In den vreemde: winter (28)

Terwijl op 1 februari (in Nederland pas eind juli, begin augustus) de krekel al van zich laat horen is ook hier winter. Vijf koude dagen, waarvan drie met nachtvorst, wat al wat echt aan een winter doet denken. Hier is de winter anders. Er valt veel regen. En wanneer er regen valt onweert het bijna ook altijd. Is er in Nederland af en toe onweer, in een jaar, hier dondert het er flink op los. Soms bescheiden. Een flits en zacht geroffel. Dan weer ruig en ongetemd. De hemel licht op, vele malen achtereen. Met het lichten gepaard gaat een stevige roffel en harde donderslagen. Zo hard, dat de ramen in de vensters schudden. Of een vliegtuig vlak boven je hoofd de geluidsbarrière doorbreekt. Het kan even zijn, maar ook een avond en een nacht duren.

In mijn leven heb ik al heel wat onweer mee gemaakt. Hier is het een waar spektakel en staat het bijna synoniem met een forse regenbui. Er is nog iets anders, dan in het vlakke Holland. Een flinke donderslag kan gedurende langere tijd na roffelen. De slag is bij je om de hoek en als een slagwerk orkest rolt de donder zich uit over grote afstand. Je hoort de donder haar weg volgen, meestal over zee, of richting zee. Ook wordt de onweer nogal eens versterkt doordat na zo lichtflits en donderslag abrupt de elektra voorziening stagneert. Inmiddels schrikken ook de dieren er niet meer van en is er altijd een kaars aan het branden, opdat je niet geheel in het donker vertoeft. Vanaf oktober begint het echte gedonder. Letterlijk. En dan wordt het snel winter, een soort regentijd.



Het dorp sterft ook uit. Eerst langzaam, daarna wordt het duidelijk. Terrassen sluiten, gevolgd door steeds meer horeca gelegenheden en winkels. Wanneer ik op de waranda zit rijdt het verkeer af en aan. Tot laat op de avond. Maar ga je het dorp in overvalt de stilte je. Zelfs gelegenheden die geopend zijn tonen zich gesloten. Op enkele gelegenheden na zit je alleen. Lege stoelen, ongebruikte tafels. Aan de randen de opgestapelde terrasstoelen. Maar, er is altijd wel iets geopend. Weinig buitenlanders die je ziet. Zij die wel een buitenlandse indruk wekken zijn veelal de expats, die zich soms van hun compound verlaten. Nee, de autochtone bevolking heeft nu bezit genomen van het dorp en haar terrassen. Het is immers winter.

Ik vraag me wel eens af: waar blijft iedereen. Mensen die je zomers dag in dag uit ziet en tegenkomt lijken nu van de aardbodem verdwenen. Een vreemde gewaarwording. Ze zijn er gewoon niet. Van een expat weet je dat de kans groot is dat zij naar hun thuisland zijn. De autochtone bevolking lost in het niks op, tot ze er opeens weer zijn, in maart, of april. In oktober wordt de winter ingeluid en in april ontwaakt alles. In maart begint het voorseizoen en verschijnen de terrassen weer. De meeste zijn vertrouwd, een enkeling zie je niet meer terug en er verschijnen altijd weer nieuwe verrassingen. In de winter zie je mensen bouwen en verbouwen. Winkels veranderen, lege pandjes worden weer in gebruik genomen en winkeltjes veranderen weer in lege panden. De winter wordt gebruikt zich voor te bereiden op het nieuwe seizoen.



In de winter valt opeens op hoeveel flora haar bladerdek heeft laten vallen. Omdat er zo veel groen blijft lijkt er geen sprake van herfst. Misschien is ie er ook niet. De kaalslag gebeurt langzaam, en na een nachtvorst is het er. De banaan bleef groen tot de eerste nachtvorst en sindsdien wapperen de uit elkaar gereten bruine bladeren in het zachte briesje. En terwijl de laatste bladeren neder dwarrelen staan de tuinbonen al pontificaal te schitteren en vertonen zij de eerste bloei. Seizoenen lopen hier door elkaar en de winter is een Kakofonie van tegenstellingen. Overdag badend in het zweet zonnen, om in de middag de kachel hoog op te stoken. Of dagen somberheid en geen warm water. Douchen moet je plannen.

