Dag knul....

Joop, 2010, plots. Hij was niet meer. Anne, Gerard, André, Andrew, allemaal jonge mensen die de afgelopen jaren overleden. De meeste van hen, plots. Eigenlijk was alleen Anne al ziek. En dan nu; René. Plots, te jong, niet te bevatten.

Het heeft mij goed gedaan bij de uitvaart aanwezig te zijn geweest. Er bestond geen twijfel er bij te zijn. Dit najaar zouden wij elkaar veertig jaar kennen. Ondanks dat we onze eigen levens leidden, eigen wegen gingen, hebben wij zo veel gedeeld. De verhalen kwamen boven, herinneringen leken weer zo nabij. De crematieplechtigheid was indrukwekkend. De grote hoeveelheid aanwezigen. Alleen dat al zegt iets over wat hij was. De sprekers spraken de herinneringen tot beelden. Herkenbaar. De goedzak, de beer, de gezellige man, het enorme warhoofd. René had vele kanten, maar geen negatieve kant hierin te ontdekken. Ja, op begrafenissen niets dan goeds over de doden en wel vaker denk ik tijdens zo een plechtigheid; waar is de andere kant? Meestal waren de doden tijdens hun leven niet heilig. Naast hun leuke kanten waren er de moeilijke kanten, negatieve trekjes, of vervelende eigenschappen. Dit keer stelde ik mij de vraag niet. Nee, bij René kan ik geen negatieve eigenschappen bedenken. Dat hij chaotisch en verward kon zijn had zijn charme. Zijn openheid jegens de dames, wat van geen andere man geaccepteerd zou worden, was bij hem juist een charme. Hoe warm, attent en betrokken was deze man... De humor en de maffe dingen. Veel mafs bij René. Alleen al over zijn voertuigen is uitgebreid te verhalen. Zijn stagnerende Wartburg, de Renault 16, de Toyota (met schaatsveters werd de motorkap weer vastgebonden). En dan nog die keer met oud en nieuw. Hij had een vriendinnetje gescoord en zou haar naar huis brengen. Verder dan de Leidsevaart kwamen ze niet. Met auto en al te water en René maakte zich druk over de fiets van zijn vriendinnetje. Ja, dat was René.



Na zijn plotselinge overlijden ging de tamtam snel. Een bericht van Ernst Komen uit Australië en zijn ervaring met René en de Renault 16. Moira, uit Amerika, maar ook gereserveerde reacties uit eigen omgeving. Mensen die René gekend hadden, maar om welke reden dan ook nu afstand (ook letterlijk) hielden.

Ondanks het ongeloof van zijn dood nam ik mijn fotoboeken uit het schap. René en ik dansend als punkers, samen op de bank liggend, in Zwitserland. De serie, waar ik hem als een jonge god had gefotografeerd met een kachelpijp en mijn kat Bolle. René alias Peter Frampton. Opvallend op hoeveel foto's René staat. Tijdens feesten, reizen, bezoekjes, noem maar op.

Natuurlijk komen bij een overlijden herinneringen boven. Tijdens de begrafenis werden fragmenten van de herinneringen naar boven gehaald. En bij iedere herinnering kwam er bij mij een andere herinnering naar boven.

In onze jonge jaren kon René zich gedragen als een Don Juan. Even snel was hij smoorverliefd en idolaat, als dat het weer verdween. Maar altijd bleef hij warm over zijn "exen" praten. Een uitzondering; Cathy. Het enige meisje waar hij na de relatie negatief over was. Hij was er klaar mee. Hij was er duidelijk in, zoals René altijd duidelijk was. Hij nam geen blad voor de mond. Desondanks waren negatieve woorden nauwelijks te horen. Hij zag vooral het goede in de wereld, en leefde er naar. Vol goed vertrouwen. En bij iemand als René schaadde je dat vertrouwen nooit. Het zou niet in je op komen.

