De Wajong van Klijnsma

Jetta Klijnsma... Ik kan er maar niet over uit. Een aandoenlijke allervriendelijkste politica. Zij brengt het verhaal vol overgave en aks iets war zij daadwerkelijk in geloofd. En iedere keer hoor ik het tenenkrommend aan. Haar verhaal rammelt en hoe je het went of keert, het is niet realistisch. Het is politiek.

Ongeveer de helft van de mensen met een Wajong uitkering kunnen volgens Klijnsma met een arbeidshandicap aan het werk. In reguliere bedrijven. Dat betekent in eerste instantie dat iedere persoon met een Wajong uitkering gekeurd wordt. Uitgangspunt is dat ongeveer tweederde in aanmerking komt voor de aangepaste arbeidsmarkt. Deze aanname is nergens op gebaseerd. Ja, globale aannames. Meer niet.

Met het verhaal van Jetta lopen ook enkele zaken door elkaar; de WMO, de Wajong, de WSW en de participatiemaatschappij. Maar, ondanks alle ontkenningen, lijken bezuinigingen toch de basale drijfveer. Nu eerst de Wajong. Wordt je gekeurd en men acht je geschikt aangepaste arbeid te verlenen wordt je Wajong omgezet in WWB. Een netto achteruitgang van ongeveer vierhonderd euro. Er is dan nog geen werk. Nu geeft de overheid aan dat werkgevers te vinden zijn deze arbeidsbeperkten te plaatsen. Ja, er is zelfs een convenant. Toch is dit voorbarig. Zeker zullen er bereidwillige werkgevers zijn, maar het aantal plaatsen voor arbeidsbeperkten en de omvang van het aanbod zullen niet in evenwicht zijn. De reden is ondermeer in de soort arbeid, die de werkgevers kunnen bieden. Daar zit een hiaat. Naar mijn inschatting mogen wij blij zijn indien de helft van deze groep afgekeurde Wajong gerechtigden een passende werkomgeving zullen vinden. Een groot deel zal dus inderdaad in de WWB terecht komen. Dat weer houdt in dat de gemeentelijke sociale diensten de druk op deze groep zullen verhogen. Voor de persoonlijke en psychische effecten durf ik niet in te staan.

Dan is er de WSW. We kennen dit beter als de sociale werkplaats. Hier wil Klijnsma van af. Dus al de WSW werkenden dienen overgeplaatst te worden naar reguliere arbeid, voor arbeidsbeperkten. Dus ook daarmee wordt al een groot beroep gedaan op de arbeidsmarkt. Dit gaat in eerste instantie ten koste van de hergekeurden. 

Een ander gevolg is het verdwijnen van reguliere arbeidsplaatsen binnen de WSW, maar er is nog iets. Bij de sociale werkplaatsen is sprake van wachtlijsten. Deze kunnen wel oplopen van twee tot vier jaar. Kan deze groep nu wel ergens terecht? Dat is de vraag, alhoewel ik ook hier mijn twijfels heb. Een ander probleem nu al is dat iemand die op de wachtlijst staat voor de WSW geen indicatie krijgt voor dagactivering. Ze mogen, of kunnen, gedurende hun wachttijd niets doen. Dat lijkt mij niet bevorderlijk voor het individuele welzijn. Bij mensen met psychische klanten zie je binnen deze groep een relatief hoog percentage decompensatie. Dat houdt weer in dat er een extra beroep gedaan moet worden op de, duurdere, reguliere zorg.

De plannen lijken mooi, maar het lijkt niet reëel, mede omdat de drempels niet met een mooi verhaaltje weg te nemen zijn. En straks met de WMO zal ook hier weer een groep tussen wal en schip vallen. Mede door de bezuinigingen van de gemeentelijke budgetten zie ik het niet gebeuren dat de gemeente nu wél iets gaat betekenen voor deze groep wachtenden (en gekeurden) voor aangepaste arbeid. Tot hier is al duidelijk dat er meer maatschappelijke uitvallers zijn, waarmee het effect averechts is.

Zou je deze mensen dan vrijwilligerswerk aan kunnen bieden? Neen, bij de meesten zal dat niet op gaan. Immers deze mensen hebben extra begeleiding nodig. Dat is vaak lastig te regelen, omdat vrijwilligerswerk veelal al plaatsvervangend voor reguliere arbeid georganiseerd wordt. 

Op dit moment bestaat de Onbenutte Kansen regeling. Vanuit de WWB worden mensen verplicht aan het werk gesteld en worden trajecten ingezet. Meer dan activering is het vaak niet, en het percentage wel geplaatste mensen (uit deze groep) is nog geen 10% (vormen van regulier arbeid of arbeidsplaatsen voor mensen met een arbeidsbeperking). En dan te bedenken dat 125.000 mensen met een beperking aan de bak moeten. 

