Zweef André... Zweef!

Voor mijn gevoel sta ik midden in het leven. Ik houd wel van dit leven en wil nog wel een poosje door. Om mij heen steeds meer, bij wie het licht wel uit gaat. Vandaag hoorde ik dat André Moeskops maandag is overleden.

Volgens mij was hij een klein jaartje ouder dan ik. Laatste had ik het nog met iemand over hem. André was een markant type, waarvan je zelfs kan bedenken dat het heel wat is, dat hij nog zou " oud " is geworden. Zijn scherpe jukbeenderen, hoofd iets omhoog met die scherpe wijde ogen, waar juist iets zachts van uit ging. Inmiddels was hij een kennis, maar vroeger heeft hij een tijd de status van vriend gekend. Maar dat is het niet alleen. Vorig jaar Anne, 53. In januari Gerard, 55. Afgelopen jaar Lonneke, 56 (?). En nu André... Volgens mij dus 58. Allemaal jong. Allemaal binnen een jaar. Het wordt wel wat veel zo. En ook allemaal zo rond mijn leeftijd. Laatst sprak ik nog met iemand (Bert Hennink) over de tijd in het Vinkennest in Driehuis. Van het team uit die tijd, zijn er van de vijf nog twee in leven. Ook de werkster van die afdeling leeft niet meer. Allen jong gestorven, destijds wel iets ouder dan ik, maar ook toen nog te jong.

André leerde ik kennen in van Ouds het Raadhuis. We woonden er allebei en trokken naar elkaar. Mijn eerste kat (Bolle) kwam uit een nest katjes van André, eind 1976. Een fel katje bleef over,en die heb ik uiteindelijk ook genomen. Die kreeg de naam Dikke. Erg goed zorgde hij niet voor het nest. Ja, hij was echt een ouderwetse hippie. We hebben hele avonden zitten filosoferen. Met drank en Gele Libanon. André was afgekeurd. Hij kon niet werken, maar wilde het vooral ook niet. Hij was anarchist, passifist, maar vooral wel heel erg relaxed. Een goede gozer, met een niet eenvoudige jeugd. En niets ging gehaast. Toch hebben we veel met elkaar gedaan. Een periode lang een paar keer per week naar film of theater. Vooral de Meerse, in Amstelveen, had destijds een goed programmering. Maar ook de gezamenlijke feesten hadden kwaliteit. Daarbij speelde ook de liefde geen onbelangrijke rol. Een

foto van André (zoals we hem kennen) van zijn rouwkaart

rokkenjager was hij. Ondanks zijn niet al te aantrekkelijke uiterlijk was zijn charmante gedrag goed genoeg zijn bed zeer regelmatig te vullen met vrouwelijk schoon. Het kwam ook wel eens voor dat we er een soort consumentenbond van de liefde van maakten. Een anekdote zal mij altijd bij blijven,maar daar ga ik hier niet over uitweiden.

Na de periode van het Raadhuis zagen we elkaar steeds minder. Tijdens zijn relatie met Lidwien was hij er weer even vaker. Hij werd zelfs vader. Maar fysiek was hij nooit een echt gezonde man.

bron: jolandagerrmann

Ik kwam hem nog eens tegen in het winkelcentrum van Schalkwijk, te Haarlem. Dat was alweer een jaar of acht geleden. Hij zag er slecht uit. Het ging ook (weer) slecht met hem. Gelukkig hoorde ik later dat het weer stukken beter ging.

De laatste jaren zag ik hem eigenlijk niet. Misschien nog een of twee keer. En wanneer we elkaar zagen, zat het contact gewoon weer goed. Maar inmiddels hadden wij onze eigen levens. Een hele goede vriend van mij had nog wat meer contact. Zo bleef ik nog een beetje bij. Nu ben ik ook weer bij, maar is André er niet meer.

Dan komt het weer even heel dichtbij. Hij komt weer dichtbij, maar ook het ouder worden. Een vreemde boodschap, maar ik zal het moeten accepteren. Hoe iemand op afstand toch relatief dichtbij kan voelen. Ik denk aan hem.

En André? Ach, ik denk dat hij ergens is waar hij eeuwig kan zweven. Hij was een zwever en doet dat nu ook graag. Zeker weten. zweef André, zweef!

