelijk te vroeg, want Trump heeft de USA dan nog vast niet naar de kloten geholpen en zullen nog veel te veel mensen op Wilders stemmen.  Ja, America First… naar de kloten, maar dat laatste was Trump blijkbaar vergeten toe te voegen. Hij doet zijn best.

Gelukkig is er veel weerstand, ook in zijn land. Net noemde ik California al, maar wat te denken van de rechter, die al die mensen op de luchthavens heeft toegelaten tot het land. Die gek reageert vervolgens nog positief ook… Echt de weg kwijt. Het land staat bol van de protesten, en internationaal is het momenteel niet minder. Dat zal ook zeker zo blijven, maar Trump gaat onverstoorbaar door. Misschien houdt de Senaat hem nog tegen, rechters misschien. Militairen heeft hij al de laan uit gestuurd, journalisten al opgepakt en monddood gemaakt. Leef ik in de realiteit of is dit een boze droom?

En dan te bedenken dat we nog maar ruim een week verder zijn. Dit gaat toch keihard de verkeerde kant op. Ik maak mij echt zorgen en deel op Facebook graag de cartoon die deze man niet alleen belachelijk maken, maar ook andere zaken die hem kritisch belichten. Toch slaat ook de machteloosheid toe. Machteloosheid en een zekere angst. Angst want het gaat hier niet alleen meer over de USA, maar het is een voorbeeld van een mondiale ontwikkeling.  Wat gaat er dit jaar in Europa gebeuren? En die andere idioot, op de Filipijnen…   Noord Korea, de onrust in diverse Afrikaanse landen, ISIS en de oorlog in Syrië…  Tuurlijk, er is altijd oorlog, altijd onrust, en de wereld zal wat dat betreft niet veranderen. Maar wat wel verandert is de wijze…, en dat gaat ons persoonlijk raken. Poetin is natuurlijk net zo’n narcistische rat als Trump. De eerste is alleen nog enigszins diplomatiek. Dat is zelfs Trump niet. Die man is veel zieker, anders kan ik het niet omschrijven. Ik vrees dat ik helaas een nieuw onderwerp heb waar nog vele blogs over verschijnen. Of zal de wereld toch nog tijdig overstag gaan en een betere koers varen?

Het populistische gevaar, Trump first!

Het is triest. Een nieuwe president van een van 's werelds grootste naties, die zich volledig onwaardig gedraagt. Een populist, die in het pluche terecht gekomen is en binnen een dag al toont dat het pluche hem niet past. Het blijft een onbehouwen zakenman, vol grofheden en een té groot ego om te bedenken dat het niet híj is als Trump, maar híj als president. Het is te erg, om te zwijgen en te accepteren dat hij nu eenmaal de president is. Clinton had 3 miljoen meer stemmen, maar het vreemde kiessysteem maakte Trump toch tot president. Alleen dat al zet vraagtekens bij de Amerikaanse democratie. Ik kan mij niet voorstellen dat deze man zijn vier jaar uit zit. Laat staan acht jaar.

Zelfs nu zit hij vol leugens en bedrog en blijft hij oorlogszuchtig, met name naar de media. De wijze waarop de leugen over het aantal aanwezigen bij de inauguratie aanwezig waren is stuitend. Televisiebeelden tonen zijn ongelijk, maar de media liegen. Waar moet dit alles toe leiden? Het bevreesd mij...

En, was het alleen maar Trump. Nee, Nederland, Frankrijk en Duitsland gaan dit jaar naar de stembus. Wilders, le Pen en die Duitse mevrouw... Helaas, maar (mede door de overwinning van Trump) zij maken kans. Het populisme wint terrein. Veel te veel terrein. Ik zie het als een nieuw gevaar voor onze vrijheid én democratie.

Wat is er aan de hand, dat het populisme zo veel terrein wint? Een heleboel, maar mijn grootste zorg is de bekwaamheid van het overgrote deel van de kiezer. Men laat zich leiden door het populisme. Uit onvrede, maar men realiseert zich niet dat het onder het populisme niet (!) beter wordt. Er bestaan namelijk een hoop andere gevaren; meer armoede, slechtere omstandigheden, economische achteruitgang, en niet in de laatste plaats nationaal socialistische geluiden. Het volk is dan niet meer aan de nacht, maar wordt misbruikt door de macht. Populisme roept veel, maar komt niet met juiste antwoorden, als ze al met (reële) antwoorden komen. Populisme is een grote vorm van machtsmisleiding.

