Reerug of hertenbiefstuk

damhert

De regio is vol over de overlast van herten. In hoeverre het woord overlast van toepassing is, is de vraag. Tegenwoordig heeft de westerse, Nederlandse, mens al snel last van de natuur. Rond de hertenproblematiek maakt men zich momenteel heel erg druk.

Edelhert

In de winter en het vroege voorjaar laaien de discussies het meeste op. In de duinen zijn te veel hertachtigen en die trekken, om voedsel te zoeken, buiten hun territoria… de bewoonde wereld in. Ze staan op de rijbaan en lopen zelfs door onze tuinen. Dat mag niet, want de automobilist dient ongestoord de 50 kilometer per uur vast te houden om zich van A naar B te verplaatsen. Zelf rijd ik graag wat langzamer en menig nacht heb ik al een poosje stil gestaan, een kleine roedel gadeslaande. Mij maakt het blij, want de natuur wordt weer langzaam onderdeel van ons leven. Vanaf de jaren zestig en zeventig zijn we door tal van oorzaken (allen gelegen bij de mens) vervreemd van de natuur om ons heen. Typisch een Hollands verschijnsel overigens.

Nu bestaan er ook een aantal misverstanden. In de media, en op straat spreekt men van hertenoverlast. In principe heeft men gelijk, maar een nuance is zeker op zijn plaats. We kennen hier namelijk een drietal ondersoorten: de ree, damhert en edelhert. Alle drie de soorten hebben redelijk specifieke eigenschappen. Zeker vanuit het perspectief van de overlast zeer belangrijk.

Ree

In de Amsterdamse Waterleidingduinen en het duingebied bij Zandvoort zitten vooral de edelherten. Ten noorden van de Zeeweg, in Bloemendaal neemt dit aantal af en in Duin en Kruidberg vindt een vermenging plaats. Dat betekent dat in de gemeente Velsen vooral sprake is van reeën.

Al langere tijd zijn de edelherten aanwezig in de Waterleidingduinen. Doordat er geen natuurlijk vijanden zijn en de omstandigheden goed waren hebben zij zich goed kunnen vermenigvuldigen. Dat maakte dat de ruimte te beperkt werd en de dieren gingen op zoek naar nieuw terrein. De ree kwam al wat minder frequent voor en wordt deels door de edelherten verdreven. Daardoor gaan de reeën richting het noorden.

Nieuw is het probleem niet. In de jaren tachtig heb ik al ontmoetingen gehad met edelherten bij de woningen aan de Hoogenduinendaalseweg in Bloemendaal. Ik geef toe, dat was zeker even schrikken. Joekelse dieren, en vreselijk snel.

tegenover de ruine van Brederode

Door onze bevolkingsdichtheid zijn de wegen in de regio druk. Daarbij hebben wij nogal wat wegen langs de duinen en door de bossen langs de duinen. Juist de plaatsen waar je hertachtigen tegen kan komen. Ook de wegen waar een confrontatie tussen auto en dier nogal eens voor komt.  En natuurlijk is verkeersveiligheid een groot belang. Echter… dat kan op meerdere manieren; het aanpassen van de rijstijl, of het aanpassen van het dierenbestand. Dat laatste kan door het plaatsen van goede hekken, of afschieten. Aangezien ons sentiment nog een belangrijke rol speelt zijn wij tegen het natuurlijke verloop, zoals enkele jaren geleden flink in het nieuws was bij de Oostvaardersplassen. Dieren stierven in de winter door gebrek aan voedsel en overbevolking. Dat vonden wij mensen zielig. Het zelfde geldt in feite in het duingebied. We laten de natuur zijn gang niet gaan, maar willen deze regelen.

Nu eens even het verschil. Ik begin daarmee met het damhert. De middelste van de drie, maar ook het bekendste. De u wel bekende Bambi behoort namelijk tot de soort van damherten, dezelfde soort die je veel in kinderboerderijen ziet. Dan is er de ree. De ree heeft een schofthoogte tot ongeveer 67 centimeter. De ree leeft in kleinen roedels of solitair. Een klein en behendig dier. Een ree kan heel snel zijn, maar is niet heel erg schrikachtig. Het edelhert daarentegen is de grootste met een schofthoogte tot wel 140 centimeter. En niet alleen groot, maar ook zeer snel en behendig. Edelherten heb ik gezien in de strook van Vogelenzang tot Bloemendaal. Ten noorden daarvan heb ik nog nooit, zelf, een edelhert waargenomen. Wel zie ik met regelmaat reeën, ten noorden van (globaal) het oude Velserend en de ruïne van Brederode.