De Beer van Koblenz

Deel 2

In de wind bij Dachenhausen. Kou en kilheid. Een naar wit gebouw, tussen de bomen. Gras en ergens een tafeltje. Daarop een urn. Met een hele sobere bijeenkomst werd de urn de grond in gelaten. Vier meter naast de urn van Anne. De grote man in een kleine doos, een meter onder de grond. Het definitieve afscheid.

Gedurende de tijd dat we elkaar hebben gekend is hij zeker elf keer verhuisd. Eerst in de buurt van Bonn, via Aegienburg naar Mülheim Kärlich. Daar woonde hij in het familiehuis van de familie van Anne. Eerst in het voorhuis, daarna achter en later in het huis van de (overleden) buurvrouw. Ik kan mij nog herinneren dat wij samen naar Koblenz gingen. We hadden flink gezopen en namen een taxi terug. Die gast reed zeer snel, wat ons (met alle drank) niet goed viel. Thuis was Gerard het eerste bij de wc. Daarna mocht ik. Ondanks mijn kennelijke staat merkte ik dat er iets niet goed was. De volgende dag werd duidelijk dat Gerard in zijn dronken bui de wc-pot van zijn plaats had getrokken en ik had er, midden in de badkamer, in gepist… Dat waren wij samen… een stel belhamels, op zijn tijd. Na Mülheim Kärlich verhuisde hij naar de stad zelf: Koblenz.

 

In al die jaren hebben wij grote wandelingen gemaakt. Het gebied verkend per trein en vele kilometers met de auto gemaakt. Overal zijn we geweest van Bonn tot Frankfurt en van Trier tot Sauerland. De Eiffel en Hünzrück waren populair, maar ons bezoek aan Drachenfelse zijn we nooit vergeten. Onder, bij het treintje, is een reptielenhuis. Wij daar naar toe en die slangen sarren. In een van die bakken sloegen opeens vijf zwarte slangen toe. Ondanks de ruit ertussen sloeg ons hart flink op hol. Het dierenpark bij Bonn en de dierentuin bij Neuwied, de vlindertuin, vele kastelen, Sloss Ehrenburg was een van de populaire burchten.

Later werd het wandelen minder. Gerard kreeg erg veel last van zijn knieën. Wat zijn lijf was het een eigenwijze man. Op alle fronten. Het wandelen en autorijden werd meer een meer de trein. Kleine boemeltjes en grote ritten. Even naar Spreyer, de dom bekijken, met de ICE naar Frankfurt, of de trein naar Trier. Maar vaker zaten we thuis, of gingen we de stad in. Vorig jaar bezochten wij nog de Bunga, afsluitend  met een bezoek aan de Biergarten, aan de oevers van de Mosel. Ook daar hebben we veel tijd doorgebracht. Gerard was een stevige man, en kon drinken als geen ander. Liters bier, wat ik nooit bij heb kunnen houden.

Een tijdje heeft Gerard een wel heel andere hobby gehad. Muziek was altijd wel een beetje zijn passie, maar na het ontdekken van de Drehlier was hij verkocht. Na eerst eentje gekocht te hebben (daar hebben we ruim 700 kilometer voor gereden om hem op te halen) heeft hij er ook eentje zelf gemaakt. En natuurlijk zijn wij naar een Drehlierfestival geweest, ergens bij een burcht in de buurt van de oude DDR. Wanneer Gerard bij mij logeerde werd ik gewekt door dat vreselijk irritante geluid, maar mijn buurvrouw vond het geweldig. Dus Gerard bleef spelen. Tot de Drehlier niet meer van de muur kwam. Want zo was Gerard.

Een leven is niet in woorden te vangen. Onze vriendschap is niet in woorden te vatten. Samen met Herbert was hij mijn beste vriend. Ik was van hem zijn beste vriend. In al die jaren heb ik vrienden zien komen… en weer gaan. Ik bleef, want Gerard was een geweldige gozer. En ik ben tot het einde gebleven. Hij gaf zelf wel aan hoeveel ik voor hem betekende. En anders deed Anne dat wel en nu zijn kinderen. Ik was onderdeel geworden van de familie met Don Gerardo aan het hoofd. Een hele eer. En heel bijzonder zo’n vriend te moeten missen.