Huidige regeringen doen het niet goed. Of het wel of niet goed gaat, ze doen het niet goed. Dat is een nieuwe definitie geworden. Waar komt dat vandaan? Deels een gevolg van de democratie en het democratisch proces. Maar ook omdat het idee bestaat dat iedereen overal verstand van heeft. Laat ik een ieder uit de droom helpen; we hebben niet van alles verstand. Nee, eigenlijk hebben wij nauwelijks verstand van het regeren. Meningen wel, gevoelens wel, maar verstand,... Echt niet! Niets is complexer dan regeren. Dat blijkt, want schijnbaar doen de professionals het niet goed. Trump zegt Amerika weer werk te bieden..., wanneer je naar de laatste acht jaar kijkt staat Amerika er qua werkgelegenheid uitstekend bij. Kan bijna niet beter. Zo zijn er meerdere beweringen van Trump, die niet haalbaar zijn en/of niet stroken met de feiten. Gaat dat ook niet op voor de politiek van Wilders? Zeker. Wat Wilders zei over de Marokkanen is opstokerij en op geen enkele wijze uitvoerbaar. Zei Trump ook niet zo iets over Mexicanen? De eigen economie groot maken, maar de motor eruit halen... Daar lijkt het op. Trump, Wilders, le Pen, al die populisten.

Wat daarbij ook opvalt is dat Wilders en Trump ego's zijn. Jongens met een vlotte babbel, maar waarbij het vooral (en alles) om zichzelf draait. Nergens anders om. In feite zijn het mannen met dictatoriale wensen, zoals bijvoorbeeld in Turkije aan de hand is. Mannen die slim genoeg zijn om te zorgen dat op democratische wijze de democratie wordt afgeschaft....

Hoe blind is het volk dit alles te doorzien? De ontwikkelingen zijn zeer zorgelijk. Ziet men niet dat het hier grote ego’s betreft, die helemaal niets ophebben met het volk, maar alleen met zichzelf? Kijk naar Trump. Wat die man flikt wordt grotendeels geslikt; het behoud van de Trumptower, schoonzoon in de regering en al zijn zakelijke belangen tijdelijk weggezet bij zijn zoons. Een puissant rijke man, die er zogenaamd voor alle Amerikanen is. Een keiharde zakenman, maar totaal geen politicus. Dat is Wilders natuurlijk wel. Hij is niet rijk, maar wel een politicus, dus wellicht nog geraffineerder.

Maar wat wil het volk nu eigenlijk? Geloven ze de aangeprate bedreigingen? Ja, want nepnieuws en indoctrinatie werken erg goed in deze digitale wereld van het wereld wijde web. Iedereen heeft toegang tot informatie. Wereldwijd! Men leest en ziet alles. Er is alleen een probleem…, alles wat je leest moet je controleren. Des te meer je leest des te meer moet je checken. En daar is juist de crux. Men leest en neemt het aan voor zoete koek, wanneer dat wat ze lezen bevalt. Men checkt niet of onvoldoende en laat zich vele feiten aanpraten. Maar het zijn helemaal geen feiten. Het is nepnieuws (vast het woord van 2017). Nieuws moet je altijd controleren. Wanneer je dat niet, ben je makkelijk manipuleerbaar en dat is wat je ziet waar de populisten erg goed in zijn, maar dus ook gevaarlijk. Zoals ik eerde zei dat in Turkije men democratisch kiest de democratie af te schaffen… te erg voor woorden toch? Maar wat gebeurt er momenteel in Polen? En hoe gaat het in de USA? Trump heeft al accounts afgesloten. Zijn mensen nu echt zo blind? De vrees is dat dit inderdaad het geval is. Macht aan het volk is niets anders dan de macht aan je zelf geven, en dat is waar populisten heel erg goed in zijn. Dat is ook het grote gevaar van diezelfde populisten. En de vraag is, of de democratische stelsels wel opgewassen zijn tegen de kracht van dit soort populisten. In Rusland duidelijk niet, maar ook in meer westerse landen zie je dat democratie op dergelijke wijze risico loopt. Een groter risico, dan men zich blijkbaar realiseert. En helaas zijn er ook altijd genoeg hielenlikkers om de populisten bij te staan. Tuurlijk, zielige figuren, die anders niets bereiken, maar met heulen gaan zij iets betekenen… Heeft de geschiedenis niet al dit soort voorbeelden getoond? Helaas wel. Kijk maar naar WO2…