En toen kwam Yvon. Hij was weer helemaal de weg kwijt, en duidelijk was dat het dit keer anders was. Dat is gebleken.  Zelden heb ik zo een trouwe innige relatie gezien, waarbij (tot het eind toe) hij haar bijna als een godin aanbad. Trouw als een hondje, enorm begaan en er altijd voor haar. Hij loodste haar moeilijke tijden door. Soms zelfs een beetje te koste van zijn eigen welbehagen. Toch ging hij door. Humor, gezelligheid en soms hopen drank. Op feestjes was René soms opeens "kwijt", tot iemand hen weer ergens slapend aan trof. Hij kon zich dat permitteren, zoals hij zo veel kon permitteren, meer dan wie ook die ik ken. Warmte en humor. Trouw, eerlijkheid. Het zat er allemaal in. Het bleef er in. Wanneer ik ben hen was en naar de wc moest bleef ik er altijd langer dan noodzakelijk. Geobsedeerd door de kalender, altijd trouw hangend in het toilet. Een volledig volgeschreven kalender. Strak gepland, talloze afspraken, klussen en noden. Een mensen mens. Heel wat spelletjesavonden hebben de revue gepasseerd. Risk, dat spel van Katan, kaarten. Nooit zou ik de kaartavond in de tuin vergeten. Een bont feest was dat. Stond je aan het eind van de dag op de kalender, was alle tijd voor jou. Het werd wel eens laat, soms erg laat. Met een nonchalant fanatisme won of verloor René. Dát maakte niet uit, maar hij ging op zijn manier op in het spel.



Doordat de afstand de laatste paar jaar letterlijk groot was werd het contact deels omgezet in een mailcontact. Wij waren onder de indruk van de schrijf kwaliteiten. Behalve dat hij ongelofelijk goed kon schrijven wist hij ook emotie heel sterk te verwoorden. Met plezier ontving ik zijn mails, waar hij (ondanks de drukke agenda) toch tijd voor maakte, en (zo te lezen) ook nam. In een van de laatste mails vroeg ik wanneer hij naar Turkije kwam. Dit jaar zat al helemaal in de planning. Volgend jaar voor een deel, maar daarna zat ook ik in de planning. Het zal er nooit van komen. Zijn hele planning is door de war.

Waar doden vallen blijven de levenden achter. René is dood. Yvon blijft achter. Nu nog in de flow van het overlijden, de crematie, en alle indrukken. Straks de weduwe. Yvon, die het leed van nog dichterbij moet ondergaan. Wat moet dit niet voor haar betekenen? Een ander kan dat niet weten, hooguit vermoeden. Die twee, ze stonden zó dicht bij elkaar. Zij werd zo enorm door hem gekoesterd, gestimuleerd, gesteund en vooral lief gehad. Wat een ellende om in haar schoenen te moeten staan. Zo veel mensen kwamen afscheid nemen van hem, maar hoevelen blijven om haar te steunen? Zelf kan ik daar ook maar heel beperkt een rol spelen. Wanneer het keven weer normaal wordt mogen wij Yvon niet vergeten. Immers, wanneer je van René hield, hield je ook van Yvon. Dat zegt heel veel over hem en zijn enorme trouw.



Keer op keer komen er nieuwe oude herinneringen boven drijven. Het zijn er veel. De komende tijd zal dat nog wel door gaan. Wat wil je, na bijna veertig jaar. Nooit zullen woorden volledig zijn, gedachten kompleet om René in volle glorie te herinneren. En helaas, nu is hij dood. Dood, maar iemand die je nooit zal vergeten. Nee, René kán je niet vergeten. We hebben afscheid genomen. We rouwen, ieder op zijn/haar manier. Oneerlijk, hard, te vroeg... Clichés die dit keer écht op gaan. Het ongeloof heeft nog niet volledig plaats gemaakt voor de rouw. Daarvoor kwam het te rauw op het dak. René, je blijft in mijn herinnering. Yvon, heel, heel veel sterkte! Ik had vandaag een "feestje". Eentje was er niet. Hij hoorde er te zijn. Die stilte... Is de stilte van zijn dood. Rust zacht...

Vacuüm

Wie kent het niet. Je zit niet lekker in je vel, maar er ligt een mooi perspectief. Of je situatie is belabberd, maar er zijn goede plannen voor de toekomst. Ondanks het feit dat je een doel hebt om na te streven laat je soms je kop zakken door de huidige realiteit.

Mijn situatie is niet best. We overleven, maar allerlei problemen hopen zich rondom ons op. En in feite zijn al die problemen financieel gerelateerd. We zijn hard op zoek oplossingen te vinden. Op diverse manieren zoeken we en in principe hebben we een hele mooie en goede escape. Het duurt alleen nog een paar maanden, voor het zo ver is. In de aanloop en voorbereiding doemen diverse beren op de weg op. Er zijn iedere keer weer nieuwe tegenvallers. Soms vraag je jezelf af of het nooit op houdt. Soms past de tegenvaller in het plaatje, omdat je er al rekening mee hebt gehouden. Sommige tegenvallers verwacht je wel, maar komen toch hard aan. Dat laatste is vooral gerelateerd aan het gedrag van mensen. Het eerste heeft weer met geld te maken.