Bambi; Walt Disney

Beide diersoorten lijken veel op elkaar. Toch zijn er belangrijke verschillen en zijn het juist de verschillen die effect hebben op de overlast. Het edelhert kan hoger springen, is sneller en vele malen schrikachtiger. Het is vooral dan ook het edelhert wat in aanvaring met gemotoriseerd verkeer komt. Bij reeën komt dit veel minder voor. Een mooi voorbeeld was een filmpje op Facebook. Een aantal reeën loopt door Driehuis, over de straat. Ze rennen wel, maar voor de auto uit. Een edelhert had allang gemaakt weg te zijn en gaat zeker niet voor een auto uit lopen.

Wat mij opvalt is dat veel observaties erg subjectief zijn. Dat komt door onwetendheid en geen verstand van de natuur te hebben. Dat maakt wel dat de zogenaamde overlast van herten groter gemaakt wordt dan de realiteit. Bovendien spreek ik niet van overlast, maar van het samen delen van een stukje aarde. En wij mensen zijn van mening dat alles en iedereen met ons rekening moet houden. Je weet, dat wanneer je in de avond of nacht in de regio rijdt er een risico is een hert te signaleren, dus ook op je auto te krijgen. Rijdt dus eens iets rustiger! Laat de dieren leven en hun habitat zoeken, verdedigen en vormen. Ga ook eens stil staan en kijk eens hoe deze dieren in het donker op, of naast, de weg staan. Geniet er eens van, in plaats van er constant over te zeiken.

Ach, en als wij echt weer meer natuur willen, dan moeten we de wolf naar de duinen halen; de natuurlijke vijand van het hert. Maar goed, bij dat idee stuitert half de Randstad… Dus laten we onze ranke viervoeters maar eens wat meer koesteren, in plaats van  het geweeklaag over hun aanwezigheid.

 

Kleine rectificatie: het betreft hier damherten in de regio. Edelherten komen hier niet voor. Wel zijn deze op en rond de Veluwe aanwezig. Ondanks dat ik zelf geen damherten heb waargenomen in ons dorp, zijn er wel waarnemingen. De waarnemingen van mijzelf, en die ik via social media heb gezien in Driehuis betreffen wel alleen reeen, in plaats van damherten. De IJmuider Courant roept beeldmateriaal op over reeen en herten in de regio. Ik hoop dat hier ook beeldmateriaal van het damhert tussen zal zitten.

Een geweldig debat!

Donderdag hebben wij weer een boeiende raadsvergadering gehad. Er gebeurde van alles en zelf zat ik er helemaal in. De onvoorspelbaarheid van een raadsvergadering werd weer eens benadrukt.

Om te beginnen waren vier van de 33 raadsleden afwezig. Op zich al veel. Een raadslid moest eerder weg en eentje kwam later. Er waren vier schorsingen. Normaal komt een schorsing niet zo vaak voor en als het voor komt meestal eentje, heel soms twee, tijdens de vergadering. Er waren vijf moties en amendementen. Twee werden ingetrokken en aangehouden en de overige drie werden unaniem aangenomen. Bij twee onderwerpen was er een raadslid die zich onthield van stemming, omdat er anders sprake zou zijn van belangenverstrengeling. Een debatonderwerp werd van de agenda gehaald, omdat aannemelijk werd gemaakt dat de informatie, waar de raad over beschikte, mogelijk niet correct was.

Voor de liefhebber van de politiek zijn dit ingrediënten voor een smakelijke avond. 

Maar we zijn er nog niet. De agenda werd omgegooid en de raad nam unaniem het antidiscriminatiebeleid aan, als eerste gemeente in onze politieregio. Dat betekende nog een officiële overhandiging van de voorzitter van het antidiscriminatiebureau.

