vriendschap een illusie?

25 augustus 2019 verblijven wij 5 jaar in Turkije. Destijds vertrokken met auto en aanhanger, drie honden, een kat, en een minimum aan huisraad. Een economische vlucht uit ons eigen land, om toch een enigszins menswaardig bestaan te kunnen leiden.

Dat is gelukt. Nu vijf jaar verder, in onze derde Turkse woning, hebben we alles redelijk op orde. Daarnaast een klein appartement in Nederland, waar vooral mijn vrouw zeer regelmatig verblijft. Kijkend naar de Turkse woning, welke wij momenteel huren, geeft dit de indruk dat we rijk zijn. Ja, rijk van binnen, maar niet in de knip. Van die rijkdom genieten we. We hebben er hard voor gewerkt. Er is een zwembad met en mooi terras en de tuin heeft een geweldige uitstraling. Kortom, het mag best een paradijsje genoemd worden, wat wij hier gecreëerd hebben,

En toch ben ik verdrietig. Natuurlijk, het leven in Turkije biedt niet wat onze voorkeuren heeft. We missen cultuur, een stuk gezelligheid en afwisseling. Desalniettemin is dat niet wat mij verdrietig maakt. Er speelt een liedje door mijn hoofd: Vriendschap is een illusie, een pakketje schroot met een dun laagje chroom…van Het Goede Doel, uit 1982.

Sinds wij hier “wonen” zijn er maar weinig mensen, uit Nederland, langs geweest. De dochters, een aanvankelijke kennis (wier vrouw wij met hun eerste komst nog niet eens kenden), die inmiddels wel een vriend geworden is en de vrouw van een ex-collega. Verder een  vriendin, die in Turkije was en even langs geweest is, evenals de ex van mijn vrouw. Maar vrienden, of mijn familie…

Redenen kan ik niet echt verzinnen. En wat ik aan redenen heb vernomen zijn, in mijn ogen, vooral drogredenen.  Om te beginnen, een retourtje Turkije is rechtstreeks en relatief goedkoop (voor 250 euro kan je, met een beetje slimheid, een retour hebben).We halen en brengen van het vliegveld, hier 30 km verderop.  Hier zijn in principe geen extra kosten, wanneer je dat niet wilt, of kan betalen. De genoemde redenen kan ik dan ook niet als plausibel labelen. Meestal zijn het vage reacties of blijft men gehuld in stilte, maar altijd is er een (onderhuidse) sfeer van: bekijk het maar, ik kom niet. Dat doet mij veel pijn. Als vrienden van mijn vrouw mij niet mogen, of omgekeerd, is dat geen reden. Iets dergelijks mag een echte vriendschap niet in de weg staan. In Nederland ga je ook om met de relaties van je vrienden. Een vriend van mij woonde op Curaçao. Ik mocht zijn vrouw niet en het klikte ook niet. Toch ben ik blijven komen. Ik kwam voor hem, niet voor haar. Wanneer ik bij hen was zorgde ik er voor dat het gezellig bleef. Daarbij ben ik van mening dat de relatie van jou vriend absoluut niet ook jou vriend(in) hoeft te zijn. Bij een goed vriendschap accepteer je de partner.

Eén vriendenstel zou komen en hadden het al in hun meer jaarlijkse planning gezet. Nog een jaar, dan zouden ze komen… Het heeft niet zo mogen zijn, daar beiden voordien overleden. Een andere vriend hadden we zelfs een ticket aangeboden… We hebben hem niet gezien. Mijn familie stelt mij evenzeer teleur. Alleen van mijn oudste broer kan ik mij indenken, waarom hij niet komt.

Iedereen is natuurlijk vrij te gaan en te staan waar ze willen, maar wanneer ik hoor dat vrienden wel naar Griekenland gaan of zijn geweest, en soms zelfs Rhodos, hier 100 km vandaan, dan doet dat toch zeer.