De populisten vertellen wat niet goed gaat. Daarom dat ze het hebben over de vluchtelingenstromen, asielzoekers en alles wat lijkt op bedreigingen. Maar hoe goed hebben we het eigenlijk in onze westerse maatschappij? Wel, over het algemeen verdomd goed! En daar waar het niet goed is ligt het puur aan de interne politiek. Want, je kan altijd ontdekken waar het niet goed is.

Kijkend naar mijn eigen situatie, in Nederland, kan ik zeggen dat het hopeloos is. Mijn geld ben ik kwijt, mijn werk, maar ook mijn perspectief. Ga ik daardoor zo’n populist aanhangen? Ben je gek! Dan wordt het nog erger, want zij kunnen vrijwel niets waarmaken van wat zij aandragen. Nee, ik probeer via andere wegen te hopen en te werken een beter leven te krijgen. Natuurlijk is dat moeilijk, maar daarbij realiseer ik mij dondersgoed dat mijn situatie nog steeds een situatie van een minderheid is. Wel van een te grote minderheid, maar het blijft een minderheid. En deels ligt het aan de politiek, maar ik wijs ook naar de banken. Nee, met een beetje nadenken is het populisme echt geen oplossing voor mijn situatie. Die moet van elders komen.

Misschien daarom ook dat ik zo bevreesd ben voor dat populisme. Trump nu als president van de USA vind ik doodeng! Wat er dit jaar in Europa kan gebeuren met de verkiezingen vind ik angstaanjagend. Ik kan er niet voldoende voor waarschuwen, wetende dat het spreken tegen stoelen is. Men zal toch niet luisteren, maar ik blijf idealist en blijf mijn woorden verspreiden. Misschien ben ik wel angstiger voor de komende tien jaar, dan ik was ten tijde van de Koude Oorlog. Als een prediker zal ik van mij laten horen.

Ondertussen moeten we aanzien en afwachten. Misschien, heel misschien bereik ik een enkeling die mijn stuk honend leest en uiteindelijk toch de waarde er van in ziet. Iemand, die toch de rede laat terugkeren en ontwaakt. Eentje misschien… Onthoudt; we hebben het goed in deze (westerse) wereld, in deze tijden, in deze maatschappij. Trap er niet in…, en laat het je niet ontglippen omwille van een enkele machtswellusteling die veel praat, maar feitelijk weinig zegt. Met Trump zijn we te laat, en is het afwachten. Toch zien we in zijn eerste dagen al wat een wolf in schaapskleren hij is. Alhoewel, de oplettende kijker zag natuurlijk al eerder dat deze man een boertige beledigende discriminerende egocentrische wolf is. En voor de mensen in de States: sterkte de komende tijd!

Sokatisme, alvast het nawoord

Sommigen zullen het Sokatisme zien als een nieuwe vorm van socialisme. Anderen zien nog veel te veel liberale standpunten terug. Juist, daarom is het Sokatisme er. Het is niet links, het is niet rechts. Het gaat uit van een aantal waarden. Waarden die je, veelal in deelgebieden, al in diverse landen ziet. Ze worden al uitgevoerd, of het zijn onderwerpen waar al discussie over gevoerd wordt. Het gaat er hier om, de basis van het Sokatisme te schetsen. Geen kant en klare en volledig uitgewerkte visie. Het is een idee en met dit schrijven poog ik zo veel mogelijk onderdelen aan de orde te stellen, waarmee het Sokatisme tot een goede politieke vorm kan komen. Ik doe suggesties, maar stel niets vast. Behalve de grote lijn. De essentie van het Sokatisme poog ik uiteen te zetten, maar de uitwerking en invulling is aan hen, die er iets mee willen.