Wellicht door mijn huidige situatie dat mijn ogen verder open gegaan zijn. Het valt op, dat negentig procent van de problemen, hier in Nederland, gerelateerd zijn aan geld. Alles wordt vertaald in geld. Het lijkt wel of de Nederlander alleen maar in geld denkt. Op de tweede plaats komt tijd. Denken in tijd. Die combinatie legt soms een loodzware druk op mij. Ik heb niks met geld en ben helemaal geen tijdsmens. Hier moet dat. Alles moet op tijd, er is nooit tijd. Ik doe er hard aan mee, want ik leef in Nederland. Ik weet dat toen ik nog jong was en later alleen leefde ik altijd spontaan bij vrienden en kennissen langs ging. Het kwam wel eens niet uit. Omgekeerd kwam zelden iemand spontaan bij mij langs, maar gebeurde dit altijd op afspraak en soms na een belletje.

Structuur in een leven is belangrijk. In mijn Nederlandse leven dirigeert tijd mijn structuur. En ondanks dat ik geen werk heb blijft de tijdsstructuur een grote druk op mij leggen. Ik kan hier ook niet anders. In onze plannen ben ik daar straks van af. Straks is tijd geen wet meer,maar een indicatie en regelmatig totaal van ondergeschikt belang.

Met geld is het net zo. In Nederland leven wij met de structuur van geld. Ga maar eens goed na... Hoe veel denken we aan geld of relateren we ons denken eraan? Zelfs wanneer je een scheet laat hier denk je aan geld. Bijvoorbeeld een boete voor het in het openbaar scheten laten. Wanneer ik auto rijd denk ik niet aan de snelheid, maar de hoogte van de boete, passend bij mij overschrijding. Ze weten ook werkelijk overal geld uit te slaan. En op de cent. "Geen cent teveel hoor" is niet alleen een Zeeuwse uitspraak. Nee, dat kom je overal tegen. De laatste raadsvergoeding. Keurig in maart uitbetaald. Nu een rekening, want ze hadden iets te veel uitbetaald. Voor de gemeente een luttel bedrag, voor mij een boel geld. In plaats dat ze vooraf opletten.... Of je informeren... 

Normaal ben ik niet zo bezig met mijn portemonnee. Nu moet ik wel. Nu realiseer ik mij hoeveel geld gaat naar zaken waar ik weinig affiniteit mee heb, ten aanzien van de uitgaven. Ja, belastingen ( in vele soorten), de energienota's, internet en mobile telefonie, verzekeringen, rentes, maar ook in feite de hypotheek. Over BTW heb ik het even niet. Geld vloeit weg en werkelijk alles kost geld. En iedereen is o zo bang dat ie niet krijgt waar die recht op meent te hebben. Ondertussen worden er een heleboel slapend rijk over je rug. En dan kom ik ook weer uit bij de banken. 

Die financiële druk geeft mij veruit de meeste stress, gevolgd door de stress door tijd. En straks, ja wanneer de plannen door gaan wordt het allemaal anders. Absoluut minder prominent aanwezig. Natuurlijk zijn er ook dan nadelen, maar die wegen niet op tegen die van nu. En in Nederland zal het allemaal niet beter worden voor mijn situatie.

Het gat tussen het "nu" en het "straks" slaat soms helemaal dood. Dan zit ik in een vacuüm, waarvan ik het gevoel heb niet te overzien er uit te komen. Die energie is dan even weg. Nul.

Ik weet, mijn blogs dragen vaker dit onderwerp. Door de situatie voel ik de beperking reëel over andere zaken na te denken. Ook weet ik dat ik verder moet. Het gaat ook wel weer lukken. Maar was ik maar een half jaartje verder.... Hopelijk kan ik dan weer ademen. 

Lieve kinderen....

Zelf heb ik, voor zover bekend, geen kinderen verwekt. Misschien niet geheel onbewust. Vrienden met kinderen heb ik wel en in het leven kom je er veel tegen. Maar altijd wanneer ik iets van een mening uit krijg ik te horen dat ik makkelijk lullen heb, want ik heb geen kinderen.

