Leven in den vreemde: autokeuring

Met de auto naar de keuring. Overal op de wereld moet dit met regelmatig gebeuren. Landen, die een keuring hebben ingevoerd, hebben allemaal hun eigen systeem. In Nederland kennen we de APK, in Duitsland bijvoorbeeld de TÜV. In Turkije de TÜV TÜRK. Dus, momenteel moet ik mij jaarlijks tot de laatste instantie wenden. Zo deed ik afgelopen week.

Voorop gesteld dat ik voorstander ben van periodieke keuringen lijkt het kader van die keuringen mij wel van enig belang. Is de keuring er als geldklopperij, voor de veiligheid, of voor het versterken van ambtelijk gezeik... In Nederland is de kritiek dat garages extra geld uit de keuringen proberen te kloppen. Of dat gebeurt laat ik in het midden, maar in het verleden had ik soms wel rare dingen op de rekening, die ik niet altijd direct in verband kon brengen met de veiligheidskeuring.

Om die reden ben ik voorstander van "onafhankelijke" keuringen. De TÜV is daar een goed voorbeeld van, en in Turkije is het Duitse systeem geïntroduceerd en wordt als zodanig gehanteerd. Zelfs het logo is in grote mate gelijk aan het Duitse logo.



Desalniettemin blijft het mensenwerk. Afgelopen week werd onze auto gekeurd op het randje van lunchtijd. Inderdaad de keuring verliep slordig. Zo werd de ruitenvloeistof niet gecheckt, en maar twee van de vier profiel dieptes van de banden. Onze keurmeester had duidelijk grote trek.

Na de keuring overhandigde hij het papier. In de veronderstelling dat hij de sticker zou plakken liep hij echter weg. De auto was niet goed gekeurd. Het derde remlicht deed het niet...

Los van de vraag of het derde remlicht wel of niet verplicht is was de verbazing groot. Ik ben gewend dat je de gelegenheid dergelijk kleine gebreken ter plaatse mag oplossen. In dit geval niet. Nee, ik moet een nieuwe afspraak maken, tachtig kilometer extra rijden en ben weer een hele tijd kwijt. Ondertussen staat er op het keuringspapier: deze auto mag zich niet op de openbare weg begeven en is in gevaarlijke staat (vrije vertaling). Officieel mag ik nu alleen nog (binnen een maand) naar de keuring, met de auto.



Thuis gekomen moest ik de juiste inbussleutel pakken en binnen vijf minuten was het hele euvel opgelost... De reservelamp had ik bij mij, het juiste gereedschap niet. Maar goed, iedereen was sowieso aan het lunchen, dus ik kon niet eens kijken of ik het juiste gereedschap even kon lenen.

Daarbij, wanneer ik volgende week naar de keuring terug ga mag de auto in principe totaal-los zijn, mits dat derde achterlicht het maar doet. Men mag nergens anders meer op keuren. Dat is natuurlijk het bizarre van een dergelijke moment opname en de wijze van afkeuring... Eigenlijk wel humor.



Wij onderhouden onze Dacia goed. Dat is ook belangrijk. Toch zie je hier in Turkije veel auto's op de weg, waarbij je alle twijfels doet rijzen ten aanzien van de kwaliteit van het voertuig. Oude Renault 12 en oude Tofas (Turkse Fiat). Ze zien er niet uit, rijden scheef, vertonen tal van gebreken, maar het rijdt. En blijkbaar komen die rijdende puinhopen wél door de keuring.

Een kennis van mij had onder zijn auto zwarte bescherming (tegen de slechte wegen) aan laten brengen. Deze zwarte bescherming was deels zichtbaar, dus werd de auto afgekeurd, omdat de kleur niet overeen kwam met de papieren. Een andere auto heeft een rollerbar, waardoor het onderste lijntje van het nummerbord niet zichtbaar is. Wél goed gekeurd...



Onder onze auto wil ik eigenlijk een trekhaak laten aanbrengen. We hebben immers een aanhanger. Maar, daar moet je eerst een project van maken. Dat kost je al iemand die dat project schrijft. Dan moet je naar de Trafik Police, wat weer geld kost om vervolgens bij de garage je trekhaak te laten monteren... Ingewikkeld, langdurig en uiteindelijk kostbaar... Dus, nog maar even niet.