In Nederland is de winter de winter. Ook al is ie zacht, je weet dat het winter is. Hier lijkt de winter wel een periode van algehele schizofrenie. Tegenstellingen, verwarring en tegenstrijdigheden. Dat is de winter. Een herfst en voorjaar ontbreken dan ook zichtbaar. Onzichtbaar zijn deze seizoenen aanwezig. Ze zijn er. Nu kan je zeggen; we hebben nog een maand winter. Daarna worden de zwembaden weer gevuld, korte broeken uit de kast gehaald en gaat de kachel uit....

in den vreemde; weer (12)

Vandaag heb ik sokken aan, zitten we binnen en lijkt mijn trui niet voldoende om een behaaglijk gevoel te geven. Buiten regent het zachtjes en het temperatuurverschil met gisteren is meer dan tien graden Celsius.

Sinds onze aankomst hier is het overdag niet kouder geweest dan negenentwintig graden, en in de vroege ochtend Was het soms net geen twintig. Je raakt aan de warmte gewend en zelfs de koelte is over het algemeen aangenaam. Dat komt ook doordat het zelden waait en de lucht niet vochtig aan voelt. Twee keer hebben we een dreigende lucht gekend. Direct was er sprake van neerslag; een te verwaarlozen hoeveelheid. Ondanks een kort opstekende wind bleef het aangenaam.

Gister was het anders. In de loop van de dag was er sprake van een significant toenemende bewolking, een drukkend gevoel en korte windvlagen. Naarmate de dag vorderde naderde het voorspelde onweer. De avond was heerlijk zwoel en niet lang na middennacht

waren de eerste vage flitsen te zien. Al snel nam de intensiteit toe, evenals het aantal ontladingen in korte tijd. Een prachtig schouwspel ontstond door de felle lichtflitsen boven de wolken. Het effect in een disco had niet beter kunnen zijn, hooguit op eventuele kleurschakeringen na. Het verre gerommelde veranderde in een nabij gedonder. Luide slagen, die de aarde haast deden trillen. In de zwoele buitenlucht sloegen wij het natuurlijke schouwspel gade. Na enkele spontane richtingloze windvlagen ving het aan te regenen. Had het eerst een beetje gedruppeld, nu sloeg het hard op het warme aardoppervlak neer. Slagregens, en een enkele reiziger die zich spoedde naar een voor hem, of haar, bekend doel. De straatverlichting viel uit, of werd uitgeschakeld. De lichtflitsen gaven een wereld een zekere naargeestigheid, die juist een aantrekkelijk geheel vormde. Van onder de waranda genoten wij van de natuurverschijnselen.

Onweer in Nederland is anders. Minder spectaculair. Hier zie je de bergen oplichten van waarachter de flitsen zich aandringen. In Nederland flitst het en zijn vooral de bliksemschichten het visuele spektakel. Hier heb ik maar een grote flits zich op de aarde zien storten. Verder een theater van licht en het het effect op de omgeving. Dergelijk onweer heb ik in Africa gezien, een keer in Venezuela en een paar keer op Bali. In Nederland nooit. Bovendien koelt het in Het vlakke land meestal al af bij de eerste druppels, die zich ter aarde storten. De dikke druppels hier blijven warm aanvoelen, tot de bui echt los barst en een lichte verkoeling merkbaar is.

Vandaag is het anders. De hele dag was het voornamelijk bewolkt en in de namiddag ving de buiigheid weer aan. Vandaag werd de aarde niet opgewarmd. Tot Het eind van de middag was het koel, doch behaaglijk. Met de ondergang van de zon werd het echt kil. Althans qua beleving hier. Nu was het inderdaad één graaf killer dan het weerbericht voor Driehuis aan gaf. Toch in Nederland is het dan nog een relatief warme dag. Hier heb ik mijn sokken en lange broek uit de kledingbox naar boven gehaald.