Twee onderwerpen bleven er over, die aangemerkt stonden als debatstuk, gevolgd door besluitvorming. Het eerste raadslid (die het woord kreeg) begon duidelijk van papier voor te lezen. Niemand reageerde. Het tweede raadslid begon en niemand reageerde. Hierop nam ik het woord en stelde de vraag of zij nu bezig waren met het debat, of dat zij al bezig waren met een soort uitgebreide stemverklaring. Enige verwarring ontstond, maar al snel bleek het vooral om het laatste te gaan. Hierop vroeg de voorzitter of er wel behoefte was aan debat. Dit bleek dus niet het geval. Mijn idee is dat je dat als raad dan gewoon aan geeft, in plaats van stoïcijns je stukken voor te lezen. Laten we dan inderdaad met zijn allen duidelijk zijn en aangeven dat we wel een verklaring willen geven, maar geen behoefte aan debat hebben. Misschien een tip voor de agendacommisie om naast een hamerstuk en debatstuk ook verklaringsstukken te introduceren. Dan kan men meer dan alleen een stemverklaring kwijt, en natuurlijk blijft er gelegenheid tot vragen stellen. Een dergelijke oplossing maakt een hoop duidelijk. We weten allemaal dat wanneer er debat op de agenda staat gebruik gemaakt wordt van de ruimte de boodschap te verkondigen. Niemand zal zo snel het debat zelf ter discussie stellen. Dat deed ik dus wel. Bij het tweede agendapunt kwam een andere fractie met dezelfde vraag en de raad erkende gezamenlijk ook hier geen sprake was van debat, omdat iedereen het wel eens was met elkaar. Wel was er behoefte een aantal opmerkingen te uiten.

 

Ondanks alles was het nog maar ruim over half tien toen de vergadering over dreigde te zijn. Dreigde... Er lag nog een motie vreemd aan de orde van de dag. En iedereen dacht dat dit een eenvoudig hamerstuk zou worden. De indiener las het dictum voor, het college gaf aan de motie over te willen nemen...

Niet dus. Ik had een opmerking. Immers deze motie bracht ons in verlegenheid en soms moet je vanuit profilering van je laten horen. Dat was hier aan de orde. Wij hadden vragen gesteld aan het college, en voor wij ons antwoord binnen hebben (en dus iets kunnen doen) lag die motie er. Dan moet je niet over je heen laten lopen. Hierop kwam ik met een reactie en. Hierin gaf ik aan een onderdeel van die motie aan te willen passen, waarop ik mijn voorgestelde motietekst voorlas. Direct daarna vroeg ik een schorsing van 10 minuten. En masse reageerde de raad dat zij dit niet wilden (nee, velen hadden hun tas al gepakt en wilden naar de borrel). Hierop gaf ik aan dat iedere partij recht heeft op een schorsing. Er kwam dus een schorsing van vijf minuten... Na stemming. Soms wordt er vreemd met de eigen regels om gegaan.

Drukte alom. Na de schorsing bleek de indiener niet akkoord met het voorstel. Wel, dan dien ik mijn verlies te dragen... Maar er gebeurde iets anders. De raadsvoorzitter betitelde mijn inbreng als een amendement op een motie. nadat dit niet binnenkwam sprak hij over een submotie. De voorzitter vroeg mij mijn dictum (zo noem je de tekst van een motie of amendement zelf) op dicteersnelheid voor te lezen. Ondertussen werd de raad onrustig. In ieder geval heb ik heel duidelijk mijn punt gemaakt, en onze partij goed kunnen profileren, en dat stukje niet af laten pakken door de indiener van de motie (om maar even in politiek populaire termen te spreken). 

Tot slot werden er stemverklaringen gevraagd. Omdat iedereen inmiddels echt dorstig was bleek ik de enige te zijn, die het woord wilde. In de stemverklaring wilde ik aangeven onder protest en in het belang van het onderwerp met de motie in te stemmen. Ondertussen zat mijn fractiegenoot "nee" te knikken (wij stemmen vaker verschillend). Uiteindelijk werd de motie unaniem aangenomen!

Een puur staaltje politiek spel en ik zat perfect in mijn rol. Moest ook wel. Het onderwerp? De ruïne van Brederode. Niemand wil dat dit monument gesloten wordt voor publiek. Alleen, de gemeente kan er niets mee, want de ruïne is eigendom van het rijk. Hoe de vork exact in de steel zit weten wij formeel niet. Daarom hebben wij onze vragen gesteld. De fractie, die de motie heeft ingediend, deed beroep op externe deskundigheid. Wij vinden dat je daar niet op mag varen. Formeel is het college en de ambtenarij onze enige ware informatiebron. We hebben niet voor niets een controlerende taak als raad.

Vreemd overigens dat de aanwezige pers zich vooral richt op de inhoud van de raad en beide interventies van onze fractie nauwelijks enige aandacht krijgen. Gebeuren er eens wat leuke dingen, is het eens spannend en profileert een fractie zich echt als volksvertegenwoordiger wordt dit vooral als lastig gezien en is het niet interessant genoeg hier als media op in te springen. Ik deed het hier absoluut net om, maar achteraf vind ik het ook kneuzig van de media dit niet goed op te pakken. Maar goed, onze fractie is klein, onze partij heeft zwaar verloren. Dan ben je blijkbaar toch niet interessant genoeg meer. Gelukkig hebben internet, websites en... De blog! Ja, de kleintjes kunnen best van zich laten horen en zie, we doen het eigenlijk ook nog eens heel erg goed... Ja, en dat is voor sommigen dan misschien weer bedreigend. Maar dat een andere keer!

te koop?€ 1,00...

