Vriendschap

Vriendschap is een illusie..., een fragment uit het lied "vriendschap", van het Goede Doel (de band van Henk Westbroek). Een leuke meezinger, dacht ik altijd, de waarheid van de tekst liet ik aan mij voorbij gaan. Inmiddels ben ik ouder, wijzer en tors ik wat meer levenservaring met mij. Vriendschap, het houd mij bezig. Voorheen was het geen item, echter sinds mijn vertrek uit Driehuis begint het langzaam meer en meer te spelen.

Je vertrekt. Met regelmaat mail je. Met vrienden, met bekenden. Je ontvangt reacties. Soms krijg je spontaan een bericht. Na enige tijd schrijf je minder met als gevolg minder reacties. Sommigen reageren nog minder dan voorheen. Van een enkeling hoor je echter heel weinig. Niets soms. Zo gaan die dingen. Mensen komen in je leven, en mensen verdampen uit je leven. Verdampen in een soort vergetelheid. Ik ken dat. Van collega's, van buren. Mensen waar je soms heel intens mee om gaat. Je doet dat omdat er iets gezamenlijk is. Maar verhuis je, of je krijgt een andere baan, versmelten de meeste contacten. In feite ook wel logisch, omdat wat je bindt verdwijnt. Toch blijven er altijd contacten voort bestaan. Een zeldzaamheid, maar het gebeurt. Soms verdwijnt iemand uit je leven. Niet omdat jij vertrekt of jou leven verandert, maar dat van de ander. Niet zonder uitzondering om redenen waardoor verder contact ongewenst is, niet meer mogelijk is, of dergelijke.

Persoonlijk ben ik een trouwe lobbes. Vriendschap is voor mij zeer waardevol en ik onderhoud de contacten. Niet altijd even goed of even intensief, maar wel zo goed als mogelijk. Dat betekent ook dat het voor komt dat mijn vriendschap, mijn trouw, door de ander niet gewaardeerd wordt. Dat kan en is een risico. Een enkele keer leidt dat tot beëindiging, dan wel verkoeling, van het contact. Iets wat je moet accepteren. Immers vriendschap, of het hebben van goede kennissen, dient toch een wederzijds gebeuren te zijn. Van mijn kant is het een uitzondering een dergelijke relatie te verbreken.

Buren, kennissen, collega's zijn van andere orde dan vriendschap. Althans volgens mijn opvattingen en naar mijn normen. Vriendschap gaat verder. Hen die ik tot mijn echte (en hechte) vriendenkring beschouw ken ik veelal al vele jaren. Mijn beste vriend echter ben ik kwijt geraakt, doordat de dood ons scheidde. Dat was een bijzondere vriendschap. Soms zagen we elkaar een tijd niet, ik kende zijn gebreken en zijn karakter. Daarvan uitgaande hebben we jaren een heel goed contact gehad. We konden altijd op elkaar bouwen.

Andere vriendschappen hebben ook een ander karakter. Wat dat betreft komt het liedje van Henk Westbroek weer naar boven; "een pakketje schroot, met een dun laagje chroom"... Dat is niet direct gerelateerd aan de vriendschappen zelf, maar het feit dat ik mij zelden nog in de kring van mijn vrienden bevind. Langzaam ontstaat er een teleurstelling. De interesse in hen blijf ik tonen, maar de respons is laag. Belazerd laag misschien. De vraag waar dat aan ligt zal nimmer concreet beantwoord worden. Reacties zullen enigszins ontwijkend zijn. Het chroom barst los, het schroot wordt zichtbaar, of blijft over. Misschien ben ik niet aardig genoeg, of beschik ik onvoldoende over zaken die aantrekkelijk genoeg zijn voor anderen. Geld bezit ik niet, beroemd ben ik even in. Mijn netwerken zijn niet bijzonder. Vriendschap blijkt regelmatig een gecalculeerde relatie. Of je elkaar nu echt aardig vindt of niet lijkt soms secondair aan de belangen die een contact voor iemand biedt. Ontbreken die belangen in zekere mate, dan is afstand een drempel geworden. Een leven dat toch vooral van dichtbij af speelt. Ik val buiten het "dichtbij", behalve wanneer ik fysiek "dichtbij" ben. Dan lijkt er ook helemaal niets aan de hand. Maar ben ik weer uit zicht, lijkt het ook uit het hart te zijn. Bij de een is dat sterker dan bij de ander. Het is ook afhankelijk van de verwachtingen welke ik heb. Het is niet zo dat je bij iedereen dezelfde verwachtingen koestert. Nee, bij ieder individueel pas je de verwachtingen aan. Generaliseren is niet aan de orde.