Regeltjes rond de auto. Je hebt ze in alle landen. Op zich, voor de veiligheid, natuurlijk uitstekend. Toch zie je een doorschieten hierin. Rare regeltjes, of rare manieren om met de regeltjes om te gaan. En echt niet alleen in Turkije. Ook in Nederland, Duitsland en andere landen kom je het zelfde tegen. Soms een beetje lastig, maar ik zie er vooral de humor van in. En het mooie hier is dat je altijd uit gaat van : problem yok (geen probleem, of hoezo een probleem). Heerlijk bevrijdend en uitermate ontstressend. Ik hou van het leven in Turkije....

in den vreemde: auto's (11)

Een auto is een auto, zou je zeggen. Wanneer je regelmatig televisie kijkt zie je nogal eens onbekende merken,  en onbekende types rond rijden. Tijdens mijn reis door Venezuela reed ik in een Ford Siësta. Nee, geen Fiësta, en daar leek ie ook niet op.

In de naoorlogse dagen zagen we de autoindustrie inspelen op de markt, waarbij ook de scheiding tussen oost en west een rol speelde. Het Italiaanse merk Fiat spande de kroon. In Spanje heette het merk Seat, in het Oostblok Lada, Zastava, of nog anders. Renault liet later het type 12 bouwen onder de naam Dacia.

Inmiddels zijn de meeste afsplitsing autonome automerken geworden. Ook in Turkije rijden veel auto's rond met een sterk vergelijk met het oude type Fiat. Hier staat het merk gekend als Tofas. Bestaande merken passen nog wel hun type aanduidingen aan. Zo rijdt hier een nieuw type Renault rond met de duiding Symbol.  De Renault Clio hier lijkt niet op de types in Nederland, met de zelfde naam. Ach, en zo kan ik nog een tijdje door gaan. Voor de

liefhebber wellicht interessante materie, maar de meesten zullen het geneuzel om niks vinden. In principe geef ik hen gelijk.

Anders is het gedrag van de verkeersdeelnemers. Het is opvallend hoe weggebruik hier gelinkt kan worden aan een type, of merk. We kennen dat wel. In Nederland is de BMW rijden een haastige ploert, de Mercedes chauffeur Een welgestelde boer, en in de Volvo zit een links intellectueel. De eerste rijdt als een hufter, de tweede denkt dat ie alleen op de weg is en vind de sigaar van groter belang dan het gaspedaal en de laatste Is de voorbeeldigheid zelve. Ondanks dat dergelijke vooroordelen nog bestaan gaat dat bij het Nederlandse wagenpark eigenlijk niet meer op. Hier wel.

Laat ik beginnen met de Renault 12. Een bijna antiek model in sedan en familiale uitvoering. Je ziet het model nog redelijk veel, in beide uitvoeringen. Zelden toont de lak nog enig spoor van glans. Behalve doffe exemplaren zie je er rijden die als een soort lappendeken in elkaar lijken gezet. Al dan niet in een kleur gespoten. Over het algemeen zijn de exemplaren verder in keurige staat, enkele uitzonderingen na. Zelfs de verlichting is bijna altijd keurig geregeld, al heb ik de indruk dat men er iets teveel Watt in stopt. Het rijgedrag is in twee duidelijke groepen te onderscheiden. Een tussenweg lijkt er niet te zijn. Type 1 rijdt flink door.

Wanneer ik tachtig rijd schieten ze me regelmatig voorbij. Tot... Tot er een heuvel opdoemt. Dan lijkt alle kracht uit de auto weg te vallen en kruipen ze richting top. Soms krijg je de indruk dat de passagiers beter uit kunnen stappen en met menselijke hand een bijdrage kunnen leveren de top te halen. Het blijft een indruk, want uiteindelijk komen al die Renault 12's boven.