De boete voor werkgevers die geen of onvoldoende arbeidsbeperkten in dienst nemen is een farce en slecht voor de economie.

Ik zou nog even terug komen op de groep met een Wajong uitkering. Iedereen wordt uitgenodigd voor een herkeuring. Op voorhand is er (blijkbaar) al sprake van een quotum. Dus hoe zuiver is de herkeuring? En op welke wijze wordt de herkeuring uitgevoerd? Enkele onduidelijkheden, maar wel de kern van het probleem.

Stel de herkeuring is een momentopname. Je hebt een goede dag, en je gaat naar de WWB. In feite is het een klant die wel goede momenten heeft, goed over komt, maar nooit in staat is tot beperkte arbeid. Want hoe beperkt is beperkt. Een verstandelijk beperkte klant komt op de keuring en spreekt heel positief over zijn arbeidsproject. Ieder dag gaat hij, drie keer per week en het gaat hartstikke goed. De feiten kloppen, maar daar achter zit een verhaal wat duidelijk maakt dat echte arbeid een illusie is. Woonomgeving, omgang met problemen, de beperkingen zelf, sociale componenten.... noem maar op. Wordt dat goed mee gewogen en uitgekristalliseerd bij de herkeuring? Dat is bijna niet te doen. Nee, het is zelfs niet reëel, wanneer de keuring niet onder hele strikte voorwaarden plaats vindt. En daar zal het hoe dan ook aan ontbreken.

Natuurlijk is maatschappelijke participatie goed. Of het in regels te gieten is betwijfel ik, want hier hebben wij het over maatwerk. Ja, stimuleer de individu om zo veel als mogelijk te laten participeren. Maar wel op zijn, of haar, niveau. En dat laatste kan alleen procesmatig duidelijk worden. Bij de een sneller, dan de ander. Bij de een zal het niveau hoger liggen, dan de ander. Nee, herkeuringen en arbeidstesten zijn onvoldoende, en hooguit een aanvullend middel.

Toch staat de klant nu al met de rug naar de muur. Activiteitenbegeleiders zie je steeds minder. De professional wordt in hoog tempo vervangen door vrijwilligers. En dan moet er nog verder bezuinigd worden. Dat kan eenvoudig niet werken en de verwachting is dat de groep "outcast" groter zal worden, het individuele geluk zal verminderen, dan wel onder druk komen te staan. Mogelijk dus met als effect een groter beroep op duurdere zorg.

Jetta Klijnsma brengt het verhaal mooi. De politiek toont goede bedoelingen, maar het mag duidelijk zijn dat hier sprake is van diverse en botsende belangen. Dit beleid moet terug geschroefd worden. Heel overwogen moet er nieuw beleid ontwikkeld worden. De klant moet nu eens echt centraal staan. En reken maar, wanneer je het echt goed aan pakt zal het waarschijnlijk ook nog tot minder uitgaven leiden. Bij deze bied ik mij aan. Zoveel echte deskundigen zijn er namelijk niet...

Onvoldoende

Nederland kent een economische krimp, in tegenstelling tot de landen om ons heen. Onze werkloosheid stijgt, evenals de onvrede over dit kabinet. Maar ach, was Nederland in vroeger dagen ook niet al een groot moerasland? We zakken nu alleen op een wat andere manier weg. En ons nieuwe moeras; de overheid.

Los van wat er nu in Den Haag regeert, we kunnen dit kabinet niet de volle laag geven. Wij moeten ons realiseren dat een zeer omvangrijk deel van onze huidige crisis bij eerdere kabinetten haar oorsprong vindt. Het is al mis gegaan tijdens de meerdere kabinetten Balkenende. Toen had er al ingegrepen moeten worden en daar ligt een belangrijke oorsprong van onze huidige malaise.

Het kabinet Rutte (ook voor Rutte 1 geldt dit) moet de boel repareren. Ja, en zo zie je dat het braafste jongetje van de klas het helemaal niet goed hoeft te doen, en zelfs een dikke onvoldoende weet te halen. Zelf haalde ik vroeger vele onvoldoendes, maar was bepaald niet het braafste jongetje van de klas. Misschien werd ik wel niet het braafste jongetje doordat ik die onvoldoendes kreeg. Nee, Rutte wil gewoon braaf zijn... En blijven.