Als kind ging ik vaak naar Velserend. Dat was in de zomer, want dan was het zwembad open. Tegenover het zwembad lag die oude steenhoop; de ruïne van Brederode. Voor ons een onbereikbare steenklomp, want je kon daar eigenlijk nooit naar binnen.

De ruïne maakte een passief deel van mijn jeugd uit. Heel af en toe kon je er in, maar dat deed je eigenlijk niet. De ruïne was een feit, het was een mooi gezicht, maar veel meer was het niet.

Gelukkig veranderde dit. De ruïne ging wat vaker open en ook werden er wel eens activiteiten georganiseerd. Sporadisch. Tot 2008. Toen kwam het beheerdersechtpaar. De ruïne werd niet alleen structureel open gesteld, maar er werden ook meerdere activiteiten georganiseerd. Bijvoorbeeld exposities van kunstobjecten. De ruïne is langzaam gaan leven. Ook scholen bezoek Brederode met enige regelmaat. De ruïne is gaan leven. Een terechte luxe.... Luxe, omdat de toegankelijkheid geen vanzelfsprekendheid is, of was. 

Ja, eindelijk begon het kasteel te leven en nu... Nu gaat ie waarschijnlijk weer dicht. Het beheerdersechtpaar heeft de spullen gepakt en verhuist terug naar Friesland. Anneke Dijkstra pakt haar oude werk weer op, Gert Brouwer weet het nog niet.

Waarom dit alles? In Nederland wijzen wij graag de schuldigen bij naam aan. In dit geval gaat de vinger naar Jan Hein Donner. Maar niet alleen naar hem. Nee, de ruïne van Brederode is een rijksmonument. Het Rijk betaalde. Maar het Rijk heeft dat bij de provincie gelegd... Provincie Zuid-Holland. Deze heft het beheer ondergebracht bij de kastelenstichting. Voorzitter is de burgemeester van Oegstgeest en in Leiden zit de directeur. Deze laatste vond van alles goed, schreef boeiende stukken. Zij was meer bezig met de wetenschap, dan met goed beheer. We zitten inmiddels bij een keten van vier schuldigen.

De beheerders en gemeente Velsen spelen daarin eigenlijk geen rol. Beiden hebben zich vooral sterk gemaakt de ruïne weer leuk te maken door activiteiten te organiseren en te faciliteren.

Donner wil alle rijksmonumenten van de hand doen, provincie Zuid Holland wil er geen eigen geld in stoppen. Dus staat Brederode te koop. Als eerste mag de provincie Noord Holland kopen. Voor € 1,00. Wanneer zij het niet doen, mag Velsen het voor het zelfde bedrag doen. En als Velsen afhaakt... Mogelijk komt dan een projectontwikkelaar aan de beurt.

Dat laatste willen we niet... Stel je voor. Waarom staan de provincie en de gemeente dan niet te springen? Wel, die euro klinkt mooi, maar er zit ook nog een onderhoudsprijskaartje aan. En dan praat je over tonnen. En iedereen bezuinigt, dus is daar niet zo maar geld voor.

Kortom, we zitten in een impasse. Wie doet wat, en wie betaald wat? In ieder geval speelt de gemeente in eerste instantie geen rol. Nee, het ligt dus elders. Veel mensen wijzen en druk en soms boos richting Velsen, maar dat klopt dus niet. De gemeente doet alles om de ruïne voor de gemeente te behouden.

Vroeger was de ruïne een gesloten beeldbepaler. Gaat dat nu weer zo worden? Als kind vond ik dat jammer. Voor de kinderen nu zou ik dat spijtig vinden. Nee, als het even kan moet Brederode toegankelijk blijven! Tussen 2008 en 2012 is overigens ook aangetoond dat het kan. Je kan de ruïne open houden en er heel veel leuke dingen doen. Dat moet blijven. Jammer dat die zak van een Donner de boel verkoopt. Jammer dat Zuid Holland de knip sluit... Jammer dat Dijkstra en Brouwer al weg zijn. Gelukkig dat heel veel mensen met ideeën komen en alles verzinnen om de ruïne open te houden. Jammer dat veel van die ideeën geen hout snijden. Ook fijn de de Stichting Santpoort (Lieke Baron) er bovenop zit. En nu maar hopen dat het goed komt. 