Het Sokatisme is vrij toegankelijk geschreven en beschreven, en tevens is voorkomen een werk te creëren wat dermate dik en taai is, dat er geen ruimte meer is nog tot eigen invulling en uitwerking te komen. Nee, het moet toegankelijk zijn en leesbaar, maar ook voldoende compleet. Tijdens het bedenken, uitwerken en beschrijven van het Sokatisme is veel de revue gepasseerd. Regelmatig tartte het de grenzen van het wel of niet benoemen. Telkens kwam er iets bij, maar even zo vaak werden stukken geschrapt.

Het schrijven en de ideevorming is niet iets van een paar maanden, of een jaar. Het heeft zich ontwikkeld in de loop van mijn leven, waarbij het pas de laatste jaren enige vorm kreeg. Deze vorm te noteren was een volgende uitdaging. Een zware taak, realiserend dat er onderwerpen beschreven worden die mensen tegen de borst stuiten, maar nog meer onderwerpen, die mensen aan het denken zetten en hopelijk zelfs enthousiast maken.

Mijn beperkte politieke ervaring, mijn ervaring als mens en de jaren van mijn leven hebben gemaakt dat ik het plaatje kon maken. Geen plaatje inde vorm van een tekening of schilderij (zoals ik gewend ben), maar een plaatje in geschreven woord. Een incompleet plaatje, maar hopelijk voldoende opdat men zelf en met elkaar het verhaal kan afmaken.

Daarnaast is het Sokatisme de aanzet tot een discussie. Er staan onderwerpen in, waar regelmatig de media bol van staan, en toch vanuit een andere invalshoek benaderd. Het Sokatisme heeft een aantal basiswaarden en visie en uitgangspunt. De essentie moet de basis vormen om als maatschappij, als kiezer, en politicus, wel of niet te willen veranderen. Het is geen Rode Boekje van Mao geworden, met stelregels. Geen Groen Boekje van Khadaffi, noch een nieuwe Das Kapital van Marx of een schrijven van Thorbecke. Wel zijn het allemaal werken, die bijgedragen hebben tot de ideevorming van het Sokatisme. Toch is wellicht de meest belangrijke boodschap, dat we, in deze moderne tijd, los moeten komen uit het “oude” denken van termen als liberalisme, socialisme en kapitalisme. We leven in andere tijden en moeten ons daaraan gaan aanpassen. Naar ik mag hopen is hier een aanzet toe gegeven. Een aanzet tot een eerlijkere wereld. Een aanzet tot belangrijke nuances. Nee, geen mens is gelijk, maar iedereen is gelijkwaardig! Maar, hoe moet je daar in hemelsnaam mee om gaan? Voor een deel geeft het Sokatisme hier suggesties voor. Deels is het aan de gemeenschap hier gezamenlijk inhoud aan te geven. Tenminste, wanneer wij ons eens gaan realiseren dat er nieuwe politieke tijden zijn. Dat duidelijk is dat populisme geen antwoord is op de afgedane politieke vormen en het huidige politieke establishment. De kiezer zoekt duidelijk naar nieuwe vormen. De USA (Trump), Groot Brittannië (Brexit) en Nederland (Referendum Ukraine) zijn hier enkele voorbeelden van. Men wil het anders. Het moet ook anders. De wereld raakt meer en meer verdeeld. In dat kader is het Sokatisme geschreven en wellicht een eerste aanzet tot de broodnodige verandering. En, het is tijd voor die verandering. We moeten ons niet laten bedotten, de wereld blijft verwrongen van negatieve invloeden, oorlogen en misdaad, maar toch kan het allemaal veel beter. Het antwoord is echter nooit gevonden. Alhoewel, in de 19^e eeuw zijn er antwoorden gevonden. Die antwoorden zijn echter ingelost en nu is het tijd voor nieuwe antwoorden. Wellicht het Sokatisme…

Kunst... onverkoopbaar?