Dat wil overigens niet zeggen dat de betekenis van vriendschap toch tot enige twijfel leidt. Zoals Westbroek zingt is het wellicht een illusie. Niet altijd. Er zijn absoluut uitzonderingen, maar dat de meeste vriendschappen toch een illusie blijken is een onderdeel van de realiteit van het leven. Ergens een deprimerende gedachte. Aan de andere kant een realiteit die je ook sterk kan maken. Wetend hoe het zit, maakt je immers minder broos.

Tja, het leven is soms teleurstellend. Realisme is het middel tot overleven. Vriendschap is een illusie, maar sommige vriendschappen zijn misschien heel waardevol, heel echt. Misschien ben ik een beetje teleurgesteld. Toch zie ik het positief in. Gewoon, omdat ik realistisch ben en mijzelf niet voor de gek houd. Wat ik van vriendschap verwacht kan (en mag) ik de ander niet opleggen. Ik heb hierin mijn visie. Ik zal daar in ieder geval heel zorgvuldig mee om blijven gaan. Er zijn immers vast vriendschappen, waar edelmetaal onder het chroom zit....

ADMOD

Recent is de vereniging van Alle Dieren tegen de Misplaatste Opvattingen over Dieren (ADMOD) opgericht. Natuurlijk heeft deze gebeurtenis plaats gevonden in een dierentuin. Waar anders immers zijn zo veel soorten dieren bijeen en was de gelegenheid het initiatief (afkomstig van een aap) te nemen. Aanvankelijk was er wel een probleem. Soortgenoten spreken over het algemeen dezelfde taal, maar de verschillende soorten begrepen elkaar niet altijd. Gelukkig was er een uil in het park, die een methode ontwikkelde, zodat de verschillende dieren goed met elkaar konden communiceren. En zo was er de oprichtingsvergadering. Een drukte van jewelste en een kakofonie aan woorden.

"In de aap gelogeerd, mensen geven aan dat je dan pech hebt. Nou, een aap heeft helemaal geen pech", sprak de initiatiefnemer.

"Ach wat. Ze zeggen ook zo dom als een varken, maar varkens zijn juist hele intelligente dieren", knorde een grote zeug uit de kinderboerderij.

"Nee, het is zo dom als een koe en zo lui als een varken", zei buurman koe.

"Varkens zijn ook niet lui. Maar, volgens mij zijn koeien wel dom hoor".

" Mooi niet. Wij zijn niet dom".

Het werd echt een heksenketel. Het duurde een tijdje alvorens de leeuw het voortouw nam. Hij wordt immers als koning van het dierenrijk bestempelt.

"Dieren, dieren.... Zo komen we nooit ergens," brulde de leeuw:" laten we het orderlijk houden. We hebben een voorzitter nodig. Wie is de voorzitter?"

Vrijwel alle dieren wezen naar de leeuw. Een enkeling maakte nog de opmerking dat hij het voor een keer prima vond de mensenopvatting te eren en de leeuw tot koning van de dieren te bombarderen, dus tot voorzitter.

Inderdaad verliep de vergadering vervolgens ordentelijk. Een voor een mochten de dieren hun bezwaren uiten tegen de opvattingen welke de mensen hen toebedeeld hadden.

" Zelfs een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, of wij zo stom zijn. Nou, ik ken geen ezel die zich überhaupt stoot aan een steen".

" En een slang is helemaal geen gemeen achterbaks beest. Mensen zijn bang voor ons door zelf angst te zaaien. Alleen om ons te verdedigen vallen we ze aan".

" En ik kijk dus schaapachtig.... Of ik een slome duikelaar ben. Daar word je toch niet goed van".

Zo veel dieren, zo veel opvattingen werden naar voren gebracht. De uil merkte op dat in bijna alle gevallen de mensen dit soort opvattingen hadden vanuit een negatief perspectief. Dieren deugen niet, zijn dom en niet te vertrouwen, was de conclusie van de uil, waarop weer een heleboel dieren reageerden; " ja, jij hebt mooi praten, uil. Jij bent juist het dier dat mensen wel positief benoemen... Zo slim als een uil...".

Applaus vanaf het plein. De uil droop af, met het schaamrood op de wangen. Tja, hij had gelijk, maar die andere dieren ook. De uil was vrijwel het enige dier dat juist positief genoemd werd.



" Alle opmerkingen met dom... Domme gans, domme ezel, domme hond, dom varken, domme koe, .... Nou, zo kan ik wel door gaan..." De geit sprong na zijn woorden weer op de grond, alwaar hij riep: " en met koppig kan ik ook een rijtje maken; koppig als een ezel, koppige geit, en noem maar op..."