Het zou jammer zijn wanneer de volgende generaties kinderen weer moeten concluderen (wanneer zo rond de vijftig zijn) dat deze mooie ruïne vroeger een gesloten bolwerk was. Met z'n allen moeten we er voor gaan: Brederode moet open blijven en Brederode moet haar publieke, sociale en culturele functies behouden! Ik ik uit naar de verlossing!!!.......

=

Velserend

Als klein kind aan de haak bij zo'n morsige stevige zwemjuf. Haar naam is mij even ontschoten. Ondanks de drukte van het zwembad wist ik de boel te overschreeuwen. Mijn angst was panisch. De hengel met haak sneed in mijn buik. Nee, bij Velserend heb ik nooit leren zwemmen.

Maar het was er altijd leuk en gezellig. Het opperhoofd liep er altijd door de menigte. Borst ver vooruit en een altijd gebruind lichaam. Een short en goed geknipt licht krullend haar. Ruud. Een stem die zelfs mijn angstgeschreeuw wist te overstemmen. En toch een man met een goed hart. Hij was Velserend. Groeide er op en woonde er. Zijn moeder heeft nog jaren drie huizen naast ons gewoond. In de Frans Netscherlaan. Ruud van Deurzen.. op internet is er zelfs geen foto meer van hem terug te vinden. Ja, zelfs de foto's van de glorie van Velserend zijn beperkt.

Hoe velen hebben de tijd daar niet door gebracht? Niet alleen de mensen uit Santpoort, maar men kwam van heinde en ver. Het was een beroemd buitenbad, gevuld met natuurlijk water. Ik zie de kleedhokjes nog voor mij, maar op enkele meters het donkere water. Ruud, die altijd diverse activiteiten voor de kinderen organiseerde. Schatgraven, behendigheidspelletjes. Ruud was top, behalve wanneer je liep te kloten. Dan veranderde hij in ene tierende stier, waar je graag niet dicht bij stond.
Ondanks mijn zwemangst en het feit dat ik het daar nooit heb geleerd, ben ik veel in Velserend geweest. Een beetje zomerweer en je pakte het fietsje.

Dat was... Het verhaal van een oude man.. zo voel ik mij nu. Velserend is verlaten. Het bad is lek en leeg. Er om heen staan wat vervallen hokje. De seizoenshuisjes lijken nooit te hebben bestaan (er waren altijd een aantal stacaravans van mensen die het hele seizoen op Velserend verbleven, als ware het een camping). Ik was nog niet zo lang weg uit Santpoort toen ik het hoorde. Ruud had zelfmoord gepleegd. Later bleek dat hij homofiel was en hiermee niet uit de voeten kon. De zelfmoord van Ruud luidde het einde in van Velserend. En steeds verder verloederde dit prachtige stukje cultuur. Uiteindelijk legde de brand het hotel restaurant in de as. Onderwijl was er al een monsterlijk lelijke sauna gebouwd en waren er projectontwikkelaars met absurde plannen. Zoiets mag nooit gebeuren. Een belediging aan Santpoort, de Santpoorters en de geschiedenis.

En na jaren kwam ik weer terug in het dorp. En nu ook nog als raadslid. Velserend was voor mij een pijnpunt, zoals het daar lag. Maar nu kon ik er iets mee. In ieder geval die afschuwelijke herinnering van het verval weg te laten halen. Samen en gevoed door bewoners heb ik de strijd aangebonden. Gelukkig, die rotzooi wordt nu weggehaald. De reizende padden doorkruisen straks het gebied weer en de bijzondere planten ontluiken spoedig.

Maar we zijn er nog niet. Het blijft een trieste lege plek. Misschien blijven die rare bouwhekken ook nog jaren staan. Wat zal hier ooit komen? Ik vrees het ergste... de tijd schrijdt voort, net als de ontwikkelingen. Toch moet je soms in de geschiedenis kunnen blijven hangen. Dit is zo'n voorbeeld. Bouw hier nooit moderne flats, of lelijke villa's. Probeer de oude glorie van Velserend weer terug te krijgen. De eerste projectontwikkelaar die hier een goed initiatief in heeft, krijgt mijn zegen. Bouw de nostalgie terug, maar probeer het zo te doen dat het een overlevingskans heeft. Lastig en een beetje met elkaar in tegenstrijd. Toch hoop ik het heel erg, dat wanneer ik oud ben en dood ga er weer een Velserend is... tenminste dat ik er vanuit ga nu zo'n beetje op de helft van mijn leven te zitten....