In den vreemde; kou (58)

De laatste keer was in Haarlem Zuid, waar ik in een tussenwoning woonde. De leidingen liepen langs de (niet geïsoleerde) buitenmuur. En ja hoor, bij een matige vorst geen water in de badkamer. Gelukkig kon ik het een en ander snel en effectief isoleren. Ook destijds dat ik nog in de Leidsestraat woonde heb ik een enkele keer bevroren waterleidingen gekend. Daarvoor heb ik dat voor handen gehad, toen ik nog klein was en bij mijn ouders woonde. De tijd dat de bloemen op de ramen stonden, bij flinke vorst. Al snel was dat voorbij, omdat wij al vroeg centrale verwarming hadden. Nog ruim voor mijn tiende.

En dan nu weer. Niet in Nederland, maar hier in Turkije. Sterker, het is op dit moment flink kouder dan in Nederland. Desondanks kan je, met een jas aan, overdag goed van de zon genieten. Vanmorgen moest onze hond, Noah, verzorgd worden. Helaas, er was geen water. Dus ik naar de pomp, maar kreeg de handel niet om. Dan zag ik het pannetje met ijs. Bevroren. Het water was bevroren en de zon scheen nog niet op de leiding. Wanneer je een leiding bovengronds ziet, denk je niet snel aan vorst. Dat het hier iets kouder is, in de winter, dan in Göcek was ons bekend. Vorig jaar hebben we twee keer hele lichte nachtvorst gehad. Afgelopen nacht was het hier -4. Voor vannacht wordt zelfs -8 verwacht. Daarna gaat de temperatuur weer omhoog. Wellicht hebben we dan onze echte koude voor deze winter dan gehad. Toch kan het nog een of twee keer een korte periode voor komen.

Met noppenfolie heb ik de leidingen nu ingepakt. Vannacht laat ik het water heel licht stromen. Dan moet het weer goed komen. Grappig, dat het in Nederland nu warmer is. In Istanbul ligt sinds enkele dagen zelfs een pak sneeuw, wat voor deze stad overigens niet ongewoon is. Hier aan de Zuidkust vriest het dus ook, alhoewel het dus wel sporadisch én kort is. Dit neemt niet weg, dat ik ook diverse planten ingepakt heb met noppenfolie. Planten, die ik in Nederland binnen liet overwinteren. Dat moet goed gaan, alhoewel het voorjaar wel zal tonen wat wel en niet goed gaat.



Behalve de vorst en bevroren leidingen merk je de koude hier ook op andere manieren. De zon gaat tegen half vier achter de berg en in snel tempo voel je het afkoelen. Vanmiddag kwam ik uit Göcek en thuis was de zon al weg, het verschil is dan uitermate duidelijk. Vooral ook, omdat ik "beneden" de hele tijd in de zon verbleef. Zo rond vier uur gaat meestal de open haard aan. Vandaag hebben we een haard de gehele dag aan gehad. Het is koud en we moeten hard werken om het behaaglijk te krijgen. Het lukt. Zeker van belang is dat huis ons uitermate bevalt. Het vorige huis was een kil huis en hadden wij het zelden gerieflijk. Hier is het koeler, het huis is ook koud, maar we hebben het behaaglijk. Een belangrijk verschil, maar dat neemt niet weg, dat wij ook hier leven met de elementen. De vanzelfsprekendheid, zoals wij die uit Nederland kennen, gaat hier niet op. De regelmatige stroomuitvallen bijvoorbeeld. Onze elektrische verwarming valt dan uit. Dat heeft een direct effect op de temperatuur. Ook daar moet je dus goed op inspelen. En dat lukt gelukkig. Ook vind ik het eigenlijk wel leuk. Toch is het soms ook zwaar. Van de 2 ton hout, die 26 november is afgeleverd is al meer dan de helft op. Wat wil je met twee haarden, die de basisverwarming vormen? Maar dat is op zich het op zich het punt niet. Nee, al dat hout moet versjouwd worden. Niet een keer, maar in ieder geval drie keer. Iedere dag nu zware emmers, van de kelder naar de keuken, of de salon. Soms voel ik mij te moe, alhoewel ik het soms ook heerlijk vind fysiek even actief te zijn.