Hier hebben wij niemand gezien. Niemand heeft bij ons gelogeerd, niemand  in een logement dicht bij ons (wanneer je het niet prettig vindt bij iemand in huis te zitten). Zon, zee en oude cultuur is hier genoeg. Wandelen en ritten maken is allemaal mogelijk. Allemaal omstandigheden waar men zo graag naar op vakantie gaat en wat men opzoekt. Maar hier blijft het  stil. Mijn verdriet is ook gebaseerd op een forse teleurstelling. Wat stelt familie voor, wat stelt vriendschap voor? Is het echt uit het zicht, uit het hart? Gaan we zo fragmentarisch met elkaar om tegenwoordig? Is vriendschap dan inderdaad een illusie? Heb ik wel vrienden, en is het niet zo dat mijn vrienden mij op de een of andere manier gedogen? Of ben ik zo’n eikel, dat ik wel zo trouw aan vriendschap hecht. Dat ik wel met regelmaat van mij laat horen…  Ik kan er de vinger niet opleggen. Maar dat kutliedje blijft de laatste tijd maar door mijn hoofd spelen. En ja, het zou gewoon heel tof zijn wanneer mijn (onze) vrienden eens langs komen. Hier logeren, of even verderop. Dat ik het gevoel heb dat men mij ook als vriend ziet. Je hoeft elkaar niet iedere dag te bellen of te schrijven, maar laat überhaupt eens wat van je horen uit eigen beweging. Mijn familie is klein. Van een broer hoor ik af en toe wat, maar verder blijft het stil. Mijn neef en nicht laten ook niets horen. Ben ik dan zo een enorme lul? Je zou het haast gaan denken…  Mijn verdriet brengt twijfel. Twijfel in de mens, vooral in hen waarvan je denkt dat ze dicht bij je staan. Vriendschap… inderdaad een illusie?

Groot verlies

Het is triest. Een verlies van ongeveer 2/3 en van 10 naar 3 zetels. Het verlies was geen verrassing, maar de omvang hiervan wel. Ik maak mij zorgen om ons politieke klimaat en zorgen om de toekomst. Nederland stuitert politiek van hot naar her en van een politieke cultuur (zoals in Frankrijk) lijkt hier geen sprake.

Het grote verlies van GroenLinks heeft naar mijn idee enkele zeer aanwijsbare redenen. Je moet niet in de teleurstelling blijven hangen, maar lering trekken uit de huidige stand van zaken. Zo slecht als nu heeft GroenLinks er sinds haar oprichting niet bij gestaan. Eerder dit jaar schreef ik een blog over de organisatie van GroenLinks. Die is niet goed op orde en het betreft geen goed lopende machine, maar nu gaat het vooral om de politieke pijn.

Media.

De grootste boosdoener is mijn inziens de media. Om te beginnen heeft de media te overdreven ingespeeld op de interne onrust van GroenLinks en de aanval naar de macht van Tofik Dibi. De media is er op ingedoken en ieder woord onder de vergrootglas gelegd om vervolgens de partij als een negatief zooitje af te schilderen. Maar, zo erg was het allemaal echt niet.

Tijdens de campagne heeft de media teveel ingespeeld op de prognoses. Opvallend is dat GroenLinks in veel debatten (en nieuwsitems) redelijk buiten schot is gehouden. Vreemd, daar waar D’66 er wel bij werd gehaald, werd GroenLinks buiten gelaten, terwijl beiden toch 10 zetels hadden. Zichtbaarheid is van belang, en de media heeft hier dan ook een flinke rol in gespeeld door GroenLinks weinig zichtbaar te maken, en wanneer er dan iets in het nieuws was kon men veelal op negatief nieuws rekenen.

Overigens lijkt het CDA ook zeker slachtoffer van de media. En dat is terug te zien in de resultaten. Het gaat niet meer om de politieke boodschap, maar om het feit welke invloed de media op jou partij weet uit te oefenen. De impact hiervan is vele malen groter dan velen zich realiseren.