Eigenlijk voel ik mij heel  vereerd. Eigenlijk voel ik mij erg teleurgesteld. De wereld zit raar in elkaar. Ik kan dit jaar exposeren in Istanbul en New York. Althans daar ben ik voor uitgenodigd. Echt een hele eer. Toch, ook speelt er enige waanzin mee. Voor de ene expo moet ik 900 neertellen, de andere 5000 euro. Eigenlijk dus ook heel ziek. Die ene expositie gaat me, met alles erbij, zeker 2000 euro kosten, die andere waarschijnlijk tegen de tienduizend euro.  Vorig jaar heb ik voor nog geen 1000 euro werk verkocht. Hoe moet je in hemelsnaam binnendringen inde wereld van de Kunst, ateliers en galeries?

Met mijn exposities in Haarlem en Nederland gaat het over te overziene bedragen. Maar je verkoopt ook weinig. Is er garantie in Istanbul en New York veel te verkopen? Neen… Het is een soort kip en ei verhaal.

Blijkbaar wordt mijn werk gewaardeerd. Ik wil ook verkopen. Graag zelfs, maar ben ook van mening dat Kunst bereikbaar moet zijn. Geen schilderij heeft bij mij ooit meer dan duizend euro gekost. Ga ik in zee met Istanbul en New York, moeten mijn prijzen wel ruim boven de duizend euro uitkomen, alleen al om te hopen de kosten eruit te krijgen. Is dat de reden dat zo veel (goede) kunstenaars moeten sappelen? Hoe doen die anderen het, die wel telkens overal exposeren. Goed, je kan “verkoopbaar” werk maken.  Mijn schilderijen zijn zeer “eigen”. Dat wil niet iedereen aan de wand. Maar goed, Dali, Margrite, Delveaux en meer van die jongens zijn ook ergens begonnen. Dat wilde men eerst ook niet aan de wand, maar is nu wereldberoemd en schaars goed geworden. Moet ik crowd funding organiseren, om zo de eerste stappen te zetten? Ik weet het werkelijk niet, maar begrijp steeds beter hoe het komt dat veel kunstenaars als arme sloebers door het leven kruipen. Het zijn keuzes, maar ook mogelijkheden. En soms heb je de keuze niet om de mogelijkheid te pakken. Het leven zit maar raar in elkaar.

Waarom kopen de rijken wel kunst en dan ook nog voor hoge prijzen via dure galeries, maar koopt de “gewone” man nauwelijks kunst, zelfs niet voor schappelijke prijzen. Een kunstenaar kan geen werk maken op basis van een uurtarief. Dan moet mijn werk wel ruim boven de duizend euro uitkomen. Niet reëel.

Soms kom ik, in Nederland, prijzen tegen van werk waar ik bijna schaamte van krijg. Hoge prijzen en soms matig werk, of werk met een hoog ambachtelijk gehalte, maar weinig Kunst in zich. En dan lees je soms ook nog dat dit werk verkocht wordt. De wereld is eigenlijk absurd. Een voetballer, die een beetje goed speelt verdient kapitalen. Een musicus kan er goed aan verdienen, een presentator kan ruim leven. Kijk maar die Chiel. Een agent, die een zwaar beroep heeft en constant risico’s loop moet het doen met een schamper salaris. Een filmartiest verdient soms goud geld, maar een theater acteur heeft het krap en moet zich een slag in de rondte werken om het nog een beetje goed te hebben. Allemaal heel oneerlijk, Ik begrijp deze verschillen, deze oneerlijkheid nog steeds niet. En ik ben al zestig…

Voor mij de grote vraag: hoe kom ik in hemelsnaam een stapje verder? Ik weet het werkelijk niet en bij tijd en wijle heb ik behoefte mijn penselen weg te smijten. Ik doe dat niet, want primair schilder ik, omdat ik wil schilderen. Omdat ik, van mijzelf, moet schilderen. Maar het begint een beetje een trechter te worden. Een cirkel misschien. Ik sta op het punt uit te gaan vinden die cirkel te doorbreken. Ik heb alleen nog geen idee hoe. Misschien word ik pas beroemd na mijn dood. Dan is er een troost; ik heb het dan net iets beter gedaan dan Vincent van Gogh….