In den vreemde: leven (26)

Als kind moesten wij diverse taken in het huishouden verrichten. Ook al was het een "jongens" gezin. Een van de taken was kolen scheppen. Met de kolenkit naar achter in de tuin. Eerst nog een houten hok, waar de kolen onderuit geschept moest worden, later een stenen aanbouw aan de garage. Door regen en wind, en een loodzware kit. Volgens mij kregen we rond 1964 centrale verwarming, dus tot rond mijn achtste bestond die taak.

Nog geen jaar geleden. 's Ochtends stond ik op. Pakte mijn melk, stak een sigaretje op en deed de radio aan. Vervolgens las ik in alle rust de krant. De kamer was, automatisch, al op temperatuur. Je leefde in een luxe welke je jezelf amper besefte. Soms, vol melancholiek, sprak je nog wel over de ijsbloemen op de ramen. Alleen bij stroomuitval (hooguit een keer per jaar) schold je de hele wereld bij elkaar, omdat dit niet acceptabel was. Stroom hoorde er te zijn!

Nu. Wanneer ik 's ochtends mijn bed uit kom leeg ik eerst de kachel. Wanneer de asla vol is stort ik het, soms nog gloeiende, grijs in de daarvoor bestemde emmer, buiten. Dan steek ik een harshoutje aan. Wat licht hout er op en een paar proppen kranten. Je poogt de kachel te porren. Dan is er te weinig licht hout. Wat lampenolie wil dan nog wel eens helpen. De knop op de hoogste stand. Zit de fik er goed in, met een tang wat kooltjes op het vuur. Als de eerste kolen gloeien nog een paar. De knop kan naar de laagste stand en de eerste schep kolen kan er nu bij, zodat de behaaglijke warmte na een kwartiertje he wangen voorzichtig doet gloeien. Zo gaat het, wanneer de kachel makkelijk aan gaat. Dat lukt lang niet altijd. Ook moet er vaak kolen geschept worden. Dat ligt in zakken buiten.

Vervolgens staan er drie dieren om mij heen te jengelen. De kat mauwt uitermate doordringend, een hond gaapt je met uitermate zielige ogen aan en de andere hond krabt je been om aandacht te vragen. Dus, de volgende stap is het voederen van onze diergaarde. Eindelijk kan ik daarna mijn glaasje melk tappen. Buiten op het terras mijn eerste sigaret, want binnen roken we niet meer. Geen krant, want downloaden kost te veel vermogen. Inmiddels ben ik zo'n drie kwartier uit bed. Ik zit.

Toen de kachel nog niet aan hoefde was het ritueel anders. Dan was het eerst het terras vegen, en eventueel de kamer. Wanneer het te erg was moest er ook direct gedweild worden. Nu het minder warm is hoeft vegen en dweilen minder. Regent het, dan heeft het weinig zin.

Gisteren hebben wij de hele dag regen gehad. Geen onweer. Alleen regen, haast Hollands weer. Tegen de avond zat ik te tekenen aan tafel. Plots was het donker. Hier heb je altijd een kaars branden. Meer kaarslicht en met de zaklamp tekenen. Ah, weer stroom. Stroom weer weg. Na een poos was er stroom en bleef het. Naeen paar uur herhaalde het zich weer. We waren er op voorbereid. Ondertussen brandde het kacheltje lekker en zorgde voor een behaaglijke temperatuur. Ondanks drie koude dagen is de temperatuur nu alweer redelijk aangenaam. Net niet koud. Wel te koud om het zonder verwarming te stellen. Straks als de zon weer schijnt kan je lekker genieten van de warmte. Wel oppassen; in de zon is het zo tegen de dertig graden, maar in de schaduw veelal nog niet hoger dan een graad of veertien. We zijn daar inmiddels goed op voorbereid.

Eigenlijk maakt dit alles het leven hier wel mooi. In Nederland was ons leven zo vanzelfsprekend. Sterker, de verontwaardiging was groot wanneer er storingen waren ten aanzien van warmte, elektra en water. Ach ja, en bij internetstoringen gaat heel Nederland over de rooie. Hier ben je bewust van alles. Hier is geen vanzelfsprekendheid. Nee, je moet telkens rekening houden met. Je moet hier handelen om. En het mooie is, dat het helemaal niet erg is. Het is niet erg de kachel aan te maken, in te spelen op het weer, of het terras in de morgen te dweilen. Al die dingen zijn lekker om te doen. Dat de stroom uitvalt hoort er bij. Het is niet erg. Wel lastig natuurlijk, maar niet erg. Het hoort er bij.

Wanneer we op het terras (of balkon) zitten is er geen behoefte aan de krant. Tientallen vogeltjes kwetteren aan ons voorbij. We proberen te kijken wat voor soorten het is. De diversiteit blijkt veel groter, dan je met een vlak oog denkt te aanschouwen. Niet alle kleine vogeltjes zijn hetzelfde. En een aantal had ik in Nederland ook in mijn tuin. Andere zijn "nieuw". Verderop in de straat loopt een witte geit. Bij droog weer iedere dag. Dan doet ie zijn rondje om vervolgens weer naar zijn huis te gaan en zich braaf aan een touw te laten zetten. Net als met het keffertje, bij het zelfde huis aan de overkant. Recht tegenover ons lopen kippen en twee witte eenden. Dat maakt de hele dag geluid. Aan de afbakening van hun erf houden zij zich niet en pikken er lustig op los. Op straat en op de speelplaats. De kippen komen niet te dicht bij onze poort. Waarschijnlijk hebben zij net zo een hekel aan het geblaf van onze hondjes, als wij dat hebben.