Het meest bijzondere is dat wij het hier nu kouder hebben, dan in Nederland. Twee, drie, dagen per jaar; okay. Meer moet het niet worden. Dat zal ook wel niet. De winters in Nederland zijn hoe dan ook veel killer. Killer en langer. Het grootste verschil is echter het aantal zonuren. Gaat in Nederland de zon nog heel vroeg onder en komt ie laat op, hier is de zon minstens drie uur langer boven de kin. Dat alleen al voelt goed. Daarbij  schijnt de zon ook nu veel vaker dan in Nederland. Zo hebben wij al maanden geen dag gehad, dat er helemaal geen zin te zien was. Ondanks de milde winter kent Nederland nu al weer heel wat sombere dagen.

Ja, de kou managen wij wel, maar toch mag het snel weer wat meer Mediterraan worden.

in den vreemde; weer (12)

Vandaag heb ik sokken aan, zitten we binnen en lijkt mijn trui niet voldoende om een behaaglijk gevoel te geven. Buiten regent het zachtjes en het temperatuurverschil met gisteren is meer dan tien graden Celsius.

Sinds onze aankomst hier is het overdag niet kouder geweest dan negenentwintig graden, en in de vroege ochtend Was het soms net geen twintig. Je raakt aan de warmte gewend en zelfs de koelte is over het algemeen aangenaam. Dat komt ook doordat het zelden waait en de lucht niet vochtig aan voelt. Twee keer hebben we een dreigende lucht gekend. Direct was er sprake van neerslag; een te verwaarlozen hoeveelheid. Ondanks een kort opstekende wind bleef het aangenaam.

Gister was het anders. In de loop van de dag was er sprake van een significant toenemende bewolking, een drukkend gevoel en korte windvlagen. Naarmate de dag vorderde naderde het voorspelde onweer. De avond was heerlijk zwoel en niet lang na middennacht

waren de eerste vage flitsen te zien. Al snel nam de intensiteit toe, evenals het aantal ontladingen in korte tijd. Een prachtig schouwspel ontstond door de felle lichtflitsen boven de wolken. Het effect in een disco had niet beter kunnen zijn, hooguit op eventuele kleurschakeringen na. Het verre gerommelde veranderde in een nabij gedonder. Luide slagen, die de aarde haast deden trillen. In de zwoele buitenlucht sloegen wij het natuurlijke schouwspel gade. Na enkele spontane richtingloze windvlagen ving het aan te regenen. Had het eerst een beetje gedruppeld, nu sloeg het hard op het warme aardoppervlak neer. Slagregens, en een enkele reiziger die zich spoedde naar een voor hem, of haar, bekend doel. De straatverlichting viel uit, of werd uitgeschakeld. De lichtflitsen gaven een wereld een zekere naargeestigheid, die juist een aantrekkelijk geheel vormde. Van onder de waranda genoten wij van de natuurverschijnselen.

Onweer in Nederland is anders. Minder spectaculair. Hier zie je de bergen oplichten van waarachter de flitsen zich aandringen. In Nederland flitst het en zijn vooral de bliksemschichten het visuele spektakel. Hier heb ik maar een grote flits zich op de aarde zien storten. Verder een theater van licht en het het effect op de omgeving. Dergelijk onweer heb ik in Africa gezien, een keer in Venezuela en een paar keer op Bali. In Nederland nooit. Bovendien koelt het in Het vlakke land meestal al af bij de eerste druppels, die zich ter aarde storten. De dikke druppels hier blijven warm aanvoelen, tot de bui echt los barst en een lichte verkoeling merkbaar is.

Vandaag is het anders. De hele dag was het voornamelijk bewolkt en in de namiddag ving de buiigheid weer aan. Vandaag werd de aarde niet opgewarmd. Tot Het eind van de middag was het koel, doch behaaglijk. Met de ondergang van de zon werd het echt kil. Althans qua beleving hier. Nu was het inderdaad één graaf killer dan het weerbericht voor Driehuis aan gaf. Toch in Nederland is het dan nog een relatief warme dag. Hier heb ik mijn sokken en lange broek uit de kledingbox naar boven gehaald.