Het voordeel van een blog is dat ik vrijlijk mijn gedachten met de buitenwereld mag delen. Vandaag over kinderen. Niet zo maar. Als vrijwilliger begeleid ik een dertien jarig meisje. Afgelopen week pleegde een (overigens ander) meisje zelfmoord, door voor de trein te springen. Te vroeg instappen noemde ik het op mijn werk vroeger. Zo'n eufemisme neemt niet weg dat het triest is.

We hebben het er over dat de kinderen tegenwoordig anders zijn. Ik betwijfel het. Ook ik heb ooit op twaalf hoog op de reling gestaan. Ik sprong niet. En ja, ik werd ook gepest, maar het was vooral mijn angst voor het leven. Nee, de kinderen zijn niet anders. De maatschappij is anders, maar vooral de ouders zijn anders!

In vroeger dagen werd, binnen het gezin, veel minder rekening gehouden met het daar aanwezige kind. Ja, het kind moest zichzelf aanpassen aan de wereld van de grote mensen. In de woonkamer was de aanwezigheid nauwelijks waarneembaar. Na het spelen moest worden opgeruimd.

Bij mijn grootouders heb ik nog staand gegeten en thuis heb ik wel eens drie dagen de resten van de nog net genuttigde postelein voor mijn neus gehad... Je diende het bord leeg te eten. Een overvloed aan cadeautjes was voor een klein groepje kinderen weg gelegd. Daar behoorde ik niet bij.

Buiten spelen, dat deed ik veel. Mijn vriendjes ook. Buiten was je vrij. Buiten kon je lekker je gang gaan. Maar thuis golden de regels en de discipline van de ouders. Voldeed ik daar niet aan trok mijn vader zijn bureaulade open. Rechts in de bovenste la... Het Spaanse rietje. Veel sloeg mijn vader niet, maar slaag kreeg ik!

Hoe anders is het tegenwoordig... In deze tijd lijkt het kind tot halve heilige verklaard. Nee, mijn tijd was niet de beste en veel kon beter, maar tegenwoordig slaan de ouders ver door naar de andere kant. Zelden kom ik ouders tegen waar ik een goede balans ben tegengekomen.

Tegenwoordig ze je twee grote stromen; over protectionisme naast een te grote vrijheidsopvoeding. Of kinderen worden dermate beschermd dat het verstikkend werkt en een negatief effect op een redelijke ontwikkeling kent. Ouders van deze kinderen bemoeien zich met het leven van het kind in extreme mate, maar daar tegenover houden de ouders ook extreem veel rekening. Bijvoorbeeld met het eten. Een paradoxale opvoeding, waarbij je het kind half gek maakt. En de andere categorie is zo blij met hun kind dat zij alles toestaan en alleen maar roepen hoe geweldig hun kleine is. In alle gevallen staat het kind echt veel te centraal in het gezin. Het kind moet zijn plaats weer vinden. Ouders moeten hun verantwoordelijkheid weer nemen. Een kind is leuk, maar ook soms vervelend. Als ouder heb je echter vooral een taak; een mens kneden, op welke manier dan ook… Nou ja, een zo goed mogelijke manier dus. Ja, en helaas hoef je er geen diploma voor te halen, noch voor te studeren.

Maar niet alles is slecht en niet alles gaat verkeerd. De mens heeft een redelijk zelfregulerend vermogen. Veruit de meesten komen uiteindelijk toch wel goed terecht. Soms gaat het wel verkeerd. Zoals dat meisje. Ze werd gepest. Dat is vervelend. Heel naar zelfs, maar hoe ga je hier mee om en op welke wijze werk je aan de weerbaarheid? Bij dit meisje is het echt verkeerd gegaan en haar stap heeft haar einde betekend. Triest, maar helaas kan je dit niet voorkomen. Het is een harde realiteit. En van alle tijden zullen kinderen zelfmoord (willen) plegen. Dat op zich is alleen maar triest, maar niet bijzonder. Evenmin dat hier een link naar het pestgedrag ligt. Kinderen worden weerloos geboren en aan ouders de taak ze weerbaar te maken. In alle opzichten, maar dat lijkt steeds meer te worden vergeten. Een kind lijkt meer een leuk speeltje, een last of een soort van statussymbool. Het wordt tijd weer iets meer met beide benen op de grond te gaan staan. Ach, misschien is de crisis toch nog ergens goed voor…