Dat het niet werkt wordt steeds duidelijker. Het is niet alleen dat dit kabinet niet in staat lijkt de boel te repareren, maar ze voeren ook nog een beleid waar geen touw aan vast te knopen is. En hoe je wendt of keert, de basis ligt bij de kiezer. Die is zo stom geweest massaal op de twee grote partijen te stemmen, die nu tot elkaar veroordeeld zijn. Maar het zijn ook twee politieke tegenpolen. Dan zou je verwachten dat er een redelijk compromissen beleid neergezet wordt. Helaas is dit niet gebeurt, want naast braafste jongetje zijn ze ook nog eens stront eigenwijs. Dus lopen ze te rollebollen over wie wanneer gelijk mag krijgen. Dat gaat zo ver, dat (met name de PvdA) vergeet wie ze is. En ja, de zwakkeren in de maatschappij zijn de dupe. En er komen steeds meer zwakkeren. Het gevolg is dat je afglijdt. En omdat Balkenende al zoveel heeft vernacheld gaat het nu echt pijn doen. En de kiezer; die kan de logica niet meer volgen. Bijvoorbeeld het idee de duurt van de WW terug te dringen tot maximaal een jaar, in een tijd dat de werkloosheid sterk toeneemt.... Doorwerken tot 67, terwijl de oudere werkloze niet meer aan de bak komt, of (nog schrijnender) 25000 Wajongers zeggen dat ze best kunnen werken, waarmee je in feite een ordinaire bezuiniging van 400 euro per Wajonger door voert, want écht er is ook voor hen onvoldoende werk. Het feit dat ik, als oudere werkloze, minstens 6500 euro bonus opleverde voor een werkgever heeft bij mij niet geleid tot een baan.

bron: spitsnieuws

Leuk, we moeten geld uitgeven wat we niet hebben, en wanneer we geld hebben geven we het niet uit, want morgen kan je zonder werk zitten. De onzekerheden zijn te groot, en die worden niet weg genomen.

Zelf werk ik in de sector van dagbesteding in de zorg. Een belangrijke sector. Om te beginnen relatief goedkoop en feitelijk de goedkoopste vorm van zorg; € 9,13 per uur per client. Daarna worden de uurtarieven al snel rond de 50 euro en lopen verder op. Iemand die gebruik maakt van de dagbesteding, laten we zeggen 10 uur per week, kost ons dus nog geen honderd euro. Door de bezuinigingen mogen er tien mensen niet meer komen. In de week bezuinig je dus duizend euro. Nu hebben die mensen niets te doen en een van hen gecompenseerd (gaat het dus heel erg slecht mee) en komt in behandeling. Mogelijkheid 1 is ambulante hulp, maar wel even intensief. Zeg tien uur deze week, dan kost meneer 700 euro. Je hebt nog maar driehonderd bespaard, maar wel een hoop ellende veroorzaakt. Nu is het door het thuis zitten iets slechter gegaan en meneer moet worden opgenomen. We hebben het nog over eentje van die tien. Dan kost ie ongeveer 3650 euro... Minimaal. Dan heeft de bezuiniging dus een extra uitgave van 2650 opgeleverd!!! Voor het gemak heb ik de week tien, in plaats van zeven dagen, gemaakt. Het gaat ook niet om de cijfers, maar het effect. En dat is Rutte. Bezuinigen op het relatief kleine maakt de zaken relatief duurder, maar goed kijken waar je écht op kan bezuinigen is er niet bij. Althans zwaar onvoldoende.

Mijn blog kan zo nog vele pagina's door gaan. Je ziet dat het bij de mensen inmiddels ook door gaat. Er komt meer en meer verzet, maar Rutte luistert niet. Mijn vrouw, Reina de Haan, heeft nu twee keer een eenzaam en stil protest gehouden op Plein 1945 te IJmuiden. Volgende maand staat ze er op de dertiende weer (van 11 tot 3). Ieder maand door. Hoelang? In september wordt een grote manifestatie op datzelfde plein georganiseerd, door Marcel Groot. In Den Haag is in september een groot protest en zo komt er naast de kritiek steeds meer protest. Vooralsnog lijkt Den Haag doof. En hoe kan het beter? Niemand die het weet, maar zo slecht als het nu gaat, daar moeten wij vanaf. Dat dringt breder en breder door.

Vanmorgen dacht ik even aan Egypte en Turkije. Democratieën waar de leiders het begrip democratie op een wel heel merkwaardige wijze uitleggen. Raar, maar even bekroop mij het idee dat Rutte steeds meer een houding aan neemt, waarbij de politieke leider doof is voor de wereld om zich heen en een eigen democratie definieert. En straks wordt het Malieveld ons eigen Tahirplein. Gaan we hutjes en tenten bouwen. Blijven we zitten... Alleen zal het Nederlandse leger nooit een rol spelen als het Egyptische... Mijn gedachtegang wordt gelukkig weer even gesmoord. Dáár moet je niet aan denken... Nee, gelukkig hebben wij ons poldermodel!