Lijsttrekker.

De actie van Dibi was een messteek in de rug van Sap. Toch heb ik zelf al vanaf het begin gezegd dat het niet vanzelfsprekend mocht zijn, dat Sap lijsttrekker werd. Nu zijn de meningen natuurlijk verdeeld, maar mijn visie is dat Sap iets mist als lijsttrekker. Ze heeft te weinig charisma, te weinig humor en komt soms veel te naïef over, waardoor zij op alles serieus in gaat. Dat zij een begenadigt politica is stel ik niet ter discussie, maar de rol van lijsttrekker heeft zeker ook andere ingrediënten nodig. Deze mist Sap, mijns inziens, teveel. GroenLinks had zich hier veel beter bewust van moeten zijn. Met een betere en meer charismatische leider had GroenLinks zeker meer kansen gehad. Laat dit zeker een les zijn voor de toekomst.

Kandidaten.

Zelf heb ik mij plaatsvervangend geschaamd tijdens het congres, alwaar de kandidaten werden verkozen. Een circus, en niet kwaliteit was aan de orde, maar de show. Erg cynisch misschien, maar het komt er wel voor een deel op neer. Er is onvoldoende stil gestaan bij een tactische en kwalitatieve lijstopstelling. Los van de individuele kwaliteit van veel kandidaten, die eigenlijk teleurstellend was. Naar mijn idee hadden Jesse Klaver en Linda Voortman de nummers 2 en 3 moeten zijn. Immers het gezicht van Ineke van Gent verliet de Tweede Kamer en Dibi had zijn eigen glazen ingegooid. Bijna niemand in mijn omgeving kende de andere kandidaten, uitgezonderd Sap, Klaver en (wel al in mindere mate) Voortman. IK denk dat je hier serieus goed naar moet kijken, om tijdens een campagne in beeld te komen.

Programma.

Ik heb de meeste stemwijzers gedaan en kwam (gelukkig) telkens op GroenLinks uit. Toch waren er enkele grote punten van twijfel. Punten, die zeker in het progressieve beeld van GroenLinks niet passen. Zo was het punt de WW terug te brengen naar een jaar een hele slechte. Immers de partij heeft niet gekeken naar de feiten op dit moment. Het grote aantal werklozen, de economische omstandigheid en de houding van banken (en grootkapitaal). Wanneer GroenLinks een zege had gehad zou ik nu al een jaar geen inkomen hebben. Nu heb ik nog een jaar om iets te vinden. En dan merk ik, 56 jaar, 26 jaar dienstverband, dat zelfs drie jaar een relatief korte periode is. Van GroenLinks had ik een meer realistische en meer creatieve oplossing verwacht.

Een ander heikel punt was de drankleeftijd. Van 16 naar 18. Probeerde GroenLinks hiermee populair te zijn? Qua stemming was het hier ook nog even spannend op het congres. GroenLinks had juist aan 16 vast moeten houden en hier een goede toelichting op moeten geven.

Slotsom.

Ja, het verlies van GroenLinks is zeer goed uit te leggen. Het grootste deel van de teleurstelling moet toch echt binnen de eigen gelederen gezocht worden. En natuurlijk spelen de media een grote rol, maar GroenLinks heeft ook wel haar best gedaan deze rol toebedeeld te krijgen. Dit grote verlies was niet nodig geweest en ik ben teleurgesteld in mijn eigen partij. Ze hebben het (teveel) laten lopen. Hoe mooi was de klapmachine tijdens het congres… maar jongens, laat al dat geklap nu eens, en probeer met elkaar naar een echt goed programma te kijken en met een kritische blik een echt goed lijst te presenteren. Deze uitslag had niet gehoeven!

Toen ik vannacht thuis kwam van het tellen en de uitslagenavond zat er een egel voor de deur. Best wel symbolisch eigenlijk, vooral omdat het voor het eerst was dat een dergelijk diertje onze tuin zichtbaar bezocht…