" Mag ik er op wijzen dat het vooral boerderijdieren zijn, die op deze wijze zo gediscrimineerd worden! Reageerde de koe.

" Ja, en ook huisdieren," sneerde de kat er achteraan. De kat? Ja, die was uit de buurt en woonde bij mensen. Eigenlijk hoorde ie niet in de dierentuin. Maar hij hoorde van het initiatief en was ook gekomen. Net als een aantal vogels, insecten, en kleine dieren (waaronder enkele muizen en ratten).

De avond duurde al een tijdje, maar echt verder waren de dieren nog niet. Tot nu toe vielen ze over elkaar om uit te spreken in welk hokje de mensen ze plaatsten. Wanneer je daar goed bij stil stond bleken er vele verwijzingen van het menselijk gedrag gelinkt aan dieren te zijn.



Uiteindelijk nam de leeuw weer het woord. Dat iedereen het met elkaar eens was, leek nu wel duidelijk, maar wat wilden de dieren nu bereiken met hun vereniging, de ADMOD? Daarop werd het beduidend stiller. Ja, dat ze het met elkaar eens waren was al snel duidelijk, maar wat die je er mee? De dieren keken elkaar eens aan.

" Wat bedoel je daarmee, leeuw, wat dien we er mee? Moeten we dan wat doen dan? Is het niet voldoende dat we de vereniging hebben? " Het nijlpaard sprak met enige verontwaardiging. Nou ja, volgens velen begreep het nijlpaard er niet zo veel van. Een van de dames uit de roedel wolven reageerde;" nee, stom Nijlpaard. Een vereniging heb je omdat je er wat mee wilt doen! En ik wil er wat mee doen. Wij worden uitgemaakt voor gevaarlijk en in de mensensprookjes zijn wij menseneters. Dat pik ik niet. Dan kan ik het niet pikken, of ik kan het niet pikken en er wat tegen doen! En wat kunnen we doen? Juist, met ons gedrag reageren op de mensen".

Je kon een speld horen vallen alsmede het kraken van de hersenen van alle dieren. Ja, actie, er moest actie komen. Maar hoe doe je dat? En vooral was het een uitdaging om juist zo te reageren, dat de mensen hun woord geen eer kon worden aangedaan. Kortom, gedrag vertonen wat de mensen niet van dieren verwachtten. Nou, daar komen de mensen zelf al niet uit, laat staan de dieren.

" Nou, we kunnen iedereen die zich negatief over ons uit, of ons op zo een manier hun opvattingen uit, negeren. Bijvoorbeeld met je rug naar hun toe gaan staan. Of je zo opstellen, dat zij je niet goed kunnen zien. Dan komen ze naar de dierentuin, maar zien alleen onze achterkanten", opperde een van de giraffen. Daar werd vrij eenstemmig op geknikt. Al snel deed een volgende vraag zich voor;" maar hoe herken je zo iemand, of weet je bij wie ja dat moet doen?"

"  Zodra een van ons iets hoort van een mens moeten we onmiddellijk het signalement aan elkaar door geven. Er is dus altijd iemand poortwachter. Wie dat is... Dat is een kwestie van opletten. Als het lukt komt iemand naar de dierentuin zonder ook maar een dier goed te kunnen zien".

" Dan zou ik bijvoorbeeld doodstil moet blijven liggen," vroeg de alligator. Ja, niet iedere dier kon zich verstoppen, dus moest er ook andere manieren zijn om vooral geen interesse bij stomme mensen te wekken.



Inmiddels bestaat de ADMOD alweer een poosje. Mede door transporten is de ADMOD uitgegroeid tot een wereldwijde organisatie van dieren. Via vogels wordt onderling gecommuniceerd en afgestemd. Dat leidde tot grappige zaken. Een Amerikaan bijvoorbeeld. Die man bezocht altijd en overal dierentuinen. Ze kenden hem wel. Meestal droeg hij stomme shirts en hij had een hele brede snor. Voor de kooien deed hij altijd of de dieren gek waren en riep ook beledigingen. Tot hij te ver ging, in een dierentuin in Zweden. Sindsdien heeft geen dier hem meer aangekeken. Tenminste zo ver bekend. De man is nog in diverse dierentuinen op bezoek geweest. Hij werd steeds stiller en nu bleek hij al een tijdje niet te zijn gezien. Misschien was hij de eerste mens die was genezen. Dankzij ADMOD, dankzij dat kleine aapje in die grote dierentuin.