Dat doet mij denken aan Curacao. Daar lag de gemiddelde dagtemperatuur enkele graden biven wat wij hier in Turkije gewend zijn. Tot het daar ruim een halve dag stortregende en de wereld onder een dikke grijze deken gehuld was. Iedereen zat te rillen en was naargeestig op zoek naar zoveel mogelijk kleding, om iets van warmte te ervaring. Tijdens die rilperiode bleek het bijna vijfentwintig graden te zijn. De gemiddelde Nederlander Zou direct in, zijn veelal te kleine, zwembroek gestekt gaan in de tuin, of op het balkon. Vandaag is een vergelijkbare beleving. De deur staat open ,maar een kille vochtige tocht geeft mij een onbehaaglijk gevoel. Inmiddels is het spetteren over gegaan In gestage regen. De minimale wind brengt de koude bij ons in het huis. Sinds het begin van de avond hebben wij de

waranda verlaten en creëren wij Hollandse sfeer in huis. Voor het eerst zitten we binnen.

Alle dagen zon. Je bent nauwelijks met het weer bezig, omdat het wel aangenaam is. Dat het regent en koud is, is hier juist de uitzondering. Kijken wij vol verlangen in Nederland wanneer wij ons van een warme dag mogen bedienen en eens de zon in volle glorie op obs lichaam mogen laten branden,... Hier kijk je, zonder een specifiek verlangen, wanneer het regent, of even afkoelt. Morgen immers zal de temperatuur weer vrij snel toenemen en de zon aan de hemel prijken of zij niet weg is geweest. Natuurkijk is het weer in Turkije warmer en zonniger, maar we gaan er niet echt anders mee om, dan in Nederland. Alleen de vanzelfsprekendheden Zijn anders, bijna het tegenover gestelde. Overigens Wel een reden een leven alhier te ambiëren. Ik ben immers geen wintermens, geen binnenzitter en eigenlijk ook helemaal geen Hollander...

Toch zal de temperatuur de komende tijd ook hier minder extremen vertonen en heel gestaag wat gaan dalen. Op een dag als vandaag realiseer je zoiets. In dit huis is geen kachel. Echt koud wordt het ook niet. Onaangenaam echter wel. Voor niet veel geld koop je hier een kacheltje,md die je met hout en/of kolen stookt. Bovendien kan je er ook je Turkse thee op warm houden en als aanvulling op het fornuis gebruiken. Een inspectie heeft aangetoond dat er een rookkanaal aanwezig is.

Echt winteren doet het hier niet. Dat kan ook niet, wanneer je de vegetatie hier in ogenschouw neemt. Naar het schijnt zakt de temperatuur minimaal tot rond de tien graden, in de nacht misschien iets koeler. Met de zon er bij kunnen de temperaturen overdag oplopen tot net boven de twintig graden. Een voor mij zeer plezierig vooruitzicht, daar ik een pesthekel aan koude heb. Nog ergens zijn voor mij de korte dagen. Amper acht uur daglicht en soms dagen geen zon. Hier is het verschil wel iets kleiner, maar meer vergelijkbaar met de tropen.

Dit keer is het wel een heel erg Hollandse blog; over het weer. Daarbij ben ik hier ook eigenlijk helemaal niet zo met dat weer bezig. Tot die regen eigenlijk. Toch is het weer hier een essentie, die voor mij grote waarde heeft. Bij aangename temperaturen en redelijk wat zon functioneer ik gewoon een stuk beter. Ik ben minder somber, leef intenser en voel mij gewoon stukken beter. Ik draai mij CD's weer en geniet van allerlei stomme dingen. Dat we nu weer zelf afwassen vind ik heerlijk. De vloer vegen of dweilen, eigenlijk alles. Het staat me niet tegen. Het is gewoon lekker. En ben ik moe, dan ga ik gewoon even liggen. Nee, het weer is hier niet echt een item, maar het is wel de aanleiding dat ik veel intenser leef en kan genieten. De dwangmatige neuroot heb ik hier niet meer nodig, voor mij toch een klimatologisch effect wat blijkbaar diep geworteld zit. Alleen mijn rugklachten. Die blijven. Toch slik ik minder medicatie, is er duidelijk minder sprake van het aantal als ook de intensiteit van de klachten en loop ik vaak met mijn "bomgordeltje" (een elektrisch warmte element voor mijn rug) om. In ieder geval begrijp ik beter waarom ik in Nederland zo veel met het weer bezig was. Er is écht een relatie te vinden tussen mijn welbevinden en het weer. Wel, goedkoper kan ik mijn klachten niet bestrijden, maar spaar wel heel veel medische kosten uit. Wat het weer allemaal wel kan doen.....