Na de melk komt de koffie. Ook hier zijn we niet gevrijwaard van rituelen. Hier genieten we er alleen meer van. Het leven hier lijkt intenser. Twee katten lopen zij aan zij door het braakliggende landje naast ons huis. Staarten omhoog. Eentje gaat liggen. De ander schaart zich er naast. Due katten lopen altijd samen en vaak zij tegen zij. Even verderop ligt een bruine hond op het zelfde landje. Met trouwhartige ogen kijkt hij mij aan. Staart tussen de poten. Hij ligt daar wel lekker, maar is beducht voor onze twee keffers. Die zitten op de rand van ons terras. Zij bewaken het terrein. Kato, de kat, tussen hen in. Ja, de kat is hier opeens tot het gezin gaan behoren en weet zich soms ook behoorlijk honds te gedragen.

De eenvoud van het leven. Het bewust zijn. Heerlijk. En wanneer ik daar zo bij stil sta merk ik dat het de laatste maanden ook vele malen beter gaat met mijn hernia. Gek, dat is juist vrij onbewust veranderd....

In den vreemde: Winter (25)

De zon kruipt boven de berg uit. In het tegenlicht tonen de bomen de vorst op de takken. Een witte glinstering verraad de vorst. Hier beneden is het net één graad boven nul. Een straffe noordenwind waait om de hoek van het terras. De kachel loeit. De vlammen en de wind in de schoorsteen. Winter in Turkije.

Tot nu toe was de temperatuur overdag eigenlijk niet onder de twaalf graden en van wind was meestal geen sprake. Tot twee dagen geleden. De wind komt uit het noorden, van het koude land. In het binnenland is Turkije wit. Hier aan de kust was het redelijk aangenaam. Ondanks dat we enkele dagen regen hadden, bleef het meer Hollands najaar weer, dan winter. Gisteren was de temperatuur rond de acht graden. Vandaag zal ie niet boven de vier uitkomen. Ook voor begrippen hier zijn het erg koude dagen. Lang duurt het ook niet. Vandaag neemt de wind al af. Komende nacht schijnt het wel weer iets kouder te worden, maar vanaf morgen klimt de temperatuur weer naar de veertien graden. Ook de nachten zijn dan minder koud. De kans dat er nog zo een periode aanbreekt is overigens gering.

Op dit moment is de eerste handeling in de ochtend, de kachel even flink opstoken dat binnen de temperatuur snel van 15 naar boven de twintig stijgt. Nee, geen cv waar je de knop even omzet, maar even werken. Heerlijk. Oude tijden floreren, op een prettige manier. Straks gaan we buiten koffie drinken. Heerlijk. Dat doen wij op het balkon. Daar brandt de zon en binnen tien minuten gaan de truien uit en lijkt het weer of we hartje Hollandse zomer zitten. De zon hier behoudt zijn kracht. Heerlijk is dat. Wel moet je oppassen met het verschil tussen zon en schaduw. Dat verschil is enorm en wanneer je daar niet goed op anticipeert ben je zo strontverkouden. Daar wen je snel aan en er is nog geen neus die extra klodders snot laat vallen.

Ooit was ik op Corsica. Daar lag ik op het strand en keer naar de bergen. Eerst zag ik strand, dan grassen, gevolgd door palmen. Op de achtergrond een grote berg met sneeuw op de top. Geweldig vond ik dat. Dat gevoel is weer terug. Ondanks dat het hier geen zomer is zit je er redelijk warmpjes bij, zie de palmen voor de bergen met sneeuwtoppen en staan er de grassen. De grassen zijn nu bruin met wuivende aren in het zonlicht. In de straten en tuinen staan bonen vol sinaasappels, mandarijnen, citroenen en grapefruits. Toch verliezen veel bomen ook hun bladeren. Dat gebeurt hier vrijwel onopgemerkt. Plots zie de lange kale rijzige stammen van de populieren in het landschap. Opeens kan je door hagen kijken. En ja, dan merk je dat ook hier duidelijk seizoenen zijn. Ondanks dat de eerste narcissen al bloeien staan de tuinbonen al redelijk fors in de tuinen. De druif is kaal, evenals de vijg. Veel loofbomen dragen nog steeds een hoop gele bladeren. Vooral omdat er zoveel gewassen de hele winter groen blijven is er geen sprake van een kale wereld. En met behoud van de zonnekracht is het aangenaam. Ik begrijp waarom mensen graag in Spanje overwinteren. Daar is aan de kust de temperatuur iets hoger dan hier, gemiddeld. Dat is aangenaam. Zelfs het zeewater hier heeft een temperatuur om in alle rust een nieuwjaarsduik te nemen. Zonder Unox mutsen en zonder te rillen. Ik heb het niet gedaan, omdat het hier nu eenmaal geen traditie is. Overigens, dan nog laat ik dat soort activiteiten graag aan mij voorbij gaan.

Nee, de winter hoeft voor mij niet. Ook hier is het kantje boord. Bijna teveel winter. Het voordeel is dat de dagen niet zo kort zijn en de zon zijn kracht niet zo erg verliest. Nog anderhalve dag, dan is het weer voorjaar...gaat lekker snel hier. Nog een maand of anderhalf en dan kan overdag waarschijnlijk de zwembroek weer aan. Wanner het niet regent tenminste, maar ook daarvan hebben we het meeste voorlopig al over ons heen gekregen, aldus de Turkse weersvoorspellers.....