In 2007 ben ik op de fiets naar Zwitserland gegaan. Halverwege ben ik gestrand in Koblenz. Maar Gerard heeft mij zover gekregen verder te gaan. Hij is zelfs nog een stuk meegefietst, om mij op weg te helpen. Dat was Gerard. Zonder hem was ik nooit in Interlaken aan gekomen.

En dan kwam de ziekte van Anne. Alweer een aantal jaren geleden. Anne had kanker en het was duidelijk dat zij het niet zou overleven. Het kon twee jaar duren, maar ook tien jaar. Volgens mij heeft het nog een jaar of zeven geduurd. Eigenlijk kon Gerard niet zonder Anne. Ze waren een twee-eenheid. Hij zorgde voor haar en verzorgde haar. Hoe zwaar het hem ook viel. Maar, hij was er voor Anne. Samen hebben ze nog het huwelijk van Gert Jan en Steffi mee mogen maken. Daarna ging het slecht met Anne, tot zij in oktober stierf. Voor Gerard was dat zwaar, maar hij wilde toch door. Hij maakte plannen en probeerde de draad weer op te pakken. Maar hij bleef stronteigenwijs. Een griepje, nekte de 55 jarige grote man. Ja, dat klotegriepje heeft de beer van Koblenz omgestoten. Het is niet eerlijk, zo’n lullig griepje. En dan is het voorbij. Gerard is niet meer. Ik hoop mijn vriendschap met Anneke, Gert Jan en Steffi een vervolg te kunnen geven. Een klein beetje die leegte niet te voelen. Die twee kinderen zijn voor mij ook zo belangrijk geworden.

Een boek kan ik over onze dertig jaren schrijven, maar voor niemand anders zou dat verhaal de impact hebben, die het verdiend. Velen hebben hem ervaren als een moeilijke man. Dat was hij, maar zijn andere kant was zo puur, oprecht en deskundig. Eigenlijk is het niet te bevatten. Die grote man was stoer? Nu is hij niet meer.

Ik ben blij het verdriet en verlies met zijn kinderen te mogen bijwonen. Klinkt wat dubbel, maar het is een waardige manier afscheid van hem te nemen. Ja, hier rond ik het af. Afscheid van Gerard... Koblenz is Koblenz niet meer, en die beer.... Die zit niet meer aan de tafel (buiten) te roken... Rust zacht...

De Beer van Koblenz

Deel 1

De beer van Koblenz. Dinsdagmiddag hebben wij afscheid genomen. Een van mijn beide beste vrienden is niet meer. Hij paste niet eens in zijn kist. Een elleboog stak uit en zijn benen waren half opgetrokken. Ja, zelfs dood laat Gerard zich nog gelden.

Begin jaren tachtig... Er was een feest in van Ouds het Raadhuis in Overveen, waar ik destijds op kamers woonde. Drie mensen met witte maskers stonden voor de deur. Vrienden van Marja, ze kwamen voor het feest. Jürgen, Gerard en Anne waren het. Met Gerard (en Anne) kon ik direct vinden. Ze woonden ver weg, in Duitsland, bij Bonn. Niet lang na het feest ging ik, voor het eerst, bij ze langs, in Witterschlick, even buiten Bonn.

Het bleef niet bij die ene keer, bleef bij ze langs komen. Omgekeerd kwamen Gerard en Anne  bij ons, al was dat wel wat minder. Voor mij was ook makkelijker richting Duitsland te gaan.

Die grote man; de Duitse Nederlander, maar zoal hij zichzelf typeerde: een Europeaan.

Een wandelaar, een fietser, milieu fanatiekeling, idealist, pacifist.... Gerard was alles, maar bovenal de psychiatrisch verpleegkundige die overal de boel rustig kreeg. Een over het algemeen een hel rustige man, maar wel een met gezag. Zijn formaat had hij mee, maar ook een bepaalde rust die hij uitstraalde. Rust, maar ook maakte zijn houding dat veel mensen ontzag voor hem hadden.