Type 2 is een ander verhaal. Dit type chauffeur lijkt eeuwig het besef te ontbreken wat auto rijden is, laat staan hoe het verkeer werkt. Veelal kruipen ze rechts over de weg, op wat wij de vluchtstrook noemen (brede wegen hebben een halve extra strook, waar brommers, fietsen en de Renault 12 gebruik van kunnen maken).  Je lijkt dus weinig last van dit type chauffeur te hebben. De realiteit is dat bij het signaleren van zo een model alle alarmbellen gaan rinkelen. Behalve met een slakkengang pal voor Je neus de weg opdraaien lijkt de hobby ook rechts voorsorteren, om links af te gaan. Bij voorkeur zonde de clignoteur te gebruiken. Rijdt er eens eentje aan de linkerkant van de weg, kan je er gif opnemen dat ie plots rechts afslaat. Dus, wanneer men zich als buitenlander op de Turkse weg begeeft dient men iedere gesignaleerde Renault 12 in te delen in een van beide categories en hier nader op te anticiperen.

Toch rijden er over het algemeen veel nieuwe auto's van bekende merken over de Turkse wegen. Daarbij zijn de chauffeurs van de nieuwe types Renault over het algemeen het voorbeeldigste. Nadere inspectie toont dat het hier in grote mate huurauto's betreft, waarvan veel chauffeurs de buitenlandse nationaliteit hebben. Zo niet met de Tofas. Bij het zien van een Tofas (ongeacht het type) dient de medeweggebruiker zeer alert te zijn. Ook hier zijn twee types te onderscheiden. Dit keer verklikt het uiterlijk van de auto het onderscheid.

Is het een oude Tofas, dof, en bij voorkeur met enige schade of gebreken, dan is het te vergelijken met type 2 van de Renault 12. Verder kunnen deze lieden geen kwaad en zijn zelfs voorspelbaarder dan de Renault collega. Dan is er de glanzende Tofas bolide. Bijna dagelijks gepoetst en het liefst met de diverse opsmuk. Dat kan zich beperken tot opvallend kleurgebruik (er rijdt hier een paarse rond met roze wieldoppen). Soms het liefst de donkerste tint van de ramen, extra lichtbundels, speciale lampen, of volledige feestversiering. Een blauw verlichtte onderzijde, nou dan maak je echt de blits. Het is duidelijk dat hier veelal sprake is van jonge chauffeurs, die sinds enige tijd de macho-cultuur hebben ontdekt. Tja, in dat geval moet je zo een ouderwets model toch echt iets mee geven. Te beginnen bij een mooie glans. Wanneer er een auto aan ons voorbij gaat met luide, bij voorkeur met veel bastonen, muziek is het een Tofak. Iemand die de auto niet kon pimpen, maar goed boxen net wel kon betalen. En is ook daar geen geld voor gebruik je de claxon. Zo maar, naar elkaar, voor een

overstekenden muis, het maakt niet uit. Je laat je horen!

Het mag duidelijk zijn dat ook het rijgedrag herkenbaar is. Hoer is snelheid troef. Het beste te bereiken binnen de bebouwde kom. Wanneer je hier tachtig rijdt zien ze hoe hard je kan. Rijdt je op de doorgaande weg honderd, dan val je niet op. Wat dat betreft heb ik al menigmaal gezien dat een Tofas andere weggebruikers dwars probeert te zitten, door het de pas af te snijden. Waarschijnlijk waren zij eerder ingehaald of gevoelsmatig dwarsgezeten. Naast a-sociaal gedrag ten opzichte van andere weggebruikers bepalen zij ook Zelf de verkeersregels. Dat laatste is overigens niet bijzonder in Turkije. Alleen mijn rijgedrag hier zou in Nederland al tot enkele duizenden euro's boete geleid hebben. En dat terwijl ik hier relatief keurig rijdt.

Naast deze modellen en merken kom je van alles tegen op de Turkse wegen. Maar uitzonderlijke en generaliserende beschrijvingen zou ik van andere merken en types hier niet kunnen geven. Zelfs niet van de motoren hier, waar wel onderscheid is te maken tussen de "echte" motorrijder en de macho. Deze laatste kan waarschijnlijk geen Tofas betalen. Ze rijden met hoge snelheden door de bebouwde kom, bij voorkeur zonder helm. En in groepjes van een man of drie.

Suïcidale mensen kunnen Hun hard ophalen in het Turkse verkeer. Toch heb ik nog maar een keer een aanrijding gezien. Op de een of andere manier is iedereen zo alert, dat het in de meeste omstandigheden toch goed gaat. Dat mag je gerust een wonder noemen!