Dat doet mij denken aan Curacao. Daar lag de gemiddelde dagtemperatuur enkele graden biven wat wij hier in Turkije gewend zijn. Tot het daar ruim een halve dag stortregende en de wereld onder een dikke grijze deken gehuld was. Iedereen zat te rillen en was naargeestig op zoek naar zoveel mogelijk kleding, om iets van warmte te ervaring. Tijdens die rilperiode bleek het bijna vijfentwintig graden te zijn. De gemiddelde Nederlander Zou direct in, zijn veelal te kleine, zwembroek gestekt gaan in de tuin, of op het balkon. Vandaag is een vergelijkbare beleving. De deur staat open ,maar een kille vochtige tocht geeft mij een onbehaaglijk gevoel. Inmiddels is het spetteren over gegaan In gestage regen. De minimale wind brengt de koude bij ons in het huis. Sinds het begin van de avond hebben wij de

waranda verlaten en creëren wij Hollandse sfeer in huis. Voor het eerst zitten we binnen.

Alle dagen zon. Je bent nauwelijks met het weer bezig, omdat het wel aangenaam is. Dat het regent en koud is, is hier juist de uitzondering. Kijken wij vol verlangen in Nederland wanneer wij ons van een warme dag mogen bedienen en eens de zon in volle glorie op obs lichaam mogen laten branden,... Hier kijk je, zonder een specifiek verlangen, wanneer het regent, of even afkoelt. Morgen immers zal de temperatuur weer vrij snel toenemen en de zon aan de hemel prijken of zij niet weg is geweest. Natuurkijk is het weer in Turkije warmer en zonniger, maar we gaan er niet echt anders mee om, dan in Nederland. Alleen de vanzelfsprekendheden Zijn anders, bijna het tegenover gestelde. Overigens Wel een reden een leven alhier te ambiëren. Ik ben immers geen wintermens, geen binnenzitter en eigenlijk ook helemaal geen Hollander...

Toch zal de temperatuur de komende tijd ook hier minder extremen vertonen en heel gestaag wat gaan dalen. Op een dag als vandaag realiseer je zoiets. In dit huis is geen kachel. Echt koud wordt het ook niet. Onaangenaam echter wel. Voor niet veel geld koop je hier een kacheltje,md die je met hout en/of kolen stookt. Bovendien kan je er ook je Turkse thee op warm houden en als aanvulling op het fornuis gebruiken. Een inspectie heeft aangetoond dat er een rookkanaal aanwezig is.

Echt winteren doet het hier niet. Dat kan ook niet, wanneer je de vegetatie hier in ogenschouw neemt. Naar het schijnt zakt de temperatuur minimaal tot rond de tien graden, in de nacht misschien iets koeler. Met de zon er bij kunnen de temperaturen overdag oplopen tot net boven de twintig graden. Een voor mij zeer plezierig vooruitzicht, daar ik een pesthekel aan koude heb. Nog ergens zijn voor mij de korte dagen. Amper acht uur daglicht en soms dagen geen zon. Hier is het verschil wel iets kleiner, maar meer vergelijkbaar met de tropen.

Dit keer is het wel een heel erg Hollandse blog; over het weer. Daarbij ben ik hier ook eigenlijk helemaal niet zo met dat weer bezig. Tot die regen eigenlijk. Toch is het weer hier een essentie, die voor mij grote waarde heeft. Bij aangename temperaturen en redelijk wat zon functioneer ik gewoon een stuk beter. Ik ben minder somber, leef intenser en voel mij gewoon stukken beter. Ik draai mij CD's weer en geniet van allerlei stomme dingen. Dat we nu weer zelf afwassen vind ik heerlijk. De vloer vegen of dweilen, eigenlijk alles. Het staat me niet tegen. Het is gewoon lekker. En ben ik moe, dan ga ik gewoon even liggen. Nee, het weer is hier niet echt een item, maar het is wel de aanleiding dat ik veel intenser leef en kan genieten. De dwangmatige neuroot heb ik hier niet meer nodig, voor mij toch een klimatologisch effect wat blijkbaar diep geworteld zit. Alleen mijn rugklachten. Die blijven. Toch slik ik minder medicatie, is er duidelijk minder sprake van het aantal als ook de intensiteit van de klachten en loop ik vaak met mijn "bomgordeltje" (een elektrisch warmte element voor mijn rug) om. In ieder geval begrijp ik beter waarom ik in Nederland zo veel met het weer bezig was. Er is écht een relatie te vinden tussen mijn welbevinden en het weer. Wel, goedkoper kan ik mijn klachten niet bestrijden, maar spaar wel heel veel medische kosten uit. Wat het weer allemaal wel kan doen.....