Voor de buitenwereld was hij regelmatig een moeilijk figuur. Velen namen nimmer de moeite hem echt te leren kennen. Dat kwam omdat hij soms moeilijk te doorgronden was. Geen man met veel vrienden en hij was iemand die de meeste contacten nooit erg lang kon vasthouden. Maar Gerard was een bijzondere man, die klaar voor je stond en eigenlijk heel teder was. Een gouden gozer, met flinke gebruiksaanwijzing. Ruim dertig jaar heb ik het met die gebruiksaanwijzing kunnen doen, en daar ben ik verdomd blij om.

Thuis commandeerde hij: Anne, Kaffee! En later: Anneke (zijn dochter), Koffie! Anne liep, Anneke haalde. Hij kon "commanderen", omdat hij er zoveel liefde tegenover stelde. Hij deed het dwingend, en toch wisten zij die hem kenden dat er geen kwaad in stak.

Hij kreeg kinderen. Eerst Gert Jan en bijna drie jaar later Anneke. Van kleins af aan heb ik ze op zien groeien. Gerard was trots als vader en deed veel met zijn kinderen. Bezorgd, maar ook iemand die de kinderen de ruimte liet zich te ontwikkelen. We namen ze vaak mee met wandelingen, naar het zwembad en met autoritjes, zoals na de val van de muur naar Eisenach. De problemen met de groei van Gert Jan deden hem pijn en Gerard zag het somber in. Maar hij bleef in zijn zoon investeren. Niemand had destijds ooit kunnen vermoeden dat Gert Jan uiteindelijk een top militair werd. Niet qua conditie, en zeker niet omdat Gerard de grootste pacifist was, die ik ooit heb gekend. Desondanks was Gerard reëel en respecteerde de keuze van zijn zoon, en accepteerde het.

Anneke, die haar studie opgaf en fietscourier werd. Dagelijks kwam zij bij haar vader langs. Soms een paar keer. Even buurten. Gerard vond dat geweldig, maar liet haar ook alle vrijheid op eigen benen te staan.

Heel bijzonder was zijn liefde voor Anne. Zelden heb ik zo’n trouw bij iemand gevoeld. Hij was er voor haar en zorgde voor haar. Toen Anne voor het eerst ziek werd (psychische klachten) sprong hij voor haar in de bres. Met eindeloos geduld. Omgekeerd, mocht niemand zich om hem bekommeren. De eerste keer dat hij zwaar depressief werd en opgenomen was, mocht Anne mij niet informeren. Dat zou maar tot last zijn. Nadat ik hoorde van zijn opname ben ik boos geworden, en bij de tweede opname werd ik direct gebeld. Ja, Gerard nam zelf moeizaam contact op, maar was altijd blij wanneer je hem benaderde. Door de jaren heen veranderde dat langzaam en ik heb zelfs een enkele keer een kaartje van hem ontvangen.

Gerard was een sobere man. Het hoefde voor hem allemaal niet uitbundig, noch groots. Eenvoud was troef voor hem. Echt consequent was hij hier ook weer niet mee. Zo was hij een echte Apple freak, kocht de duurste fietsen en rond auto’s hebben we ook wel eens een stevige discussie gevoerd. Maar verder, was hij inderdaad sober en eenvoudig. Een man met duidelijke meningen en politieke opvattingen. Een tijd was hij fanatiek bij de Grünen. Maar Gerard was erg kritisch en het ging weer voorbij. Een tijd heeft hij folders rondgereden, tot ook dat weer genoeg was. Uiteindelijk vond hij zich bij de wereldwinkel in Koblenz. Eigenlijk via Anne, maar hij nam dat over. De laatste jaren heeft hij zich daar fanatiek op gestort en de wereldwinkel ook tot iets moois opgebouwd. Eind 2012 was de opening van het nieuwe pand. En na het overlijden van Anne was hij weer vol energie zijn activiteiten daar weer op te pakken.

Een man met ideeën en wensen. Een man met plannen. Helaas zijn de laatste plannen blijven hangen. Het had juist een nieuwe fiets gekocht. Hij wilde door Duitsland en Nederland gaan fietsen. Afgelopen week zag ik de foto’s uit het Nijmeegs Dagblad; Anne en Gerard op de ligfiets. Een artikel met foto, omdat zij samen vanuit Koblenz waren komen fietsen. Ja, daar was hij dan wel weer trots op. Maar de laatste fiets mag ongebruikt terug naar de dealer. Hij zal niet meer fietsen…